یکشنبه 30 فروردین 1394 | به روز شده: 4 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 14 شهریور 1386 - 19:55:02 | کد مطلب: 30707 چاپ

زندگینامه: محمود حسابی (1281-1371)

دانش > دانش - همشهری‌آنلاین:
استاد دکتر محمود حسابی چهره برجسته علم و فرهنگ معاصر و بنیانگذار فیزیک نوین ایران در سال ‪ ۱۲۸۱‬شمسی از پدر و مادری تفرشی در تهران متولد شد.

در ‪ ۷‬سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های غربت آغاز و از ابتدا تا پایان تمامی تحصیلات عالیه در میان همشاگردی‌هایی از کشورهای مختلف سپری کرد. در منزل قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی، غزلیات حافظ و منشات قائم مقام را نزد مادرش "گوهرشاد حسابی" آموخت.

 more موزه دکتر حسابی

وی علاوه بر تسلط بر چهار زبان زنده دنیا، در موسیقی و نواختن ویولن و پیانو دستی داشت و در چند رشته ورزشی کسب موفقیت کرد و در شنا دارای دیپلم نجات غریق شد.

پرفسور محمود حسابی مدارج عالی تحصیلی را بدین شرح طی کرد: لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (1920) در ‪ ۱۷‬سالگی، مهندسی راه و ساختمان (۱۹۲۲)‪ ‬در ‪ ۱۹‬سالگی، دروس پزشکی از دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشنامه ریاضی، نجوم و ستاره شناسی، دانشنامه بیولوژی (زیست شناسی)، مهندسی برق سال ‪ ۱۹۲۵‬ از دانشکده برق اکول سوپریورد والکتریسیته پاریس، مدرک مهندسی معدن (پاریس)، دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس (1927).

استاد دکتر حسابی چهار زبان زنده دنیا فرانسه، انگلیسی، آلمانی و عربی را برای و مطالعه و صحبت مورد استفاده قرار می‌داد و همچنین به زبانهای سانسکریت، یونانی، و لاتین، پهلوی، اوستا، ترکی و ایتالیایی اشراف داشت و آن را در تحقیقات علمی خود بخصوص در امر واژه گزینی زبان فارسی بکار می‌برد.

محمود حسابی

تاسیس مراکز علمی نظیر مدرسه مهندسی وزارت راه، دارالمعلمین عالی، و دانشسرای عالی، نوشتن قانون دانشگاه، تاسیس دانشگاه تهران و بنیانگذاری دانشکده‌های فنی و علوم از برجسته‌ترین خدمات فرهنگی ایشان است. همچنین داشتن چند هزار دانشجو، فعالیت در دو نسل کاری و تربیت ‪ ۷‬نسل استاد، شاخص عمده این بزرگ مرد است.

از مشاغل واقدامات مهم استاد می‌توان به اولین نقشه برداری از راه ساحلی سراسری بنادر میان خلیج فارس، اولین راه تهران به شمشک، ساخت اولین رادیو در کشور، ماموریت خلع ید شرکت ملی نفت انگلیس، اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، وزیر فرهنگ در دولت دکتر محمد مصدق اشاره کرد.

همچنین بنیانگذاری موسسه ژئوفیزیک، تاسیس سازمان انرژی اتمی، ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی، پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران، تشکیل فرهنگستان زبان ایران، تدوین قانون و تشکیل موسسه استاندارد،تاسیس اولین بیمارستان خصوصی ایران بنام "گوهرشاد"، بنیانگذاری مرکز مخابرات اسدآباد، تعیین ساعت ایران، نصب و راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران، پایه گذاری اولین مدرسه عشایری در ایران (لرستان)، ایجاد اولین رصدخانه نوین در ایران ( تعقیب ماهواره ها)، نمایانگر گوشه دیگری از خدمات پرفسور حسابی به کشور است.

استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی‪ ۲۳‬مقاله رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینه‌های مختلف بویژه فیزیک مدرن، واژه‌های علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بی‌نهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان "کومان دوردولالژیون دونور" بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.

طی سال‌ها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پرفسور "اینشتین"، "شرودینگر"، "بورن"، "فرمی" و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند "راسل" و "آندره ژید" همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور "آلبرت اینشتین" بود.

در سال ‪ ۱۳۶۶‬در کنگره ‪ ۶۰‬سال فیزیک ایران که به مناسبت بزرگداشت استاد برگزار شد ازخدمات دکترحسابی به عنوان پدر فیزیک ایران قدردانی به عمل آمد. وی در سال ‪ ۱۳۶۷‬ به عنوان مرد علمی سال جهان ‬معرفی شد. پرفسور محمود حسابی در ‪ ۱۲‬شهریور سال ‪ ۱۳۷۱‬هنگام معالجه بیماری قلبی در بیمارستان دانشگاه ژنو بدرود حیات گفت.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

هیچ ‌پرنده‌ای در فوکوشیما آواز نمی‌خواند

فوکوشیما: پس از انفجاری که در نیروگاه هسته‌ای فوکوشیمای ژاپن روی داد دیگر هیچ‌پرنده‌ای در این شهر آواز نمی‌خواند.

مبارزه کودک ۵ ساله با اسرائیلی‌ها

کرانه‌باختری: عکس‌های کودک ۵ساله‌ای که همراه صد‌ها نفر از معترضان فلسطینی به سوی سرباز‌های اسرائیلی سنگ پرتاب می‌کرد در رسانه‌های جهان بازتاب داشت.

چالشی به نام انتخاب رنگ دیوار

انتخاب رنگ دیوار‌ها در ابتدا اگرچه مسئله‌ای ساده به نظر می‌رسد اما می‌تواند به یک چالش برای اعضای خانواده بدل شود.

شاخص بورس یک درصد دیگر افت کرد

پس از زیان ۳.۷درصدی سهامداران در هفته گذشته شاخص کل بورس تهران یک درصد دیگر هم افت کرد، اماکارشناسان درباره دلایل نزول شاخص بورس اتفاق نظر ندارند، به‌نظر می‌رسد بازار سهام در یک فضای سردر گم و گنگ به سر می‌برد.

شورش در زیردریایی ان ـ سی ۳۲‌

همشهری آنلاین: بخت با من یار بود. اگر یک ساعت قبل از رسیدن ما این اتفاق می‌افتاد، زیردریایی غرق می‌شد.

فراخوان آموزش و پرورش برای طرح رتبه‌بندی معلمان

درحالی‌که حاشیه‌های احتمال اجرای طرح رتبه‌بندی معلمان ادامه دارد، مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش از آغاز فراخوان برای این طرح خبر داد.

استفاده عربستان از گازهای سمی در بمباران یمن

همشهری آنلاین: امدادگران و ساکنان صنعا گفتند که صدها نفر از ساکنان منطقه 'فج عطان' واقع در جنوب صنعا (پایتخت یمن) شب گذشته بر اثر استنشاق گاز سمی ناشی از بمباران جنگنده‌های متجاوز عربستان دچار خفگی شده و کشته شدند.

جلسه نفتی ایران و شرکت‌های غربی پشت درهای بسته

شهر وین اتریش هفته گذشته میزبان اجلاسی پشت درهای بسته با حضور مقاماتی از ایران و نمایندگان شرکت‌های کارگزار نفتی غربی مشتاق تعامل تجاری با ایران بود.

درگیری مرگبار شاکی و متهم

جوان متهم به زورگیری که قصد داشت به زور از شاکی رضایت بگیرد با یک ضربه چاقو به قتل رسید.

پسربچه ۳ ساله گروگان ۳۰ ساعته زوج آدم‌ربا

راز ناپدید شدن پسربچه ۳ساله پس از گذشت ۳۰ساعت با دستگیری زوج کودک ربا فاش شد.

سرقت‌های سریالی از خانه‌های چراغ خاموش

اعضای باند سرقت همزمان با تاریک شدن هوا به‌دنبال خانه‌هایی می‌گشتند که چراغ‌هایشان هنوز خاموش بود.

ریسک در انتخاب فیلم‌های جشنواره‌ی کن

همشهری آنلاین: پس از اعلام فیلم‌های حاضر در جشنواره کن ۲۰۱۵، «تیری فرمائو» دبیر این رویداد سینمایی درباره این انتخاب‌ها اظهار نظر کرد.

پیش نیش

سلام، یک سلام گرم و شکلاتی برای این روزهای سرد و آب‌نباتی. در چندماه گذشته، یک وقت فکر نکنید کافه تعطیل بود و ما مشغول مسافرکشی.

برو و بیای خانه‌ی فراموش شده

شیوا حریری: من که سردار مفخم را نمی‌شناسم، اما حتماً آدم خوش‌سلیقه‌ای بوده که چنین عمارتی را برای کار و زندگی انتخاب کرده.

پیامدهای کاهش سود بانکی

رضا کربلایی: عصر سه‌شنبه هفته جاری اعضای شورای پول و اعتبار دور یک میز در ساختمان بانک مرکزی می‌نشینند تا درباره نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی تصمیم بگیرند.