شنبه 11 مرداد 1393 | به روز شده: 58 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 31 تیر 1386 - 12:53:08 | کد مطلب: 27123 چاپ

مفاهیم: غذای ارگانیک چیست؟

تغذیه > توصیه‌ها و آداب - صدف کوه کن:
درباره غذاها و میوه‌های ارگانیک چه می‌دانید؟

یافته‌های جدید دانشمندان در واقع تأییدی بر این باور قدیمی است که هر چیزی طبیعی‌اش بهتر است. بر اساس مطالعه‌ای 10 ساله که گوجه‌فرنگی‌های ارگانیک و انواع معمولی را مقایسه کرده، محققان دریافته‌اند که میزان مواد مغذی و آنتی اکسیدان‌هایی مثل فلانوئیدها در انواع ارگانیک، دو برابر بیشتر از انواع معمولی است. اما این محصولات غذایی ارگانیک چه هستند که در سال‌های اخیر این همه درباره آنها جار و جنجال شده؟

 به طور کلی، غذای ارگانیک یا طبیعی، به غذایی گفته می‌شود که بدون دخالت یا بدون مصرف آفت‌کش‌ها، کودهای شیمیایی و ترکیبات اصلاح شده ژنتیکی تولید شده باشد. در واقع کشاورزی ارگانیک، شیوه‌ای از کشاورزی است که در تمامی مراحل کاشت تا برداشت، جمع آوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی از کود شیمیایی استفاده نمی‌کند.

 البته، در ابتدا این محصولات، تنها در فروشگاه‌های کوچک و یا در بازارهای محلی کشاورزان قابل دسترس بود، ولی در سال‌های اخیر، به طور وسیعی در اکثر فروشگاه‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی فراهم و قابل دسترس شد؛ چنانکه مصرف غذاهای ارگانیک در بین مردم آمریکا در طی چند سال اخیر دارای رشد 17 تا 20 درصدی بوده است.

 در حالی که محصولاتی که پیش از این در بازار مرسوم بوده‌اند و از نظر شکل ظاهری بهتر و بزرگتر هم بودند، تنها رشد 2 تا 3 درصدی داشته‌اند. به همین دلیل هم بسیاری از شرکت‌های تولید مواد غذایی به سمت مصرف این مواد برای تولید فرآورده‌های خود سوق داده شده‌اند.

در ابتدا، غذای ارگانیک تنها شامل سبزی‌های تازه بود و اولین مصرف کنندگانی که از غذای ارگانیک استفاده می‌کردند، به دنبال غذایی بودند بدون مواد شیمیایی، تازه و در حد امکان دارای کمترین مراحل فرایند؛ و چون آنها باید اقلام مورد نیاز خود را مستقیماً از کشاورزان خریداری می کردند بنابراین، شعار «کشاورز خود را بشناس تا غذای خود رابشناسی» از اولین شعارهایی بود که به منظور ترویج مصرف غذاهای ارگانیک، باب شد.

اما امروزه در بسیاری از کشورهای دنیا، محصولات ارگانیک، دیگر لوکس و «خاص» به حساب نمی‌آیند و در فروشگاه‌ها، انواع محصولات ارگانیک از میوه و سبزی گرفته تا مرغ، تخم مرغ و شیر را می‌توانید با برچسب ارگانیک و تنها اندکی گران‌تر از انواع معمولی، خریداری کنید.

 محققان وارد می‌شوند

هم‌زمان با رونق گرفتن بازار محصولات ارگانیک، تحقیقات برای کشف خواص برتر این محصولات هم رونق گرفت. یکی از تازه‌ترین این مطالعات درباره مقایسه خواص آنتی‌اکسیدانی گوجه‌فرنگی‌های ارگانیک و معمولی است که نشان داده میزان مواد مغذی و آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل فلانوئیدها در انواع ارگانیک، دو برابر بیشتر از انواع معمولی است و این البته یک نتیجه خیره‌کننده است.

