جمعه 30 شهریور 1397 | به روز شده: 43 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 3 اردیبهشت 1393 - 21:06:18 | کد مطلب: 256935 چاپ

آشنایی با سینمای ارمنستان

سینما و تلویزیون > سینمای‌ جهان - مهدی تهرانی:
سینمای کشورهای جزو شوروی سابق اگرچه دارای بودجه فرهنگ عمومی بودند اما به دلیل فضای بسته و اختناق مرسوم دولت کمونیستی؛ آنچنان در سینما پیشرو و پیشگام نیودند.

با این حال ارمنستان نسبت به دیگر جمهوری‌های شوروی سابق از دو منظر در زمینه‌ی سینما رشد داشته‌است:

اول اینکه استودیوهای دولتی برای ساخت و سازهای سینمایی بسیار زود در این سرزمین سرو شکل گرفت و دیگر آنکه استعدادهای نابی از دل سینمای ارمنستان قد علم کردند که تا پایان کار سیستم حکومت کمونیستی توانسته اند کارکنند.

بعد از فروپاشی این حکومت نیز؛ جمهوری ارمنستان روند تولید فیلم را ادامه داد اما متاسفانه اوضاع نابسامان مالی دولت باعث گردیده تعداد تولیدات سینمایی بسیار کم باشد.

اولین استودیوی سینمایی دولتی در سال 1924 در ایروان پایتخت ارمنستان پایه گذاری شد و در ماه مارس همان سال با نام آرمن فیلم به بهره‌برداری رسید. که البته عمده‌ی این تولیدات فیلم‌های چند حلقه‌ای خبری و یا گزارشی بودند.

با این حال ظهور یک کارگردان ارمنی به نام هامو بیک نظریان( 1891-1965) در آن سالها باعث شد تا این استودیو جانی بگیرد و سرانجام در سال 1925 اولین فیلم صامت و سیاه و سفید ارمنی به نام " ناموس" توسط او تولید و کارگردانی شد.

ده سال پس از این، بیک نظریان در سال 1935 اولین فیلم ناطق تاریخ سینمای ارمنستان را ساخت. این فیلم که "پپو" نام دارد در واقع دریچه‌ای گشود تا استعدادهای دیگر سینمای ارمنستان به خودباوری برسند.

بین سالهای 1940 تا 1950 خبری از تولید و ساخت ساز داستانی نبود اما با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم کم کم تولیداتی مستند و گزارشی توسط آرمن فیلم ساخته شد.

در دهه 60 اما با ظهور سرگئی پاراجانف(1924-1990) ، سینمای ارمنستان نه تنها جانی تازه گرفت بلکه آثار او باعث گردید سینمای این کشور جهانی بشود.

آنچه پاراچانف طی سالهای 1964 تا 1998 کاگردانی کرد حداقل به سبب نام و امضای او اجازه شرکت در هر جشنواره‌ای را داشت.پاراجانف که تقریبا پیرو اصول فیلمسازی کارگردانانی نظیر تارکوفسکی و پازولینی بود به همین شیوه آثارش را در سینمای هنر ی و شاعرانه دنبال می کرد تا جائیکه ساخته‌ی ماندگار او به نام رنگ انار محصول 1968به نوعی شناسنامه سینمای ارمنستان تاکنون شناخته می گردد.

از هم نسلان سرگئی پاراجانف که به نوعی سینمای ارمنستان را بین دهه های 60 تا 80 میلادی راهبری می کردند، هنریک مالیان(1925-1988)؛ فرونزه دوفلاتیان(1927-1997) و نسل بعدی افرادی مانند آرتاواز پلشیان و ادموند کسایان قابل ذکرند.در حال حاضر مهمترین و معروفترین فیلمساز ارمنی تبار آتوم آگویان است.

سینمای حال حاضر ارمنستان سالیانه حدود 5 فیلم بلند سینمایی تولید می‌کند و تقریبا دوبرابر همین مقدار نیز به آثار کوتاه داستانی اختصاص دارد.

شرح تصویر: نمایی از یادبود سرگئی پاراجانف با تمرکز بر مهمترین ساخته‌اش رنگ انار