دوشنبه 9 شهریور 1394 | به روز شده: 31 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 9 آبان 1391 - 19:46:22 | کد مطلب: 189600 چاپ

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
مجموعه قصر که پیش از این 24 هکتار بود،‌ مجموعه‌ زیبایی را تشکیل می‌داد که در راس آن کاخ فتحعلی شاه قاجار خودنمایی می‌کرد، اما زمانی که ناصرالدین‌شاه روی کار آمد از این مجموعه خوشش نیامد و بیشتر ترجیح می‌داد در کاخ گلستان روزگار بگذراند.

این رضاخان بود که تصمیم گرفت در تهران زندانی رسمی داشته باشد. به‌ همین دلیل نیکولا مارکوف معمار مشهور روسی را به ایران آورد تا طراحی زندان قصر را انجام دهد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

زندان مارکوف دارای 192 اتاق و گنجایش 700 زندانی بود که 96 اتاق آن پنج نفری و بقیه انفرادی بودند. مریضخانه‌ای هم مشتمل بر شش اتاق شش تخته و 16 اتاق یک تخته به‌ همراه باغ و حمام ساخته شده بود.

  آشنایی با تاریخچه زندان قصرmore

یازدهم آذرماه سال ۱۳۰۸ زندان قصر شکل گرفت. اولین قربانی نیز خود سازنده بود(!) تیمسار درگاهی، رئیس وقت شهربانی که به جرم دعوت رضاخان به یکی از ۱۹۲ سلول عمومی و انفرادی در جریان افتتاح زندان به حبس محکوم شد.

قصر پس از آن نیز پذیرای نامدارانی شد که عبدالحسین تیمورتاش، نصرت‌الدوله و سردار اسعد بختیاری از آن جمله بودند.

بزرگ‌علوی سرگذشت سال‌های حبس خود و دیگر زندانیان مشهور را در کتاب «۵۳ نفر» در زندان قصر نوشت.

پس از شهریور 20 و استعفای رضاخان و تبعید به جزیره موریس کارکردهای قصر نیز نمایان‌تر شد.

شکل دایره زندان تنها به این منظور به این فرم طراحی شده که هر سه طبقه آن در اثر وجود این فضای خالی و بالکن‌هایی که با حفاظ‌های نرده‌ای پوشیده شدند، در تابستان به شدت گرم باشد و در زمستان سرد؛ سرمایی که تا مغز استخوان زندانیان نفوذ می‌کرده است.

زندان قصر از بدو تأسیس تا سال 1357 (پیروزی انقلاب اسلامی) در طول نیم قرن، آیینه‌ای است در انعکاس تجدد در دوران پهلوی. از یک سو زندانیان عادی در این زندان از حقوق مدنی و تعریف شده‌ای برخوردار شدند و از سوی دیگر در طول نیم قرن زندان قصر به مشهورترین زندان سیاسی کشور تبدیل شد.

زندان قصر در سالهای اخیر توسط شهرداری تهران به باغ موزه‌ای پند آموز تبدیل شده است که بازدیدکنندگان می‌توانند همه روزه از قسمت‌های مختلف آن دیدن کنند.

همچنین حضار می‌توانند ازمحل‌های نگهداری زندانیان سیاسی که حتی دیوارهایش همگی با مهر سکوت عمق فاجعه را به تصویر کشیده و بیننده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، دیدن نمایند.

"باغ ایرانی" یکی از بخش های این مجموعه است که با بهره‌گیری از تنوع گیاهی یک فضای شهری دلنشین و یک موزه روباز محسوب ایجاد شده است.

یکی از بخش های اصلی، "موزه تاریخ انقلاب اسلامی ایران" است. این موزه تصویری است از مبارزات مردم در دوران ستمشاهی و بخش دیگر "موزه زندان" است که بازسازی عینی فضای زندان از اتفاقاتی است که در دوره رژیم ستم شاهی افتاد و هم محلی برای تصویر برداری مجموعه های سینمایی.

از دیگر بخش های این باغ موزه می‌توان به مسجد، زورخانه قصر، باغ های ایرانی، کتابخانه مرکز تحقیقات، گالری های مختلف، فضاهای نمایشگاهی و فرهنگی چایخانه و سفره خانه سنتی، مراکز عرصه محصولات فرهنگی، بازارچه محصولات هنری و صنایع دستی اشاره کرد.