دکترآلیسون میشل، متخصص شیمی مواد غذایی در دانشگاه کالیفرنیا، و همکارانش می‌گویند دو نوع فلاونوئید موسوم به کئورسیتین(quercetin )و کامفرول (kaempferol) در گوجه فرنگی‌های خشک شده‌ای که به روش ارگانیک و توسط روش‌های کشاورزی تحقیق شده، به عمل آمده‌اند، وجود دارد که به طرز معنی داری از انواع معمولی، سراست. این دانشمندان، همچنین، میزان این فلاونوئیدها را در انواع ارگانیک به ترتیب،79 درصد و 97 درصد بالاتر از انواع معمولی ارزیابی کرده‌اند که رقم قابل توجهی به حساب می‌آید.

 تحقیقات قبلی نشان داده است که فلاونوئیدها، فشارخون را تعدیل کرده و از بیماری های قلبی و سکته پیشگیری می‌کنند و همچنین باعث کاهش بروز انواعی از سرطان‌ها و آلزایمر می‌شوند.

دانشمندان، تفاوت فاحش موجود در میزان فلاونوئیدها را درگوجه فرنگی‌های ارگانیک، نسبت به انواع ساده، به عدم وجود کود در کشاورزی به روش ارگانیک نسبت می‌دهند. البته، در این میان فرضیه دیگری هم وجود دارد که بر اساس آن، فلاونوئیدها، به عنوان مکانیسمی دفاعی که در اثر کمبود مواد مغذی فعال می‌شود، به وجود می‌آیند، که این کمبود مثلاً می‌تواند کمبود نیتروژن در خاک باشد.

 بر اساس این فرضیه، نیتروژن موجود در کودهای معمولی، برای گیاهان به راحتی قابل دسترس است و بنابراین چون در کشاورزی به روش ارگانیک از کود استفاده نمی‌شود، کم بودن میزان فلاونوئیدها در انواع معمولی به دلیل بالا بودن میزان استفاده از کودها در کشاورزی است.

همیشه مخالفانی هم وجود دارند

 در روند تأیید یک بررسی علمی، همیشه مخالفانی هم وجود دارند. از آنجا که محصولات ارگانیک و اثرات مثبت این مواد بر سلامت افراد، یکی از مهمترین محورهای مباحث سلامت را در سال‌های اخیر تشکیل می‌دهد، اصلاً بعید نیست که مخالفانی هم وجود داشته باشند.به عنوان مثال، برخی معتقدند شواهد چندانی مبنی بر مفیدتر بودن محصولات ارگانیک وجود ندارد و بالاتر بودن سطح چند ماده مغذی در این محصولات، سبب نمی‌شود که آنها مفیدتر باشند.

 برای مثال به مطالعه‌ای اشاره می‌شود که به تازگی انجام گرفته است و نشان داده شیرهایی که به روش ارگانیک به دست می‌آیند، حاوی میزان بالاتری از اسیدهای چرب کوتاه زنجیر امگا3 هستند، اما در کل، این اسیدهای چرب کوتاه زنجیر مزیت بیشتری به انواع بلند زنجیر که در روغن ماهی‌ها وجود دارد، برای سلامت ندارند.مدافعان، در مقابل می‌گویند این نکته که در مواد غذایی دیگری به جز آنهایی که همیشه یک سری از مواد مغذی را دارا بودند، بتوانیم سطح برخی از ویتامین‌ها و مواد معدنی را بالا ببریم نکته مثبتی است که آزمایش‌های جدید هر روز آن را تأیید می‌کنند و همه به نوع عمل‌آوری ارگانیک نسبت به نوع معمولی برمی‌گردد؛ به عبارت دیگر، وجود اسیدهای چرب امگا3 در شیر به خودی خود اتفاق مثبتی است حتی اگر مزیتی نسبت به روغن ماهی‌ها که از منابع متداول امگا3 هستند نداشته باشد، که البته دارد!

تحقیقات اخیر دانشمندان اروپایی در مورد گوجه‌فرنگی‌ها، هلوها و سیب‌های فرایند شده‌ای که به روش ارگانیک تولید می‌شوند هم نشان داده است این محصولات همگی از نظر میزان مواد مغذی و همچنین کیفیت ریزمغذی ها در سطح بالاتری نسبت به انواع غیر ارگانیک قرار دارند.

