چهارشنبه 26 شهریور 1393 | به روز شده: 24 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 14 شهریور 1386 - 19:55:02 | کد مطلب: 30707 چاپ

زندگینامه: محمود حسابی (1281-1371)

دانش > دانش - همشهری‌آنلاین:
استاد دکتر محمود حسابی چهره برجسته علم و فرهنگ معاصر و بنیانگذار فیزیک نوین ایران در سال ‪ ۱۲۸۱‬شمسی از پدر و مادری تفرشی در تهران متولد شد.

در ‪ ۷‬سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های غربت آغاز و از ابتدا تا پایان تمامی تحصیلات عالیه در میان همشاگردی‌هایی از کشورهای مختلف سپری کرد. در منزل قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی، غزلیات حافظ و منشات قائم مقام را نزد مادرش "گوهرشاد حسابی" آموخت.

 more موزه دکتر حسابی

وی علاوه بر تسلط بر چهار زبان زنده دنیا، در موسیقی و نواختن ویولن و پیانو دستی داشت و در چند رشته ورزشی کسب موفقیت کرد و در شنا دارای دیپلم نجات غریق شد.

پرفسور محمود حسابی مدارج عالی تحصیلی را بدین شرح طی کرد: لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (1920) در ‪ ۱۷‬سالگی، مهندسی راه و ساختمان (۱۹۲۲)‪ ‬در ‪ ۱۹‬سالگی، دروس پزشکی از دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشنامه ریاضی، نجوم و ستاره شناسی، دانشنامه بیولوژی (زیست شناسی)، مهندسی برق سال ‪ ۱۹۲۵‬ از دانشکده برق اکول سوپریورد والکتریسیته پاریس، مدرک مهندسی معدن (پاریس)، دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس (1927).

استاد دکتر حسابی چهار زبان زنده دنیا فرانسه، انگلیسی، آلمانی و عربی را برای و مطالعه و صحبت مورد استفاده قرار می‌داد و همچنین به زبانهای سانسکریت، یونانی، و لاتین، پهلوی، اوستا، ترکی و ایتالیایی اشراف داشت و آن را در تحقیقات علمی خود بخصوص در امر واژه گزینی زبان فارسی بکار می‌برد.

محمود حسابی

تاسیس مراکز علمی نظیر مدرسه مهندسی وزارت راه، دارالمعلمین عالی، و دانشسرای عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تاسیس دانشگاه تهران و بنیانگذاری دانشکده‌های فنی و علوم از برجسته‌ترین خدمات فرهنگی ایشان است. همچنین داشتن چند هزار دانشجو، فعالیت در دو نسل کاری و تربیت ‪ ۷‬نسل استاد، شاخص عمده این بزرگ مرد است.

از مشاغل واقدامات مهم استاد می‌توان به اولین نقشه برداری از راه ساحلی سراسری بنادر میان خلیج فارس، اولین راه تهران به شمشک، ساخت اولین رادیو در کشور، ماموریت خلع ید شرکت ملی نفت انگلیس، اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، وزیر فرهنگ در دولت دکتر محمد مصدق اشاره کرد.

همچنین بنیانگذاری موسسه ژئوفیزیک، تاسیس سازمان انرژی اتمی، ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی، پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران، تشکیل فرهنگستان زبان ایران، تدوین قانون و تشکیل موسسه استاندارد،تاسیس اولین بیمارستان خصوصی ایران بنام "گوهرشاد"، بنیانگذاری مرکز مخابرات اسدآباد، تعیین ساعت ایران، نصب و راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، پایه گذاری اولین مدرسه عشایری در ایران (لرستان)، ایجاد اولین رصدخانه نوین در ایران ( تعقیب ماهواره ها)، نمایانگر گوشه دیگری از خدمات پرفسور حسابی به کشور است.

استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی‪ ۲۳‬مقاله رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینه‌های مختلف بویژه فیزیک مدرن، واژه‌های علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بی‌نهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان "کومان دوردولالژیون دونور" بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.

طی سال‌ها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پرفسور "اینشتین"، "شرودینگر"، "بورن"، "فرمی" و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند "راسل" و "آندره ژید" همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور "آلبرت اینشتین" بود.

در سال ‪ ۱۳۶۶‬در کنگره ‪ ۶۰‬سال فیزیک ایران که به مناسبت بزرگداشت استاد برگزار شد ازخدمات دکترحسابی به عنوان پدر فیزیک ایران قدردانی به عمل آمد. وی در سال ‪ ۱۳۶۷‬ به عنوان مرد علمی سال جهان ‬معرفی شد. پرفسور محمود حسابی در ‪ ۱۲‬شهریور سال ‪ ۱۳۷۱‬هنگام معالجه بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

خوشی‌ها و حسرت‌های آکواریوم‌داری

«در جست‌وجوی نیمو» به‌عنوان یکی از موفق‌ترین انیمیشن‌های هزاره سوم آنقدر در گیشه خوب فروش کرد که کمپانی سازنده‌اش دنباله‌هایی نیز برای آن تدارک دید.

