یکشنبه 3 خرداد 1394 | به روز شده: 17 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 9 آبان 1391 - 19:46:22 | کد مطلب: 189600 چاپ

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
مجموعه قصر که پیش از این 24 هکتار بود،‌ مجموعه‌ زیبایی را تشکیل می‌داد که در راس آن کاخ فتحعلی شاه قاجار خودنمایی می‌کرد، اما زمانی که ناصرالدین‌شاه روی کار آمد از این مجموعه خوشش نیامد و بیشتر ترجیح می‌داد در کاخ گلستان روزگار بگذراند.

این رضاخان بود که تصمیم گرفت در تهران زندانی رسمی داشته باشد. به‌ همین دلیل نیکولا مارکوف معمار مشهور روسی را به ایران آورد تا طراحی زندان قصر را انجام دهد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

زندان مارکوف دارای 192 اتاق و گنجایش 700 زندانی بود که 96 اتاق آن پنج نفری و بقیه انفرادی بودند. مریضخانه‌ای هم مشتمل بر شش اتاق شش تخته و 16 اتاق یک تخته به‌ همراه باغ و حمام ساخته شده بود.

  آشنایی با تاریخچه زندان قصرmore

یازدهم آذرماه سال ۱۳۰۸ زندان قصر شکل گرفت. اولین قربانی نیز خود سازنده بود(!) تیمسار درگاهی، رئیس وقت شهربانی که به جرم دعوت رضاخان به یکی از ۱۹۲ سلول عمومی و انفرادی در جریان افتتاح زندان به حبس محکوم شد.

قصر پس از آن نیز پذیرای نامدارانی شد که عبدالحسین تیمورتاش، نصرت‌الدوله و سردار اسعد بختیاری از آن جمله بودند.

بزرگ‌علوی سرگذشت سال‌های حبس خود و دیگر زندانیان مشهور را در کتاب «۵۳ نفر» در زندان قصر نوشت.

پس از شهریور 20 و استعفای رضاخان و تبعید به جزیره موریس کارکردهای قصر نیز نمایان‌تر شد.

شکل دایره زندان تنها به این منظور به این فرم طراحی شده که هر سه طبقه آن در اثر وجود این فضای خالی و بالکن‌هایی که با حفاظ‌های نرده‌ای پوشیده شدند، در تابستان به شدت گرم باشد و در زمستان سرد؛ سرمایی که تا مغز استخوان زندانیان نفوذ می‌کرده است.

زندان قصر از بدو تأسیس تا سال 1357 (پیروزی انقلاب اسلامی) در طول نیم قرن، آیینه‌ای است در انعکاس تجدد در دوران پهلوی. از یک سو زندانیان عادی در این زندان از حقوق مدنی و تعریف شده‌ای برخوردار شدند و از سوی دیگر در طول نیم قرن زندان قصر به مشهورترین زندان سیاسی کشور تبدیل شد.

زندان قصر در سالهای اخیر توسط شهرداری تهران به باغ موزه‌ای پند آموز تبدیل شده است که بازدیدکنندگان می‌توانند همه روزه از قسمت‌های مختلف آن دیدن کنند.

همچنین حضار می‌توانند ازمحل‌های نگهداری زندانیان سیاسی که حتی دیوارهایش همگی با مهر سکوت عمق فاجعه را به تصویر کشیده و بیننده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، دیدن نمایند.

"باغ ایرانی" یکی از بخش های این مجموعه است که با بهره‌گیری از تنوع گیاهی یک فضای شهری دلنشین و یک موزه روباز محسوب ایجاد شده است.

یکی از بخش های اصلی، "موزه تاریخ انقلاب اسلامی ایران" است. این موزه تصویری است از مبارزات مردم در دوران ستمشاهی و بخش دیگر "موزه زندان" است که بازسازی عینی فضای زندان از اتفاقاتی است که در دوره رژیم ستم شاهی افتاد و هم محلی برای تصویر برداری مجموعه های سینمایی.

از دیگر بخش های این باغ موزه می‌توان به مسجد، زورخانه قصر، باغ های ایرانی، کتابخانه مرکز تحقیقات، گالری های مختلف، فضاهای نمایشگاهی و فرهنگی چایخانه و سفره خانه سنتی، مراکز عرصه محصولات فرهنگی، بازارچه محصولات هنری و صنایع دستی اشاره کرد.