همچنین شهروندان می‌توانند در محدوده زندان، از فضای سبز و بوستان و مجموعه‌های فرهنگی ورزشی موزه بازدید کنند.

از زندان قصر بخش‌هایی باقی مانده تا خاطرات این محل تاریخی به فراموشی سپرده نشود؛ از جمله این فضاها می‌توان به زندان مارکف و سیاسی و ساختمان روبروی درب اصلی همراه با برج نگهبانی و نورگیر اشاره کرد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

همچنین ساختمان بند جوانان نیز حفظ شده است. برج دیده‌بانی و منبع آب در شمال شرقی زندان، ساختمان واحد برق در شمال غربی و ساختمان مدرسه اندرزگاه 12 یا بند کارگری نیز حفظ شده است.

زندان مارکوف با مساحتی بالغ بر 8800 متر مربع از فضاهای متنوعی همچون مرکز اسناد، تصاویر و اشیاء تاریخی، نمایشگاه، گالری موسمی، کافه گالری و سالن اجتماعات چند منظوره تشکیل شده است.

مسجد،کتابفروشی دائمی (با مضامین تاریخ انقلاب و مبارزات سیاسی و کتب مرتبط با زندان) و زورخانه از دیگر قسمتهای این مجموعه محسوب می‌شوند.

گالری تصاویر و اسناد مربوط به مرمت و بازسازی موزه به عنوان یکی از دستاوردهای شهرداری تهران برای استفاده محققان، استادان، دانشجویان و پژوهشگران قابل استفاده است و ساختمان زندان سیاسی با مساحتی در حدود 5 هزار متر مربع دارای فضاهای گوناگون و متنوعی است که روایتگر تاریخ انقلاب و مبارزان انقلاب اسلامی است که این ساختمان نیز شامل محل زندان‌ها، کتاب‌خانه، مرکز مطالعات و موزه است.

همچنین حسینیه، رستوران و کافی شاپ نیز دیگر قسمت‌های این مجموعه را تشکیل می‌دهد و سه حیاط موجود در زندان قابلیت پخش فیلم و نماهنگ و ویدئوهای مفهومی دارند.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

وعده دوباره وزیر برای تکمیل پازل حذف یارانه‌ها

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد: به‌زودی در یک برنامه تلویزیونی آخرین جزئیات درباره حذف یارانه‌ پردرآمدها را اعلام خواهم کرد.

نظام یکپارچه مطالعاتی در شهر ایجاد می‌شود

بیشترین وقت جلسه شورای شهر تهران به ارائه گزارش برنامه‌ها و پروژه‌های مطالعاتی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری پایتخت اختصاص یافت.

تمجید مهمانان مجمع شهرداران آسیایی از پیشرفت‌های تهران

پنجمین نشست هیأت اجرایی مجمع شهرداران آسیایی یکشنبه ۸ شهریور با برگزاری ۳ نشست همزمان در محل هتل پارسیان آزادی ادامه یافت.

یک اردوی جهادی متفاوت

قرارگاه جهادی امام رضا ع یک قرارگاه تاکتیکی است که وظیفه اصلی آن هدایت گروه‌های مردمی، سمن‌ها و... است

رنجی که می‌بریم، فخری که می‌فروشند

محمدعلی طالبی: وقتی از موضوعی مثل افزایش فاصله طبقاتی در جامعه صحبت می‌کنیم، برای اینکه تحلیلمان کارشناسانه باشد باید آمار درستی پیرامون مسئله داشته باشیم.

نزول فرابورس؛ صعود بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات با ۱۶ واحد افزایش به ۶۴ هزار و ۴۶۷ واحد رسید اما ‌شاخص فرابورس با ۳.۵ واحد کاهش در محدوده ۷۳۴ واحد قرار گرفت.

روایت آمار رسمی بورس از دلایل سقوط بازارسهام

آمارهای رسمی نشان می‌دهد سقوط بورس در یک سال اخیر با وزنه‌ای که ۴ گروه از شرکت‌ها برپای شاخص عملکرد بازارسهام بسته‌اند اتفاق افتاده است.

