چهارشنبه 13 اسفند 1393 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 14 شهریور 1386 - 18:55:02 | کد مطلب: 30707 چاپ

زندگینامه: محمود حسابی (1281-1371)

دانش > دانش - همشهری‌آنلاین:
استاد دکتر محمود حسابی چهره برجسته علم و فرهنگ معاصر و بنیانگذار فیزیک نوین ایران در سال ‪ ۱۲۸۱‬شمسی از پدر و مادری تفرشی در تهران متولد شد.

در ‪ ۷‬سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های غربت آغاز و از ابتدا تا پایان تمامی تحصیلات عالیه در میان همشاگردی‌هایی از کشورهای مختلف سپری کرد. در منزل قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی، غزلیات حافظ و منشات قائم مقام را نزد مادرش "گوهرشاد حسابی" آموخت.

 more موزه دکتر حسابی

وی علاوه بر تسلط بر چهار زبان زنده دنیا، در موسیقی و نواختن ویولن و پیانو دستی داشت و در چند رشته ورزشی کسب موفقیت کرد و در شنا دارای دیپلم نجات غریق شد.

پرفسور محمود حسابی مدارج عالی تحصیلی را بدین شرح طی کرد: لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (1920) در ‪ ۱۷‬سالگی، مهندسی راه و ساختمان (۱۹۲۲)‪ ‬در ‪ ۱۹‬سالگی، دروس پزشکی از دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشنامه ریاضی، نجوم و ستاره شناسی، دانشنامه بیولوژی (زیست شناسی)، مهندسی برق سال ‪ ۱۹۲۵‬ از دانشکده برق اکول سوپریورد والکتریسیته پاریس، مدرک مهندسی معدن (پاریس)، دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس (1927).

استاد دکتر حسابی چهار زبان زنده دنیا فرانسه، انگلیسی، آلمانی و عربی را برای و مطالعه و صحبت مورد استفاده قرار می‌داد و همچنین به زبانهای سانسکریت، یونانی، و لاتین، پهلوی، اوستا، ترکی و ایتالیایی اشراف داشت و آن را در تحقیقات علمی خود بخصوص در امر واژه گزینی زبان فارسی بکار می‌برد.

محمود حسابی

تاسیس مراکز علمی نظیر مدرسه مهندسی وزارت راه، دارالمعلمین عالی، و دانشسرای عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تاسیس دانشگاه تهران و بنیانگذاری دانشکده‌های فنی و علوم از برجسته‌ترین خدمات فرهنگی ایشان است. همچنین داشتن چند هزار دانشجو، فعالیت در دو نسل کاری و تربیت ‪ ۷‬نسل استاد، شاخص عمده این بزرگ مرد است.

از مشاغل واقدامات مهم استاد می‌توان به اولین نقشه برداری از راه ساحلی سراسری بنادر میان خلیج فارس، اولین راه تهران به شمشک، ساخت اولین رادیو در کشور، ماموریت خلع ید شرکت ملی نفت انگلیس، اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، وزیر فرهنگ در دولت دکتر محمد مصدق اشاره کرد.

همچنین بنیانگذاری موسسه ژئوفیزیک، تاسیس سازمان انرژی اتمی، ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی، پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران، تشکیل فرهنگستان زبان ایران، تدوین قانون و تشکیل موسسه استاندارد،تاسیس اولین بیمارستان خصوصی ایران بنام "گوهرشاد"، بنیانگذاری مرکز مخابرات اسدآباد، تعیین ساعت ایران، نصب و راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، پایه گذاری اولین مدرسه عشایری در ایران (لرستان)، ایجاد اولین رصدخانه نوین در ایران ( تعقیب ماهواره ها)، نمایانگر گوشه دیگری از خدمات پرفسور حسابی به کشور است.

استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی‪ ۲۳‬مقاله رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینه‌های مختلف بویژه فیزیک مدرن، واژه‌های علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بی‌نهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان "کومان دوردولالژیون دونور" بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.

طی سال‌ها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پرفسور "اینشتین"، "شرودینگر"، "بورن"، "فرمی" و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند "راسل" و "آندره ژید" همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور "آلبرت اینشتین" بود.

در سال ‪ ۱۳۶۶‬در کنگره ‪ ۶۰‬سال فیزیک ایران که به مناسبت بزرگداشت استاد برگزار شد ازخدمات دکترحسابی به عنوان پدر فیزیک ایران قدردانی به عمل آمد. وی در سال ‪ ۱۳۶۷‬ به عنوان مرد علمی سال جهان ‬معرفی شد. پرفسور محمود حسابی در ‪ ۱۲‬شهریور سال ‪ ۱۳۷۱‬هنگام معالجه بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

سردار باقرزاده: عقب‌نشینی‌ نمی‌کنیم

همشهری آنلاین: فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح با بیان اینکه شهدا لحظه ای از آرمانهای انقلاب عقب‌نشینی نکردند،گفت: ملت ایران نیز مانند شهدا در مقابل تهدیدات لحظه‌ای عقب‌نشینی نمی‌کند.