 با ارگانیک، صرفه‌جویی کنید

محصولات ارگانیک در حالی که نسبت به انواع معمولی از اندازه کوچکتری برخوردارند، همیشه این سؤال را برای مصرف کننده‌ها به وجود می‌آورند که چرا باید پول بیشتری برای خرید این محصولات بپردازیم؟ اما محصولات غذایی که به دلیل ارگانیک یا طبیعی بودن گران‌ترند، در عمل ارزان‌تر از محصولات غذایی ماشینی یا صنعتی هستند.

واقعیت این است که محصولات غذایی صنعتی و به ظاهر ارزان‌تر، قیمت واقعی‌شان بالاتر است. تقریباً یک سوم قیمت این نوع محصولات را مصرف‌کننده‌ها مستقیماً می‌پردازند و حدود یک سوم قیمت را دولت، از طریق یارانه به کشاورزان و تولیدکنندگان پرداخت می‌کند. در عین حال باید به ضایعاتی که بصورت معمول در این محصولات وجود دارد و آسیب‌هایی که طبیعت در تولید این محصولات ایجاد می‌کند نیز توجه کرد.

بر اساس بررسی‌های متخصصان کشاورزی و مواد غذایی و کارشناسان محیط زیست، افراد و خانواده‌هایی که از محصولات غذایی ارگانیک استفاده می‌کنند در نهایت، هزینه کمتری را نسبت به افراد و خانواده‌هایی می‌پردازند که از محصولات غذایی معمولی که به روش‌های صنعتی و ماشینی تهیه شده، استفاده می‌کنند.

 چرا که محصولات غذایی که با روش طبیعی و ریتمی آرام به دست می‌آید، مانند همه‌ پدیده‌های دیگر زندگی، استحکام و مقاومت و غنای بیشتری دارد. به عنوان مثال، سیبی که دوبار سریع‌تر از یک سیب طبیعی رشد می‌کند، دوبار کمتر از سیبی که در طبیعت رشد می‌کند، دارای مواد غذایی است.

به عبارت دیگر برای تامین مقدار کافی مواد مورد نیاز بدن، اگر حجم معینی از محصولات غذایی معمولی و ارزان‌تر مصرف می‌کنید، با استفاده از محصولات ارگانیک، نیمی از همان حجم محصولات غذایی مقدار بیشتری از مواد مورد نیاز بدن مثل ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان‌ها و ... را تامین می‌کند.

ایران هم مدعی است

در ایران هنوز محصولات ارگانیک وارد بازار نشده‌اند و در مرحله تحقیقات قرار دارند. چنانکه چندی پیش، احمد زواره، رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع‌طبیعی استان تهران، تولید محصولات ارگانیک درسال 1386 را از مهمترین اهداف سازمان تحقیقات کشاورزی استان تهران برشمرد و گفت: هم‌اکنون چندین مزرعه در زمینه مرکبات، محصولات باغی و مرغداری تحت پوشش است که تمام محصولات آن ارگانیک است که البته کافی نبودن تأمین منابع مالی، شفاف نبودن آیین‌نامه‌ها و ضوابط همکاری با بخش خصوصی، نارسایی در تأمین نیازهای تحقیقاتی و نبود تعامل مثبت و سازنده بین بخش‌های تحقیقاتی و اجرایی از جمله مشکلات این بخش است.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

میز همه‌ کاره ژاپنی‌ها

توکیو: یک شرکت ژاپنی میز چندکاره‌ای ساخته که با آن می‌توان به‌صورت درازکش نیز با لپ‌تاپ کار کرد.

دورخیز دوباره دولت برای حذف یارانه پردرآمدها

دولت با وجود سکوت خبری پس از اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، سیاست حذف ایرانیان پردرآمد از دریافت یارانه نقدی را در سکوت خبری دنبال کرده و ظاهرا قرار است از ماه‌های آینده حذف یارانه نقدی پردرآمدها را کلید بزند.

صهیونیست‌ها زیر فشار جهانی

صبح روز گذشته قرار بود با اعلام آتش بسی ۳ روزه پس از حدود یک‌ماه کشتار رژیم صیهونیستی در نوار غزه، ساکنان این منطقه به امکانات امدادی دسترسی داشته باشند تا شاید بتوانند جنازه‌های بستگان خود را از زیر آوار حملات اسرائیل پیدا کنند.

روز جهانی شیر مادر و ضرورت تغذیه طبیعی نوزاد

آرش نهاوندی: اهمیت تغذیه طبیعی نوزاد سبب شده است تا از سوی سازمان‌های بهداشت جهانی ویونیسف همه ساله از ۱۰‌ تا ۱۶ مرداد به‌عنوان هفته جهانی شیر مادر تعیین شود.

اولین شماره ماهنامه دنیای قلم منتشر شد

همشهری‌آنلاین: اولین شماره ماهنامه دنیای قلم با ۹۶ صفحه رنگی بر روی دکه‌های مطبوعاتی قرار گرفت.

مرگ ده‌ها نفر در انفجارهای سریالی تایوان

مجموعه‌ای از انفجارهای مهیب که به‌دلیل نشت گاز در شهر بندری کائوسیونگ در جنوب تایوان رخ داده است، تا‌کنون جان ۲۵ نفر را گرفته و ۲۷۰ نفر را نیز راهی بیمارستان کرده است.

کنگره، اوباما را تحت پیگرد قضایی قرار داد

دعوای دولت و کنگره در آمریکا سرانجام چنان بالا گرفت که نمایندگان به شکایت قضایی از باراک اوباما رئیس‌جمهور به‌خاطر تخلف از مسئولیت‌های قانونی‌اش رأی دادند.

سرقت آهن، جان راننده تریلی را گرفت

پلیس در تعقیب تبهکارانی است که برای سرقت چند تن آهن راننده یک تریلی را به جاده دورافتاده‌ای کشاندند و او را به قتل رساندند.

نقاشی‌های رفتگر خلاق با جارو

نـیــویـورک>رفـتـگر خلاق پارک‌دیزنی‌لند کودکان در آمریکا با استفاده از جارو و سطل آب برای کودکان صورت شخصیت‌های والت‌دیزنی را روی زمین نقاشی می‌کند.

تساوی استقلال‌ خوزستان و گسترش

همشهری‌آنلاین: تیم فوتبال استقلال خوزستان و گسترش فولاد تبریز در اولین دیدار خود در لیگ برتر به تساوی رسیدند.

ارزش معاملات ۵۴ درصد رشد کرد

سهامداران بورس تهران هفته گذشته ۲ میلیارد و ۴۷۳ میلیون سهم به ارزش ۷ هزار و ۳۶۰ میلیون ریال را دادوستد کردند که این میزان به لحاظ ارزش ۵۴ درصد رشد داشت.

سپاهان مقابل پیکان به برتری رسید

همشهری‌آنلاین: تیم فوتبال سپاهان فصل چهاردهم مسابقات فوتبال لیگ برتر باشگاه‌های کشور را با برتری مقابل پیکان آغاز کرد.

سرمایه‌گذاران خارجی در راه بورس تهران

آثار عینی مذاکرات هسته‌ای نمایان شده، آمار‌ها نشان می‌دهد که حجم تقاضا برای سرمایه‌گذاری در بورس تهران از سوی خارجی‌ها ۵برابرافزایش یافته است.

توقف سایپا مقابل نفت مسجد سلیمان

همشهری‌آنلاین: نفت مسجد سلیمان در نخستین گامش موفق شد یک امتیاز از سایپا در کرج بگیرد.

آتش بس ۷۲ ساعته در پی شهادت ۱۴۵۸ فلسطینی

همشهری آنلاین: آتش بس ۷۲ ساعته پس از موافقت روز پنج شنبه گروه‌های مقاومت فلسطینی و رژیم صهیونیستی، ازساعت ۸ صبح جمعه دهم مرداد آغاز شد.

۷۱ کشته و زخمی در انفجارهای روز جمعه عراق

همشهری آنلاین: بر اثر انفجار چند بمب در مناطق مختلف عراق امروز ۲۲ نفر کشته و ۴۹ نفر دیگر زخمی شدند.

میانگین هزینه‌های پرداخت درمانی مردم به ۷.۵ درصد رسیده است

همشهری آنلاین: وزیر بهداشت٬ درمان و آموزش پزشکی با اشاره به وجود برخی مشکلات از جمله کمبود تخت بیمارستانی ، نیروهای بهورز و مساله یارانه پرستاران گفت: بی‌تردید کاهش پرداخت هزینه‌های درمانی مردم، مهم‌ترین اتفاق در اجرای طرح نظام سلامت بوده است.