خودروسازان روی دنده لج

علی ابراهیمی : نبود تقاضا و تشدید رکود حاکم بر بازار خودرو در حالی زمینه کاهش قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در حاشیه بازار را فراهم کرده که خودروسازان با اصرار به پیگیری درخواست‌هایی که برای افزایش قیمت خودرو به شورای رقابت ارائه کرده‌اند، امکان هرگونه کاهش رسمی قیمت خودرو را با توجه به افزایش نرخ ارز مبادله‌ای و افزایش هزینه تمام‌شده تولید رد می‌کنند.

قوی‌ترین موتور موشک

کالیفرنیا> آزمایش‌های ناسا که روز پنجشنبه (پنجم شهریور) به پایان رسیدند، هفتمین آزمایش‌های عملیاتی‌کردن قوی‌ترین موتور دارای سوخت مایعی به شمار می‌آیند که کپسول اوریون را در نخستین ماموریت سرنشین‌دار خود عازم فضا می‌کنند.

نهنگ عنبر : از مکس تا عشق پوسیده

همشهری آنلاین- مهدی تهرانی: کارگردان آثاری مانند کافه ستاره؛ مکس و یک عاشقانه ساده حالا با فیلمی به نام نهنگ عنبر به سینما برگشته که مهمترین امتیازش همان حواشی توقیفش بود. روندی که برای مکس هم پیش آمد. فیلمی که شش سال در توقیف بود. نهنگ عنبر نیز پس از کش و قوس فراوان سرانجام پس از چند اصلاح مجوز اکران گرفت. آخرین فیلم سامان مقدم یک اثر کمی تا قسمتی نوستالژیک و کمدی سیاه است که می‌خواهد به زور دهه‌های متفاوت زندگی یک مرد را نشان دهد...

فرار ماهیگیران ایرانی از اسارت دزدان دریایی

۵‌ ماه اسارت ماهیگیران ایرانی که در ساحل روستایی در سومالی اسیر دزدان دریایی بودند، با فرار آنها پایان یافت.

دو برابر درآمدهای مالیاتی فعلی قابل احصاء است؛ برخی مالیات واقعی نمی‌هند

همشهری آنلاین: معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان مالیاتی گفت که با اقتصاد فعلی دو برابر مالیاتی که اکنون گرفته می‌شود، قابل احصاء است بدون اینکه فشار مضاعف به مالیات دهندگان وارد شود، اما برخی مالیات واقعی نمی‌دهند.

رقابت ۲۴ فیلم درجشن سینمای ایران

هفدهمین جشن سینمای ایران ۲۰ شهریور در آستانه روز ملی سینما در عمارت قدیمی مسعودیه تهران برگزار می‌شود و در آن علاوه بر بزرگداشت ۳سینماگر پیشکسوت، جایزه زنده‌یاد سیف‌الله داد به علیرضا داوودنژاد، فیلمساز قدیمی و خالق آثاری چون «نیاز»، «عاشقانه» و «مرهم» تعلق می‌گیرد.

مرور دوباره تلخ و شیرین پرده نشین

۸‌ ماه پس از پایان پخش مجموعه تلویزیونی «پرده‌نشین» و استقبال مردم از این سریال دینی، انتشار خاطره رئیس پیشین سازمان صدا و سیما در فضای مجازی و واکنش تهیه‌کننده به این خاطره، بار دیگر به بحث شیوه به تصویر کشیدن روحانیت در برنامه‌های نمایشی تلویزیون دامن زد.

آینده روشن یک فیلمساز جوان

سال‌ها حضور در سر صحنه پروژه‌های سینمایی پدر، علی را از همان دوران نوجوانی به فیلمسازی علاقه‌مند کرد؛ فرزندی که خیلی زود راه خود را از پدر نامدارش رسول ملاقلی‌پور جدا کرد و ۸ سال پس از مرگ ناباورانه و ناگهانی خالق «سفر به چزابه» و «بلمی به سوی ساحل»، روی صندلی کارگردانی نشست.

جزئیات «جایزه شهید چمران» برای دانش‌آموختگان پسادکتری

همشهری آنلاین: بنیاد ملی نخبگان بر اساس آئین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان‌ برتر دانشگاهی» تسهیلات ویژه‌ای با عنوان «جایزه شهید چمران» برای دانش‌آموختگان‌ برتر دانشگاه‌ها در دوره پسادکتری اعطا می‌کند.