یکشنبه 11 مرداد 1394 | به روز شده: 24 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 14 شهریور 1386 - 19:55:02 | کد مطلب: 30707 چاپ

زندگینامه: محمود حسابی (1281-1371)

دانش > دانش - همشهری‌آنلاین:
استاد دکتر محمود حسابی چهره برجسته علم و فرهنگ معاصر و بنیانگذار فیزیک نوین ایران در سال ‪ ۱۲۸۱‬شمسی از پدر و مادری تفرشی در تهران متولد شد.

در ‪ ۷‬سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های غربت آغاز و از ابتدا تا پایان تمامی تحصیلات عالیه در میان همشاگردی‌هایی از کشورهای مختلف سپری کرد. در منزل قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی، غزلیات حافظ و منشات قائم مقام را نزد مادرش "گوهرشاد حسابی" آموخت.

 more موزه دکتر حسابی

وی علاوه بر تسلط بر چهار زبان زنده دنیا، در موسیقی و نواختن ویولن و پیانو دستی داشت و در چند رشته ورزشی کسب موفقیت کرد و در شنا دارای دیپلم نجات غریق شد.

پرفسور محمود حسابی مدارج عالی تحصیلی را بدین شرح طی کرد: لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (1920) در ‪ ۱۷‬سالگی، مهندسی راه و ساختمان (۱۹۲۲)‪ ‬در ‪ ۱۹‬سالگی، دروس پزشکی از دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشنامه ریاضی، نجوم و ستاره شناسی، دانشنامه بیولوژی (زیست شناسی)، مهندسی برق سال ‪ ۱۹۲۵‬ از دانشکده برق اکول سوپریورد والکتریسیته پاریس، مدرک مهندسی معدن (پاریس)، دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس (1927).

استاد دکتر حسابی چهار زبان زنده دنیا فرانسه، انگلیسی، آلمانی و عربی را برای و مطالعه و صحبت مورد استفاده قرار می‌داد و همچنین به زبانهای سانسکریت، یونانی، و لاتین، پهلوی، اوستا، ترکی و ایتالیایی اشراف داشت و آن را در تحقیقات علمی خود بخصوص در امر واژه گزینی زبان فارسی بکار می‌برد.

محمود حسابی

تاسیس مراکز علمی نظیر مدرسه مهندسی وزارت راه، دارالمعلمین عالی، و دانشسرای عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تاسیس دانشگاه تهران و بنیانگذاری دانشکده‌های فنی و علوم از برجسته‌ترین خدمات فرهنگی ایشان است. همچنین داشتن چند هزار دانشجو، فعالیت در دو نسل کاری و تربیت ‪ ۷‬نسل استاد، شاخص عمده این بزرگ مرد است.

از مشاغل واقدامات مهم استاد می‌توان به اولین نقشه برداری از راه ساحلی سراسری بنادر میان خلیج فارس، اولین راه تهران به شمشک، ساخت اولین رادیو در کشور، ماموریت خلع ید شرکت ملی نفت انگلیس، اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، وزیر فرهنگ در دولت دکتر محمد مصدق اشاره کرد.

همچنین بنیانگذاری موسسه ژئوفیزیک، تاسیس سازمان انرژی اتمی، ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی، پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران، تشکیل فرهنگستان زبان ایران، تدوین قانون و تشکیل موسسه استاندارد،تاسیس اولین بیمارستان خصوصی ایران بنام "گوهرشاد"، بنیانگذاری مرکز مخابرات اسدآباد، تعیین ساعت ایران، نصب و راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، پایه گذاری اولین مدرسه عشایری در ایران (لرستان)، ایجاد اولین رصدخانه نوین در ایران ( تعقیب ماهواره ها)، نمایانگر گوشه دیگری از خدمات پرفسور حسابی به کشور است.

استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی‪ ۲۳‬مقاله رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینه‌های مختلف بویژه فیزیک مدرن، واژه‌های علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بی‌نهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان "کومان دوردولالژیون دونور" بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.

طی سال‌ها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پرفسور "اینشتین"، "شرودینگر"، "بورن"، "فرمی" و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند "راسل" و "آندره ژید" همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور "آلبرت اینشتین" بود.

در سال ‪ ۱۳۶۶‬در کنگره ‪ ۶۰‬سال فیزیک ایران که به مناسبت بزرگداشت استاد برگزار شد ازخدمات دکترحسابی به عنوان پدر فیزیک ایران قدردانی به عمل آمد. وی در سال ‪ ۱۳۶۷‬ به عنوان مرد علمی سال جهان ‬معرفی شد. پرفسور محمود حسابی در ‪ ۱۲‬شهریور سال ‪ ۱۳۷۱‬هنگام معالجه بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

رونمایی از طالبان جدید؛ مذاکره به‌جای کلاشنیکف

محمد کرباسی: ۲ سال قبل ملامحمد عمر در بیمارستانی در پاکستان جانش را از دست داد اما انتشار خبر مرگش حالا زلزله‌ای در میان گروهی شده که بیشتر از ۲۱ سال است به‌صورت منسجم در افغانستان نامش شنیده می‌شود.

پیش بینی کاهش قیمت طلای جهانی به ۳۵۰ دلار

قیمت طلا در بازارهای جهانی طی هفته‌های اخیر رو به کاهش گام برداشته است.

هندی‌های بدهکار به‌دنبال سرمایه‌گذاری گازی در ایران

سفر یک هیأت اقتصادی از وزارتخانه‌های نفت و دارایی هند به ایران و مذاکره با مقامات کشورمان، گمانه‌زنی‌ها درباره توافق ۲ کشور بر سر نحوه تسویه بدهی‌های دولت دهلی نو و همچنین احتمال سرمایه‌گذاری گازی را تقویت کرده است.

