شنبه 9 خرداد 1394 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 14 شهریور 1386 - 19:55:02 | کد مطلب: 30707 چاپ

زندگینامه: محمود حسابی (1281-1371)

دانش > دانش - همشهری‌آنلاین:
استاد دکتر محمود حسابی چهره برجسته علم و فرهنگ معاصر و بنیانگذار فیزیک نوین ایران در سال ‪ ۱۲۸۱‬شمسی از پدر و مادری تفرشی در تهران متولد شد.

در ‪ ۷‬سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های غربت آغاز و از ابتدا تا پایان تمامی تحصیلات عالیه در میان همشاگردی‌هایی از کشورهای مختلف سپری کرد. در منزل قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی، غزلیات حافظ و منشات قائم مقام را نزد مادرش "گوهرشاد حسابی" آموخت.

 more موزه دکتر حسابی

وی علاوه بر تسلط بر چهار زبان زنده دنیا، در موسیقی و نواختن ویولن و پیانو دستی داشت و در چند رشته ورزشی کسب موفقیت کرد و در شنا دارای دیپلم نجات غریق شد.

پرفسور محمود حسابی مدارج عالی تحصیلی را بدین شرح طی کرد: لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (1920) در ‪ ۱۷‬سالگی، مهندسی راه و ساختمان (۱۹۲۲)‪ ‬در ‪ ۱۹‬سالگی، دروس پزشکی از دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشنامه ریاضی، نجوم و ستاره شناسی، دانشنامه بیولوژی (زیست شناسی)، مهندسی برق سال ‪ ۱۹۲۵‬ از دانشکده برق اکول سوپریورد والکتریسیته پاریس، مدرک مهندسی معدن (پاریس)، دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس (1927).

استاد دکتر حسابی چهار زبان زنده دنیا فرانسه، انگلیسی، آلمانی و عربی را برای و مطالعه و صحبت مورد استفاده قرار می‌داد و همچنین به زبانهای سانسکریت، یونانی، و لاتین، پهلوی، اوستا، ترکی و ایتالیایی اشراف داشت و آن را در تحقیقات علمی خود بخصوص در امر واژه گزینی زبان فارسی بکار می‌برد.

محمود حسابی

تاسیس مراکز علمی نظیر مدرسه مهندسی وزارت راه، دارالمعلمین عالی، و دانشسرای عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تاسیس دانشگاه تهران و بنیانگذاری دانشکده‌های فنی و علوم از برجسته‌ترین خدمات فرهنگی ایشان است. همچنین داشتن چند هزار دانشجو، فعالیت در دو نسل کاری و تربیت ‪ ۷‬نسل استاد، شاخص عمده این بزرگ مرد است.

از مشاغل واقدامات مهم استاد می‌توان به اولین نقشه برداری از راه ساحلی سراسری بنادر میان خلیج فارس، اولین راه تهران به شمشک، ساخت اولین رادیو در کشور، ماموریت خلع ید شرکت ملی نفت انگلیس، اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، وزیر فرهنگ در دولت دکتر محمد مصدق اشاره کرد.

همچنین بنیانگذاری موسسه ژئوفیزیک، تاسیس سازمان انرژی اتمی، ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی، پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران، تشکیل فرهنگستان زبان ایران، تدوین قانون و تشکیل موسسه استاندارد،تاسیس اولین بیمارستان خصوصی ایران بنام "گوهرشاد"، بنیانگذاری مرکز مخابرات اسدآباد، تعیین ساعت ایران، نصب و راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، پایه گذاری اولین مدرسه عشایری در ایران (لرستان)، ایجاد اولین رصدخانه نوین در ایران ( تعقیب ماهواره ها)، نمایانگر گوشه دیگری از خدمات پرفسور حسابی به کشور است.

استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی‪ ۲۳‬مقاله رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینه‌های مختلف بویژه فیزیک مدرن، واژه‌های علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بی‌نهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان "کومان دوردولالژیون دونور" بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.

طی سال‌ها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پرفسور "اینشتین"، "شرودینگر"، "بورن"، "فرمی" و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند "راسل" و "آندره ژید" همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور "آلبرت اینشتین" بود.

در سال ‪ ۱۳۶۶‬در کنگره ‪ ۶۰‬سال فیزیک ایران که به مناسبت بزرگداشت استاد برگزار شد ازخدمات دکترحسابی به عنوان پدر فیزیک ایران قدردانی به عمل آمد. وی در سال ‪ ۱۳۶۷‬ به عنوان مرد علمی سال جهان ‬معرفی شد. پرفسور محمود حسابی در ‪ ۱۲‬شهریور سال ‪ ۱۳۷۱‬هنگام معالجه بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

حمید متبسم در برنامه دستان از خود و زندگی هنری‌اش می‌گوید

همشهری آنلاین: برنامه موسیقی محور دستان که هر جمعه از شبکه آموزش پخش می‌شود این هفته میزبان حمید متبسم نوازنده وآهنگساز برجسته ایرانی است.