شکستن اسلحه‌های شکاری، عیدی شکارچیان به محیط زیست آذربایجان غربی

همشهری آنلاین: چهار نفر از شکارچیان آذربایجان غربی با وداع کردن از شکار حیوانات و پرندگان، اسلحه‌های شکاری خود را پلمپ کردند و شکستند.

مادر دو شهید و دو جانباز درگذشت

همشهری آنلاین: آیین تشییع و خاکسپاری مادر دو شهید و دو جانباز با حضور مردم و مسوولان در آران و بیدگل برگزار شد.

بازدید فرمانده نیروی دریایی از شرکت تولید تجهیزات دفاعی قزاقستان

همشهری آنلاین: فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در ادامه برنامه های سفر خود به جمهوری قزاقستان، از هولدینگ قزاق اینجینرینگ که تجهیزات دفاعی این کشور را نیز تولید می کند، بازدید کرد.

سمنانیان از وزارت علوم رفت؛ حکم فرهادی برای رئیس جدید مرکز هیات‌های امنا

همشهری آنلاین: دکتر سعید سمنانیان که انتصابش به عنوان رئیس مرکز هیات‌های امنا و هیات ممیزه مرکزی وزارت علوم، مورد انتقاد برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی طی یک سال گذشته بود، از این سمت کنار رفت.

ابلاغ شیوه‌نامه ساماندهی و نقل و انتقالات معلمان تا پایان سال

همشهری آنلاین: مدیرکل منابع انسانی و فناوری اطلاعات وزارت آموزش و پرورش ضمن اعلام این خبر که شیوه نامه ساماندهی نیروی انسانی آموزش و پرورش برای سال تحصیلی آینده زودتر ابلاغ خواهد شد گفت: تلاش داریم تا پایان اسفندماه همراه با توسعه سنواتی که ماهیت استانی دارد و همچنین نقل و انتقالات، به صورت هماهنگ برای استان‌ها ارسال شود.

شرایط مرخصی زندانیان در ایام نوروز ابلاغ شد

همشهری آنلاین: رئیس قوه قضاییه با صدور بخشنامه‌ای شرایط بهره‌مندی محکومان از تسهیلات مرخصی را در ایام نوروز اعلام کرد.

پایان مذاکرات ظریف و کری در مونترو

همشهری آنلاین: مذاکرات هسته‌ای وزیران خارجه ایران و آمریکا در مونترو سوییس پایان یافت.

امینی تنها با یک باخت دستش به مدال نرسید

همشهری آنلاین: اعضای تیم‌های شمشیربازی اسلحه سابر و اپه ایران در روز نخست مسابقات قهرمانی نوجوانان آسیا موفق به کسب پیروزی‌هایی ارزشمند شدند.

نان کروسان شکلاتی

همشهری آنلاین: برای تهیه این نان شیرینی به جای خمیر پفکی می‌توانید از خمیر پیراشکی استفاده کنید.

احداث دانشکده مهندسی پزشکی در دانشگاه امیرکبیر

همشهری آنلاین: مدیر دفتر فنی و عمرانی دانشگاه صنعتی امیرکبیر بابیان اینکه حدود ۶۵ درصد طرح احداث دانشکده مهندسی پزشکی پیشرفت کرده است، افزود: امیدواریم طرح تأسیس پژوهشگاه تحقیقاتی دانشگاه تا ماه آینده به اتمام می رسد.

یادی که هرگز در دل نمی‌میرد

همشهری آنلاین: همزمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) پیکر سه تن از شهدای گمنام دوران دفاع مقدس در تهران تشییع و تدفین شد. من زمانی به میدان فاطمی ، جایگاه آغاز تشییع شهدای گمنام اما همیشه آشنا رسیدم که شور و حال خاصی فضا را فرا گرفته بود که واقعا وصف پذیر نیست.

لیله‌القدری به نام فاطمه

ابراهیم جلالیان: حجت خدا را از آن جهت حجت گفته‌اند که وجود او باعث اتمام حجت بر مردم می‌شود. حجت‌الهی در واقع انسانی است مانند دیگر انسان‌ها، زندگی می‌کند، می‌خورد، می‌آشامد، اما راه درست را می‌رود و اشتباه نمی‌کند.

سخن از مادر ما می‌گویند

محمدتقی حاجی‌موسی: واقعیت این است که از جزئیات زندگی حضرت زهرا(س) اطلاعات زیادی در دست نیست که این یا به سبب خودداری خود اهل‌بیت و ناشی از فشار حکام جور است یا به سبب سانسور تبلیغاتی دشمنان اهل‌بیت است که نگذاشته‌اند اخبار زیادی از چگونگی رفتار حضرت به‌دست ما برسد.