پرونده سهام پدیده‌شاندیز روی میز شورای‌عالی امنیت ملی

مقامات مسئول تأیید کردند پرونده سهام پدیده‌شاندیز به شورای‌عالی امنیت ملی رفته ‌ و وزارت کشور نیز به‌طور مستقیم درگیر این پرونده شده است، اما هنوز جزئیات کاملی در مورد این پرونده در دست نیست ولی گفته می‌شود این یکی از پرونده‌های بزرگ قضایی در حوزه بازار سهام است.

رشد شاخص بورس و کاهش فرا بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات با ۴۹واحد افزایش به ۶۶ هزارو ۸۲۹ واحد رسید اما برخلاف شاخص بورس، شاخص فرابورس با ۲.۸ واحد کاهش مواجه شد

فلسطینی‌های خشمگین در انتظار اقدام جهانی

درحالی‌که اوضاع در کرانه باختری به‌دلیل کشته شدن یک نوزاد فلسطینی به‌دست شهرک نشینان صهیونیست متشنج گزارش می‌شود، شورای امنیت سازمان ملل با انتشار بیانیه‌ای اقدام صهیونیست‌ها در قتل این نوزاد و آتش زدن خانه فلسطینی‌ها را محکوم کرده است.

گزینه‌هایی غیر از بمب‌گذار انتحاری

نیلوفر قدیری: انتشار خبر کشته‌شدن ۳ چهره اصلی گروه‌های افراطی افغانستان و پاکستان به فاصله ۲ روز، در کنار جدی شدن مذاکرات میان طالبان و دولت افغانستان، نشانه‌هایی از تغییر بازی در این منطقه و درپیش بودن تحولات جدید به‌نظر می‌رسند.

جولان شایعه در سکوت یارانه‌ای دولت

سکوت مطلق وزارت رفاه دربـاره شـاخـص‌هـای شناسایی و حذف یارانه پردرآمدها ادامه دارد تا در غیاب آن شایعات جایگزین اخبار رسمی شوند.

آمانو به سنای آمریکا گزارش می‌دهد

هنوز ۲ هفته از جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای در وین نگذشته بود که ۲ نفر از نمایندگان کنگره آمریکا بیانیه‌ای منتشر و اعلام کردند ۲۶ تیرماه یعنی ۳ روز بعد از جمع‌بندی مذاکرات، در وین با مدیرکل آژانس دیدار کرده و خواستار دسترسی به جزئیات محرمانه توافق ایران و آژانس برای حل و فصل موضوع موسوم به PMD شده‌اند؛

نقشه ربودن کودک با جنایت همراه شد

۴ مرد برای ربودن دختربچه یکساله به خانه‌ای در شهرستان خورموج استان بوشهر حمله کردند اما وقتی عده‌ای از کارگران ساختمانی را مقابل خود دیدند دست به جنایت زدند و گریختند.

شکارچیان زنان پایتخت مجرم شناخته شدند

۲ جوان شیطان‌صفت که با پراید شیشه‌دودی زنان و دختران را ربوده و پس از انتقال به اطراف تهران، آنها را آزار و اذیت می‌کردند، از سوی بازپرس جنایی تهران مجرم شناخته شدند و پرونده آنها به‌زودی به دادگاه کیفری استان تهران فرستاده خواهد شد.

وزیر اقتصاد: دامنه نوسانات بازار ارز محدود می‌شود

بازار طلا و ارز با افزایش قیمت همراه شد تا هر دلار آمریکا با ۱۴ تومان رشد قیمت، به ۳ هزار و ۳۱۴ تومان رسید.

مخالفان ملا اختر منصور، رهبر خود را انتخاب می‌کنند

همشهری آنلاین: یکی از سخنگویان طالبان افغانستان اعلام کرد، انتصاب ملا اختر منصور که پنجشنبه (۸ مرداد) صورت گرفت با اولویت‌های سنتی انتخاب رهبر جدید طالبان مغایرت دارد.

دستگیری ۳ مظنون در پرونده آتش‌سوزی هتل هرمز

چند ساعت بعد از آتش‌سوزی مرگبار در هتل هرمز بندرعباس ۳مظنون دستگیر شدند.

آغاز برای آغاز

نگارخانه‌ها این روزها نو شده و نمایشگاه‌هایی تازه را میزبانی می‌کنند؛ از نقاشی و مجسمه تا کاریکاتور و عکس روی دیوار این فضاهای هنری پایتخت به نمایش گذاشته شده است.

نسخه مکتوب یک فیلم بسیار موفق

۱۴ سال پس از انتشار «رودخانه میستیک» دنیس لیهان و ۱۲سال پس از موفقیت خیره‌کننده روایت سینمایی کلینت ایستوود از این کتاب، انتشارات جهان کتاب متن این اثر تحسین‌شده را با ترجمه نادر ریاحی به بازار ایران عرضه کرده است.

سینما و ادبیات ۴۷ ویژه دارن آرنوفسکی

همشهری آنلاین: شماره ۴۷ مجله سینما و ادبیات منتشر شد. سینمای جهان این شماره به دارن آرونوفسکی کارگردان آمریکایی اختصاص دارد.

حمله‌دوباره به دولت آمریکا

مایکل مور که با مستندهای پرحاشیه و جنجالی خود علاوه بر جایزه اسکار، رکوردهای فروش را هم شکست، در تازه‌ترین ماجراجویی خود سراغ خوی جنگ‌طلبی ساکنان کاخ سفید رفته و قصد دارد «حالا به کجا تجاوز کنیم؟» را برای نخستین بار در جشنواره فیلم تورنتو روی پرده بفرستد.