افتتاح یک نمایش توسط مسجدجامعی؛ انگار در چشمان تو اسب می‌دود

همشهری آنلاین: نمایش «انگار در چشمان تو اسب می دود» به کارگردانی طاها ذاکر و بازی بهاره رهنما چهارشنبه ۶ خرداد ماه با حضور احمد مسجدجامعی افتتاح شد.

چین ۹۰۰ میلیارد دلار روی راه ابریشم سرمایه گذاری می‌کند

همشهری آنلاین: چین برای زیرساخت های مربوط به مسیرهای راه ابریشم زمینی و دریایی، ۹۰۰ میلیارد دلار از جمله با کمک بانک تازه تاسیس خود، سرمایه گذاری خواهد کرد.

توضیحات منصوریان در باره رفتار نامناسب عربستانی‌ها؛ خیلی سخت گذشت

همشهری آنلاین: علیرضا منصوریان سرمربی تیم نفت تهران از حاشیه‌های ناشایستی که میزبان عربستانی برای آنها به وجود آورد سخن گفت.

جذب ۸ هزار عضو هیات علمی جدید در دانشگاه‌ها

همشهری آنلاین: رییس هیات عالی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی گفت: ۸ هزار عضو هیات علمی جدید در سال ۹۴ در دانشگاه‌های کشور جذب می‌شوند.

ورود خودروسازان به منطقه بحران

ایران خودرو و سایپا وضع مالی‌شان چطور است؟ آیا شایعاتی‌که در مورد وضع مالی خراب خودرو‌ساز‌ها وجود دارد صحت دارد؟اینها پرسش‌هایی بود که بعد ازحضور ۲شرکت ایران خودرو و سایپا در مزایده سهام پرسپولیس و استقلال در رسانه‌ها مطرح شد.

پیامدهای پنهانی بازرسی‌ها

«برای نمونه، اگر [در بازرسی‌ها] دستگاهی را می‌دیدند که دارای مارک کشوری بود، به آن کشور فشار می‌آوردند تا ارتباط تجاری خود را با ایران قطع کند...»‎.

آتش، انبار خانگی بنزین را سوزاند

مردی برای نگهداری بنزین ارزان‌قیمت زیرزمین خانه‌اش را به انبار ذخیره بنزین تبدیل کرده بود اما این کار به قیمت آتش‌سوزی خانه‌اش تمام شد.

سرناسازگاری بازرسی‌ها

ابراهیم متقی: یکی از موضوعات اصلی توافقنامه لوزان را می‌توان بازرسی از سایت‌های هسته‌ای و تاسیسات ایران دانست. علت آن را می‌توان در گزارش نوامبر ۲۰۱۱ آمانو در قالب اتهامات ادعایی دانست.

آمادگی ۹۲ درصد رانندگان مینی‌بوس برای از رده خارج کردن فرسوده‌ها

سید محمد فخار: هزار مینی‌بوس فرسوده تهران تاکنون مشکلات بسیاری برای مردم و رانندگان مینی‌بوس ایجاد کرده‌اند.

حضور برانکو در تمرین تیم ملی

همشهری آنلاین: سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس در تمرین تیم ملی حاضر شد.

واترپلوی ایران فاتح جام توسعه جهانی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی واترپلوی ایران با پیروزی قاطعانه مقابل اروگوئه به عنوان قهرمانی مسابقات توسعه جهانی دست یافت.

چهل سالگی آرواره‌های اسپیلبرگ

همشهری آنلاین: در چهلمین سالگرد ساخته شدن فیلم «آرواره‌ها» ساخته استیون اسیپیلبرگ، این فیلم بار دیگر راهی سینماهای آمریکا می‌شود و ۵۰۰ سالن سینما در این کشور، فیلم «آرواره‌ها» را نمایش می‌دهند.

پیروزی واترپلوی ایران مقابل اتریش؛ صعود به فینال

همشهری آنلاین: تیم ملی واترپولی ایران با پیروزی مقابل اتریش به فینال مسابقات جهانی توسعه واترپولو راه‌یافت

۸ خرداد؛ گزارش نماز جمعه تهران

همشهری آنلاین: نماز جمعه ۸ خرداد در تهران به امامت حجت‌الاسلام صدیقی برگزار شد.

هزار ماسوله آماده ثبت جهانی

همشهری آنلاین: پرونده بافت روستایی منطقه اورامانات که محدوده وسیعی از شهرهای کردستان، کرمانشاه و کردستان عراق را در برمی‌گیرد بر اساس اعلام میراث‌ فرهنگی استان کردستان در حال آماده‌سازی برای ثبت جهانی است.

انفجارهای بغداد با ۴۰ کشته و زخمی؛ هلاکت ۱۰۰ تروریست داعشی در صلاح الدین

همشهری آنلاین: در ۲ انفجار نسبتا قوی و پیاپی که نیمه شب پنجشنبه در ۲ هتل در مناطق مرکزی بغداد رخ داد دستکم ۱۰ تن کشته و ۳۰ تن دیگر زخمی شدند.

گزاره برگ ملت ایران برای مذاکرات هسته‌ای رونمایی شد

همشهری آنلاین: گزاره برگ مردمی ملت ایران برای مذاکرات هسته ای با امضای خانواده شهدای هسته ای و ۱۷ هزار و ۳۱۷ حقوقدان طی مراسمی با حضور رییس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد.