یکشنبه 5 بهمن 1393 | به روز شده: 49 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 31 تیر 1386 - 11:53:08 | کد مطلب: 27123 چاپ

مفاهیم: غذای ارگانیک چیست؟

تغذیه > توصیه‌ها و آداب - صدف کوه کن:
درباره غذاها و میوه‌های ارگانیک چه می‌دانید؟

یافته‌های جدید دانشمندان در واقع تأییدی بر این باور قدیمی است که هر چیزی طبیعی‌اش بهتر است. بر اساس مطالعه‌ای 10 ساله که گوجه‌فرنگی‌های ارگانیک و انواع معمولی را مقایسه کرده، محققان دریافته‌اند که میزان مواد مغذی و آنتی اکسیدان‌هایی مثل فلانوئیدها در انواع ارگانیک، دو برابر بیشتر از انواع معمولی است. اما این محصولات غذایی ارگانیک چه هستند که در سال‌های اخیر این همه درباره آنها جار و جنجال شده؟

 به طور کلی، غذای ارگانیک یا طبیعی، به غذایی گفته می‌شود که بدون دخالت یا بدون مصرف آفت‌کش‌ها، کودهای شیمیایی و ترکیبات اصلاح شده ژنتیکی تولید شده باشد. در واقع کشاورزی ارگانیک، شیوه‌ای از کشاورزی است که در تمامی مراحل کاشت تا برداشت، جمع آوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی از کود شیمیایی استفاده نمی‌کند.

 البته، در ابتدا این محصولات، تنها در فروشگاه‌های کوچک و یا در بازارهای محلی کشاورزان قابل دسترس بود، ولی در سال‌های اخیر، به طور وسیعی در اکثر فروشگاه‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی فراهم و قابل دسترس شد؛ چنانکه مصرف غذاهای ارگانیک در بین مردم آمریکا در طی چند سال اخیر دارای رشد 17 تا 20 درصدی بوده است.

 در حالی که محصولاتی که پیش از این در بازار مرسوم بوده‌اند و از نظر شکل ظاهری بهتر و بزرگتر هم بودند، تنها رشد 2 تا 3 درصدی داشته‌اند. به همین دلیل هم بسیاری از شرکت‌های تولید مواد غذایی به سمت مصرف این مواد برای تولید فرآورده‌های خود سوق داده شده‌اند.

در ابتدا، غذای ارگانیک تنها شامل سبزی‌های تازه بود و اولین مصرف کنندگانی که از غذای ارگانیک استفاده می‌کردند، به دنبال غذایی بودند بدون مواد شیمیایی، تازه و در حد امکان دارای کمترین مراحل فرایند؛ و چون آنها باید اقلام مورد نیاز خود را مستقیماً از کشاورزان خریداری می کردند بنابراین، شعار «کشاورز خود را بشناس تا غذای خود رابشناسی» از اولین شعارهایی بود که به منظور ترویج مصرف غذاهای ارگانیک، باب شد.

اما امروزه در بسیاری از کشورهای دنیا، محصولات ارگانیک، دیگر لوکس و «خاص» به حساب نمی‌آیند و در فروشگاه‌ها، انواع محصولات ارگانیک از میوه و سبزی گرفته تا مرغ، تخم مرغ و شیر را می‌توانید با برچسب ارگانیک و تنها اندکی گران‌تر از انواع معمولی، خریداری کنید.

 محققان وارد می‌شوند

هم‌زمان با رونق گرفتن بازار محصولات ارگانیک، تحقیقات برای کشف خواص برتر این محصولات هم رونق گرفت. یکی از تازه‌ترین این مطالعات درباره مقایسه خواص آنتی‌اکسیدانی گوجه‌فرنگی‌های ارگانیک و معمولی است که نشان داده میزان مواد مغذی و آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل فلانوئیدها در انواع ارگانیک، دو برابر بیشتر از انواع معمولی است و این البته یک نتیجه خیره‌کننده است.

دکترآلیسون میشل، متخصص شیمی مواد غذایی در دانشگاه کالیفرنیا، و همکارانش می‌گویند دو نوع فلاونوئید موسوم به کئورسیتین(quercetin )و کامفرول (kaempferol) در گوجه فرنگی‌های خشک شده‌ای که به روش ارگانیک و توسط روش‌های کشاورزی تحقیق شده، به عمل آمده‌اند، وجود دارد که به طرز معنی داری از انواع معمولی، سراست. این دانشمندان، همچنین، میزان این فلاونوئیدها را در انواع ارگانیک به ترتیب،79 درصد و 97 درصد بالاتر از انواع معمولی ارزیابی کرده‌اند که رقم قابل توجهی به حساب می‌آید.

 تحقیقات قبلی نشان داده است که فلاونوئیدها، فشارخون را تعدیل کرده و از بیماری های قلبی و سکته پیشگیری می‌کنند و همچنین باعث کاهش بروز انواعی از سرطان‌ها و آلزایمر می‌شوند.

دانشمندان، تفاوت فاحش موجود در میزان فلاونوئیدها را درگوجه فرنگی‌های ارگانیک، نسبت به انواع ساده، به عدم وجود کود در کشاورزی به روش ارگانیک نسبت می‌دهند. البته، در این میان فرضیه دیگری هم وجود دارد که بر اساس آن، فلاونوئیدها، به عنوان مکانیسمی دفاعی که در اثر کمبود مواد مغذی فعال می‌شود، به وجود می‌آیند، که این کمبود مثلاً می‌تواند کمبود نیتروژن در خاک باشد.

 بر اساس این فرضیه، نیتروژن موجود در کودهای معمولی، برای گیاهان به راحتی قابل دسترس است و بنابراین چون در کشاورزی به روش ارگانیک از کود استفاده نمی‌شود، کم بودن میزان فلاونوئیدها در انواع معمولی به دلیل بالا بودن میزان استفاده از کودها در کشاورزی است.

همیشه مخالفانی هم وجود دارند

 در روند تأیید یک بررسی علمی، همیشه مخالفانی هم وجود دارند. از آنجا که محصولات ارگانیک و اثرات مثبت این مواد بر سلامت افراد، یکی از مهمترین محورهای مباحث سلامت را در سال‌های اخیر تشکیل می‌دهد، اصلاً بعید نیست که مخالفانی هم وجود داشته باشند.به عنوان مثال، برخی معتقدند شواهد چندانی مبنی بر مفیدتر بودن محصولات ارگانیک وجود ندارد و بالاتر بودن سطح چند ماده مغذی در این محصولات، سبب نمی‌شود که آنها مفیدتر باشند.

 برای مثال به مطالعه‌ای اشاره می‌شود که به تازگی انجام گرفته است و نشان داده شیرهایی که به روش ارگانیک به دست می‌آیند، حاوی میزان بالاتری از اسیدهای چرب کوتاه زنجیر امگا3 هستند، اما در کل، این اسیدهای چرب کوتاه زنجیر مزیت بیشتری به انواع بلند زنجیر که در روغن ماهی‌ها وجود دارد، برای سلامت ندارند.مدافعان، در مقابل می‌گویند این نکته که در مواد غذایی دیگری به جز آنهایی که همیشه یک سری از مواد مغذی را دارا بودند، بتوانیم سطح برخی از ویتامین‌ها و مواد معدنی را بالا ببریم نکته مثبتی است که آزمایش‌های جدید هر روز آن را تأیید می‌کنند و همه به نوع عمل‌آوری ارگانیک نسبت به نوع معمولی برمی‌گردد؛ به عبارت دیگر، وجود اسیدهای چرب امگا3 در شیر به خودی خود اتفاق مثبتی است حتی اگر مزیتی نسبت به روغن ماهی‌ها که از منابع متداول امگا3 هستند نداشته باشد، که البته دارد!

تحقیقات اخیر دانشمندان اروپایی در مورد گوجه‌فرنگی‌ها، هلوها و سیب‌های فرایند شده‌ای که به روش ارگانیک تولید می‌شوند هم نشان داده است این محصولات همگی از نظر میزان مواد مغذی و همچنین کیفیت ریزمغذی ها در سطح بالاتری نسبت به انواع غیر ارگانیک قرار دارند.

 با ارگانیک، صرفه‌جویی کنید

محصولات ارگانیک در حالی که نسبت به انواع معمولی از اندازه کوچکتری برخوردارند، همیشه این سؤال را برای مصرف کننده‌ها به وجود می‌آورند که چرا باید پول بیشتری برای خرید این محصولات بپردازیم؟ اما محصولات غذایی که به دلیل ارگانیک یا طبیعی بودن گران‌ترند، در عمل ارزان‌تر از محصولات غذایی ماشینی یا صنعتی هستند.

واقعیت این است که محصولات غذایی صنعتی و به ظاهر ارزان‌تر، قیمت واقعی‌شان بالاتر است. تقریباً یک سوم قیمت این نوع محصولات را مصرف‌کننده‌ها مستقیماً می‌پردازند و حدود یک سوم قیمت را دولت، از طریق یارانه به کشاورزان و تولیدکنندگان پرداخت می‌کند. در عین حال باید به ضایعاتی که بصورت معمول در این محصولات وجود دارد و آسیب‌هایی که طبیعت در تولید این محصولات ایجاد می‌کند نیز توجه کرد.

بر اساس بررسی‌های متخصصان کشاورزی و مواد غذایی و کارشناسان محیط زیست، افراد و خانواده‌هایی که از محصولات غذایی ارگانیک استفاده می‌کنند در نهایت، هزینه کمتری را نسبت به افراد و خانواده‌هایی می‌پردازند که از محصولات غذایی معمولی که به روش‌های صنعتی و ماشینی تهیه شده، استفاده می‌کنند.

 چرا که محصولات غذایی که با روش طبیعی و ریتمی آرام به دست می‌آید، مانند همه‌ پدیده‌های دیگر زندگی، استحکام و مقاومت و غنای بیشتری دارد. به عنوان مثال، سیبی که دوبار سریع‌تر از یک سیب طبیعی رشد می‌کند، دوبار کمتر از سیبی که در طبیعت رشد می‌کند، دارای مواد غذایی است.

به عبارت دیگر برای تامین مقدار کافی مواد مورد نیاز بدن، اگر حجم معینی از محصولات غذایی معمولی و ارزان‌تر مصرف می‌کنید، با استفاده از محصولات ارگانیک، نیمی از همان حجم محصولات غذایی مقدار بیشتری از مواد مورد نیاز بدن مثل ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان‌ها و ... را تامین می‌کند.

ایران هم مدعی است

در ایران هنوز محصولات ارگانیک وارد بازار نشده‌اند و در مرحله تحقیقات قرار دارند. چنانکه چندی پیش، احمد زواره، رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع‌طبیعی استان تهران، تولید محصولات ارگانیک درسال 1386 را از مهمترین اهداف سازمان تحقیقات کشاورزی استان تهران برشمرد و گفت: هم‌اکنون چندین مزرعه در زمینه مرکبات، محصولات باغی و مرغداری تحت پوشش است که تمام محصولات آن ارگانیک است که البته کافی نبودن تأمین منابع مالی، شفاف نبودن آیین‌نامه‌ها و ضوابط همکاری با بخش خصوصی، نارسایی در تأمین نیازهای تحقیقاتی و نبود تعامل مثبت و سازنده بین بخش‌های تحقیقاتی و اجرایی از جمله مشکلات این بخش است.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تحمیل هزینه ۱۷ هزار میلیارد تومانی ناشی از تصادفات به کشور

سالانه حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان به‌طور مستقیم خسارت ناشی از تصادفات ترافیکی به کشور تحمیل می‌شود.

انتخابات شورایاری‌ها به هیچ وجه سیاسی نیست

به گفته نایب‌رئیس شورای شهر تهران به‌رغم مشکل آفرینی برخی افراد اما ثبت نام داوطلبان شرکت در انتخابات شورایاری‌ها از دوم بهمن‌ماه آغاز شده و انتخابات نیز در تاریخ اعلام شده یعنی هشتم اسفندماه برگزار خواهد شد.

شرق اوکراین زیر گلوله‌ها

همشهری آنلاین: در جریان گلوله باران در حومه شهر بندی ماریوپل واقع در شرق اوکراین ظاهرا تعداد بسیاری غیرنظامی کشته شده‌اند.

شاخص‌سازی‌ ۶ سهامدار بزرگ در روز شنبه

منحنی شاخص کل بورس تهران شنبه و تا دقایق پایانی مبادلات نزولی ترسیم شده بود، اما یکباره ۶ سهامدار بزرگ با معامله ۹ میلیون سهم هلدینگ پتروشیمی فارس موجبات ثابت ماندن رقم شاخص را در محدوده مرز ۶۵هزار واحد فراهم آوردند.

مهاجرت ۱۲ هزارمیلیارد تومان سرمایه از بورس به پارکینگ پول

با شتاب‌گرفتن نزول بورس، روند مهاجرت نقدینگی به پارکینگ پول هم شدت گرفته است.

یک قورمه‌سبزی خوب!

همشهری آنلاین: دکتر حسن نمکدوست استاد ارتباطات و مدیر مرکز آموزش موسسه همشهری‌از دردسرهای تولید یک مجله جوانانه می‌گوید

گدایی با کارتخوان

لانکشایر> گدایی در انگلستان با بهره‌بردن از شیوه‌ای پیشرفته‌ به قدری پولدار شده است که سالی ۶ بار به سفر خارجی می‌رود.

گلایه مسلمانان از افزایش حملات و اهانت‌ها در آلمان

همشهری آنلاین: شورای مرکزی مسلمانان آلمان درباره افزایش خشونت ضد مسلمانان در این کشور هشدار داد.

مادربزرگ در تمرین‌های نظامی

کــی‌اف> زن ۶۸ ساله‌ای که در اوکراین چندین نوه و نتیجه دارد تمام دوره تعلیمات پایه نظامی را ‌گذرانده و هر روز در پادگان برای تمرین حاضر می‌شود.

۳ کشته در آتش‌سوزی مرگبار مجیدیه

آتش‌سوزی شبانه در ساختمانی ۶ طبقه در پایتخت جان ۳ نفر را گرفت.

اسپری خواب‌آور جایگزین قرص خواب

همشهری آنلاین: محققان آمریکایی اسپری جدیدی طراحی کرده‌اند که با کمک ماده شیمیایی ملانونین، ظرف مدت یک ساعت فرد را به خواب فرو می‌برد.

دومین رودست راننده به سارق حرفه‌ای

مجرم سابقه‌دار که با تعارف نوشیدنی و خوراکی مسموم دست به سرقت اموال مسافران و راننده‌ها می‌زد برای دومین بار مغلوب راننده باهوش شد.

نامه اعتراض کارآفرینان به دولت

عملیاتی شدن موافقتنامه تعرفه‌ ترجیحی بین ایران و ترکیه با انتقاد گسترده فعالان بخش خصوصی و تولیدی در ایران مواجه شده و درخواست لغو آن مطرح شده است.

ابربدهکار بانکی با ۳هزار میلیارد تومان بدهی

آخرین آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد که میزان مطالبات معوق شبکه بانکی به ۹۴ هزار میلیارد تومان نزدیک شده است.

دیالی عراق آزاد شد

سازمان بدر از گروه‌های مقاومت مردمی شیعه در عراق که اکنون مشغول جنگ با داعش است، ظهر دیروز از آزادسازی استان دیالی در شرق این کشور از کنترل داعش خبر داد.

رقابت اعراب با عربستان شدت می‌گیرد

مهران کامروا: با مرگ عبدالله، عربستان طی یکی‌دو سال آینده همان روال سابق را خواهد داشت. هنوز اکثر سیاستگذاران اصلی ازجمله در حوزه سیاست خارجی همان چهره‌های سابق این کشور هستند.

اولین‌بار است نقش مبارز انقلابی را بازی می‌کنم

همشهری آنلاین: سوگل طهماسبی از تجربه حضور در سریال «کیمیا» و ایفای نقش دختری مبارز با نام نرگس سخن گفت و درباره ویژگی‌های این نقش از جمله اینکه ۱۰ سال از خودش کوچک‌تر است توضیح داد.

دسترسی دولت به پول نفت قانونمند می‌شود

رضا کربلایی: تعدادی از نمایندگان مجلس مصمم هستند تا طرحی را به تصویب برسانند که براساس آن برداشت دولت از درآمدهای نفتی شفاف‌تر شده و دلارهای نفتی به‌جای واریز مستقیم به خزانه، به‌حساب ذخیره ارزی واریز شود.