همچنین شهروندان می‌توانند در محدوده زندان، از فضای سبز و بوستان و مجموعه‌های فرهنگی ورزشی موزه بازدید کنند.

از زندان قصر بخش‌هایی باقی مانده تا خاطرات این محل تاریخی به فراموشی سپرده نشود؛ از جمله این فضاها می‌توان به زندان مارکف و سیاسی و ساختمان روبروی درب اصلی همراه با برج نگهبانی و نورگیر اشاره کرد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

همچنین ساختمان بند جوانان نیز حفظ شده است. برج دیده‌بانی و منبع آب در شمال شرقی زندان، ساختمان واحد برق در شمال غربی و ساختمان مدرسه اندرزگاه 12 یا بند کارگری نیز حفظ شده است.

زندان مارکوف با مساحتی بالغ بر 8800 متر مربع از فضاهای متنوعی همچون مرکز اسناد، تصاویر و اشیاء تاریخی، نمایشگاه، گالری موسمی، کافه گالری و سالن اجتماعات چند منظوره تشکیل شده است.

مسجد،کتابفروشی دائمی (با مضامین تاریخ انقلاب و مبارزات سیاسی و کتب مرتبط با زندان) و زورخانه از دیگر قسمتهای این مجموعه محسوب می‌شوند.

گالری تصاویر و اسناد مربوط به مرمت و بازسازی موزه به عنوان یکی از دستاوردهای شهرداری تهران برای استفاده محققان، استادان، دانشجویان و پژوهشگران قابل استفاده است و ساختمان زندان سیاسی با مساحتی در حدود 5 هزار متر مربع دارای فضاهای گوناگون و متنوعی است که روایتگر تاریخ انقلاب و مبارزان انقلاب اسلامی است که این ساختمان نیز شامل محل زندان‌ها، کتاب‌خانه، مرکز مطالعات و موزه است.

همچنین حسینیه، رستوران و کافی شاپ نیز دیگر قسمت‌های این مجموعه را تشکیل می‌دهد و سه حیاط موجود در زندان قابلیت پخش فیلم و نماهنگ و ویدئوهای مفهومی دارند.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

کشف موارد نشانگان تنفسی خاورمیانه در کره جنوبی

همشهری آنلاین: مقامات بهداشتی کره جنوبی روز پنجشنبه ۲۱ مه (۳۱ اردیبهشت)‌سومین مورد ابتلا به نشانگاه تنفسی خاورمیانه یا مرس را در این کشور را گزارش کردند. دو مورد آخر بیماری در این کشور در افرادی یافت شد که در تماس با نخستین بیماری بودند که از خاورمیانه بازگشته بود.

این روبات از انسان دستور می‌گیرد

همشهری آنلاین: در تازه‌ترین ابتکار عمل صورت گرفته در دنیای سیستم‌های خودکار، روبات جدیدی ساخته شده که برخلاف نمونه‌های فعلی با دستور گرفتن از انسان کارهای مختلف را انجام می‌دهد.

پایان بوندس‌لیگا؛ نجات موقت "دایناسور" و سقوط فرایبورگ و پادربورن

همشهری آنلاین: در طی رقابت‌های تنگاتنگ هفته‌ پایانی بوندس‌لیگای آلمان تیم‌های فرایبورگ و پادربورن در پی شکست از حریفان خود به لیگ دسته دوم سقوط کردند. هامبورگ، "دایناسور" بوندس‌‌لیگا به طور موقت از سقوط نجات یافت.

یک توصیه درباره نحوه پخت ماکارونی

همشهری آنلاین: هرچه مواد غذایی طبیعی‌تر مصرف شوند، نمایه گلایسمی‌شان کمتر است و هر چقدر عملیات فرآوری در آنها بیشتر انجام شود، نمایه گلایسمی‌شان افزایش پیدا می‌کند. نمایه گلایسمی شامل یک سیستم امتیازبندی از ۱ تا ۱۰۰ است که نسبت جذب هریک از کربوهیدرات‌های غذایی به جریان خون را نشان می‌دهد.