چند نکته درباره یک خبر ۳۷۳۴ کلمه‌ای

مهدی فروتن: زنگ آغاز فعالیت رسمی دبیرخانه سی و سومین جشنواره فیلم فجر روز دوشنبه با ارسال یک متن ۳۷۳۴ کلمه‌ای از سخنان دبیر جشنواره به رسانه‌ها به صدا درآمد؛ متنی که اگر گشاده‌دستی تنظیم‌کنندگان آن نبود، می‌شد مهم‌ترین نکته‌هایش را در قالب یک خبر مختصر و مفید در اختیار رسانه‌ها قرار داد. فارغ از شکل این خبر، ذکر چند نکته درباره محتوای آن خالی از لطف نیست، آن هم صرفا از باب «ان الذکری تنفع المومنین».

پروازهای پر تأخیرمسافران را زمینگیر‌کرد

محمد عدلی: شهریورماه به‌عنوان‌ماه پرسفر سال برای مسافران هوایی خوش‌یمن نبود چراکه تأخیر در پروازها همچنان در این‌ماه در بالاترین سطح خود قرار دارد تا مسافران همچنان حسرت پرواز بدون دردسر را داشته باشند.

رشد مثبت اقتصادی؛ واقعی یا ساختگی؟

علیرضا سلطانی: مقامات اقتصادی دولت در روزهای اخیر از مثبت‌شدن رشد اقتصادی کشور خبر داده و اعلام کرده‌اند که نرخ رشد اقتصادی در فصل نخست سال‌جاری با احتساب نفت به ۲.۵ درصد و بدون احتساب بخش نفت ۱.۸ درصد رسیده است.

موضوع بحث

فرشاد مهدی‌پور: آدم‌ها بیشتر درباره چیزهایی که خریده‌اند یا می‌خواهند بخرند با هم حرف می‌زنند و گهگاهی هم درباره مشکلات، گرفتاری‌ها و دشواری‌های زندگی. در اولی «پول» محور اول و آخر و تعیین‌کننده است و هر که مصرف‌اش بیشتر، حرف‌اش بیشتر و در دومی گاهی طریق درددل پیموده می‌شود و بعضا راهی به راه‌حل.

وزیر ورزش: بی‌قانونی‌های گذشته عامل انتقاد امروز به ماست

همشهری آنلاین: وزیر ورزش با بیان اینکه در گذشته ورزش "سکه‌ای" بود و قفل‌های موجود با هیچ کلیدی باز نمی‌شود،گفت: بی‌قانونی‌هایی که در گذشته وجود داشت عامل انتقاد‌هایی است که امروز به ما می‌شود.

جزئیات تازه از روند افزایش قیمت وام مسکن

روز دوشنبه قیمت اوراق تسهیلات مسکن در فرابورس برای نخستین‌بار به بیش از ۱۰۰هزار تومان رسید.

رشد ۶ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۶ واحد افزایش یافت و به ۷۱ هزارو ۴۰۸ تومان رسید.

پلی که زنده است

چراپونجی> مردمان دهکده‌ای در هند هر روز از روی پلی تردد می‌کنند که از ریشه‌های درخت فیکوس تشکیل شده و زنده است.

گجتی برای صحبت‌کردن با بینی

بمبئی> پسر ۱۶ساله هندی گجتی ساخته که با تبدیل بازدم کاربر به امواج صوتی، وی را قادر به صحبت کردن می‌کند.

سلمانی شتر‌ها

راجستان> شتر‌ها پیش از شرکت در جشنواره‌ای که هر ساله در هند برگزار می‌شود، به سلمانی می‌روند.

فرش قرمزی از ۱۲۰ میلیون خرچنگ

جزیره کریسمس> هر‌ساله در جزیره کریسمس استرالیا بیش از ۱۲۰میلیون خرچنگ راهی سواحل اقیانوس هند می‌شوند.

ایمن‌سازی‌ شهر برای دانش‌آموزان

معصومه آباد: بار دیگر در آستانه فصل بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی با صدای زنگ مدارس لرزه­‌ای بر مصوبات خاک خورده شهرمان طنین‌انداز شد؛ مصوباتی که همچنان در اجرای آن از سوی مدیران شهری با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم.

بزرگترین یخچال طبیعی ایران تَرَک برداشت/ کلاردشت در معرض سیل

همشهری آنلاین: شکاف‌های ایجاد شده در سمت راست بزرگترین یخچال طبیعی ایران نگرانی را برای حاشیه نشینان و دامنه نشینان آن در کلاردشت ایجاد کرده است.

مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند

همشهری آنلاین: رییس دانشگاه مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه مذاهب اسلامی نیازمند توافق بر الگوی فقهی همزیستی مشترک هستند، گفت:

حزب حاکم روسیه در انتخابات کریمه به پیروزی رسید

همشهری آنلاین: حزب حاکم در روسیه در انتخابات منطقه‌ای در کریمه، شبه‌ جزیره اوکراینی که ماه مارس به فدراسیون روسیه پیوست، پیروز شد.