چرا والدین نباید مشکلات رفتاری کودکان‌شان را نادیده بگیرند

همشهری آنلاین: پژوهشگران می‌گویند والدینی که نگران مشکلات رفتاری کودکان‌شان هستند، ممکن است آنها را نزد پزشک کودک نبرند، اما آنان باید انجام دادن این کار را در نظر داشته باشند.

اجلاس بین‌المللی خشکسالی در ایران برگزار می‌شود

همشهری آنلاین: دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران گفت: اجلاس بین‌المللی خشکسالی با حضور متخصصان بین‌المللی و منطقه‌ای نیمه اول تیرماه سال جاری در ایران برگزار می‌شود.

عصرانه‌ای برای لاغر شدن

همشهری آنلاین: مصرف میان‌وعده‌های حاوی پروتئین و سویا به عنوان عصرانه، احساس گرسنگی را به تاخیر انداخته و به مقابله با چاقی کمک می‌کند.

دو قدم مانده به اشک

عیسی محمدی: ماه مبارک رمضان در پیش است. الان هم که در‌ماه مبارک شعبان هستیم و این ایام بهار مناجات‌کردن با خداست، بهترین فرصت است برای خلوت کردن با خالق.

پایان جام چوگان شیرین با قهرمانی کانون چوگان البرز

همشهری آنلاین: در گرامیداشت ایام جشن شعبانیه و میلاد با سعادت امام حسین (ع) فدراسیون چوگان نخستین رقابت‌های چوگان جام شیرین را برگزار کرد.

خطر افزایش فشار خون با افراط در مصرف مواد قندی

همشهری آنلاین: یک فوق تخصص نفرولوژی با بیان اینکه استفاده بیش از حد مواد قندی، ۳۰ درصد فشارخون را افزایش می‌دهد، تاکید کرد: افراط در مصرف مواد قندی منجر به بروز دیابت، سندروم متابولیک و افزایش فشار خون می‌شود.

بانوان ایران سه بر دو مغلوب ویتنام شدند

همشهری آنلاین: تیم ملی والیبال بانوان ایران در نخستین بازی دور دوم مسابقات قهرمانی آسیا برابر ویتنام قرار گرفت و با نتیجه ۳ بر ۲ شکست خورد.

سرمقاله روزنامه‌های سوم خرداد

همشهری آنلاین: مسئولیت و جایگاه پزشکان، آزادی‌سازی خرمشهر، راهکار مواجهه با مخالفان دولت و ... از جمله موضوعات سرمقاله برخی از روزنامه‌های صبح یکشنبه-۳ خرداد- بودند.

رونمایی از ضریح نمادین امام حسین (ع) در باغ موزه دفاع‌مقدس

وجوهی از ضریح نمادین امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) در باغ موزه دفاع‌مقدس رونمایی شد.

سه طلا، یک نقره و دو برنز برای ایران در روز نخست

همشهری آنلاین: تیم ملی جوجیستوی کشورمان در نخستین روز مسابقات غرب آسیا در بیروت درخشان ظاهر شد و موفق به کسب سه طلا، یک نقره و دو برنز گردید.

شورای عالی آب به بازنگری فعالیت سدها و نحوه ساخت آنها رای داد

همشهری آنلاین: معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بازنگری فعالیت سدها و نحوه ساخت آنها در شورای عالی آب تصویب شد و بر این اساس روش‌های تلفیقی و گزینه‌های مختلف سدسازی نیز بررسی می‌شود.

تیم استان مرکزی قهرمان مسابقات فوتبال رومیز کشور شد

همشهری آنلاین: تیم استان مرکزی عنوان نخست مسابقات فوتبال رومیز (فوتبال دستی) قهرمانی کشور را از آن خود کرد.

کرمانشاه قهرمان میانداری پیشکسوتان کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقات رشته میانداری پیشکسوتان کشور در رده‌های سنی ۵۰-۴۱ سال و ۶۰-۵۱ سال، روز جمعه یکم خرداد ماه ۱۳۹۴ در استان مرکزی برگزار شد.

چه غذاهایی استرس را کاهش می‌دهند؟

همشهری آنلاین: کارشناس مسئول تغذیه مرکز بهداشت هرمزگان گفت: به‌طور قطع و یقین، بین نوع تغذیه و افزایش یا کاهش استرس رابطه وجود دارد.