جمعه 28 شهریور 1393 | به روز شده: 9 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 9 آبان 1391 - 19:46:22 | کد مطلب: 189600 چاپ

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

فرهنگ و تاریخ > موزه - همشهری آنلاین:
مجموعه قصر که پیش از این 24 هکتار بود،‌ مجموعه‌ زیبایی را تشکیل می‌داد که در راس آن کاخ فتحعلی شاه قاجار خودنمایی می‌کرد، اما زمانی که ناصرالدین‌شاه روی کار آمد از این مجموعه خوشش نیامد و بیشتر ترجیح می‌داد در کاخ گلستان روزگار بگذراند.

این رضاخان بود که تصمیم گرفت در تهران زندانی رسمی داشته باشد. به‌ همین دلیل نیکولا مارکوف معمار مشهور روسی را به ایران آورد تا طراحی زندان قصر را انجام دهد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

زندان مارکوف دارای 192 اتاق و گنجایش 700 زندانی بود که 96 اتاق آن پنج نفری و بقیه انفرادی بودند. مریضخانه‌ای هم مشتمل بر شش اتاق شش تخته و 16 اتاق یک تخته به‌ همراه باغ و حمام ساخته شده بود.

  آشنایی با تاریخچه زندان قصرmore

یازدهم آذرماه سال ۱۳۰۸ زندان قصر شکل گرفت. اولین قربانی نیز خود سازنده بود(!) تیمسار درگاهی، رئیس وقت شهربانی که به جرم دعوت رضاخان به یکی از ۱۹۲ سلول عمومی و انفرادی در جریان افتتاح زندان به حبس محکوم شد.

قصر پس از آن نیز پذیرای نامدارانی شد که عبدالحسین تیمورتاش، نصرت‌الدوله و سردار اسعد بختیاری از آن جمله بودند.

بزرگ‌علوی سرگذشت سال‌های حبس خود و دیگر زندانیان مشهور را در کتاب «۵۳ نفر» در زندان قصر نوشت.

پس از شهریور 20 و استعفای رضاخان و تبعید به جزیره موریس کارکردهای قصر نیز نمایان‌تر شد.

شکل دایره زندان تنها به این منظور به این فرم طراحی شده که هر سه طبقه آن در اثر وجود این فضای خالی و بالکن‌هایی که با حفاظ‌های نرده‌ای پوشیده شدند، در تابستان به شدت گرم باشد و در زمستان سرد؛ سرمایی که تا مغز استخوان زندانیان نفوذ می‌کرده است.

زندان قصر از بدو تأسیس تا سال 1357 (پیروزی انقلاب اسلامی) در طول نیم قرن، آیینه‌ای است در انعکاس تجدد در دوران پهلوی. از یک سو زندانیان عادی در این زندان از حقوق مدنی و تعریف شده‌ای برخوردار شدند و از سوی دیگر در طول نیم قرن زندان قصر به مشهورترین زندان سیاسی کشور تبدیل شد.

زندان قصر در سالهای اخیر توسط شهرداری تهران به باغ موزه‌ای پند آموز تبدیل شده است که بازدیدکنندگان می‌توانند همه روزه از قسمت‌های مختلف آن دیدن کنند.

همچنین حضار می‌توانند ازمحل‌های نگهداری زندانیان سیاسی که حتی دیوارهایش همگی با مهر سکوت عمق فاجعه را به تصویر کشیده و بیننده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، دیدن نمایند.

"باغ ایرانی" یکی از بخش های این مجموعه است که با بهره‌گیری از تنوع گیاهی یک فضای شهری دلنشین و یک موزه روباز محسوب ایجاد شده است.

یکی از بخش های اصلی، "موزه تاریخ انقلاب اسلامی ایران" است. این موزه تصویری است از مبارزات مردم در دوران ستمشاهی و بخش دیگر "موزه زندان" است که بازسازی عینی فضای زندان از اتفاقاتی است که در دوره رژیم ستم شاهی افتاد و هم محلی برای تصویر برداری مجموعه های سینمایی.

از دیگر بخش های این باغ موزه می‌توان به مسجد، زورخانه قصر، باغ های ایرانی، کتابخانه مرکز تحقیقات، گالری های مختلف، فضاهای نمایشگاهی و فرهنگی چایخانه و سفره خانه سنتی، مراکز عرصه محصولات فرهنگی، بازارچه محصولات هنری و صنایع دستی اشاره کرد.

همچنین شهروندان می‌توانند در محدوده زندان، از فضای سبز و بوستان و مجموعه‌های فرهنگی ورزشی موزه بازدید کنند.

از زندان قصر بخش‌هایی باقی مانده تا خاطرات این محل تاریخی به فراموشی سپرده نشود؛ از جمله این فضاها می‌توان به زندان مارکف و سیاسی و ساختمان روبروی درب اصلی همراه با برج نگهبانی و نورگیر اشاره کرد.

آشنایی با باغ موزه قصر تهران

همچنین ساختمان بند جوانان نیز حفظ شده است. برج دیده‌بانی و منبع آب در شمال شرقی زندان، ساختمان واحد برق در شمال غربی و ساختمان مدرسه اندرزگاه 12 یا بند کارگری نیز حفظ شده است.

زندان مارکوف با مساحتی بالغ بر 8800 متر مربع از فضاهای متنوعی همچون مرکز اسناد، تصاویر و اشیاء تاریخی، نمایشگاه، گالری موسمی، کافه گالری و سالن اجتماعات چند منظوره تشکیل شده است.

مسجد،کتابفروشی دائمی (با مضامین تاریخ انقلاب و مبارزات سیاسی و کتب مرتبط با زندان) و زورخانه از دیگر قسمتهای این مجموعه محسوب می‌شوند.

گالری تصاویر و اسناد مربوط به مرمت و بازسازی موزه به عنوان یکی از دستاوردهای شهرداری تهران برای استفاده محققان، استادان، دانشجویان و پژوهشگران قابل استفاده است و ساختمان زندان سیاسی با مساحتی در حدود 5 هزار متر مربع دارای فضاهای گوناگون و متنوعی است که روایتگر تاریخ انقلاب و مبارزان انقلاب اسلامی است که این ساختمان نیز شامل محل زندان‌ها، کتاب‌خانه، مرکز مطالعات و موزه است.

همچنین حسینیه، رستوران و کافی شاپ نیز دیگر قسمت‌های این مجموعه را تشکیل می‌دهد و سه حیاط موجود در زندان قابلیت پخش فیلم و نماهنگ و ویدئوهای مفهومی دارند.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تاثیر نوشابه بر سه عضو مهم بدن

همشهری آنلاین: نوشیدنی‌های گازدار در جوامع امروز به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌ها هستند و هر روز شکلی جدید از آن‌ها تولید و روانه بازار می‌شود.

سیل در جنوب غربی فرانسه قربانی گرفت

همشهری آنلاین: جاری شدن سیل و طغیان رودخانه در جنوب غربی فرانسه و در نزدیکی شهر مون پلیه جان دست کم پنج نفر را گرفت. دو نفر نیز ناپدید شده‌اند که از سرنوشت آنها خبری در دست نیست.

پاسخ ایران ایر به حسین علیزاده و گروه هم آوایان

همشهری آنلاین: مدیرکل ایران ایر در اصفهان درباره ممانعت از ورود ساز گروه موسیقی هم آوایان و حسین علیزاده در پرواز اصفهان - شیراز، گفت: هر بسته‌ای را نمی‌توان به‌ عنوان بار همراه مسافر به داخل هواپیما برد و باید بسته‌های خارج از استانداردهای بین‌المللی به قسمت انبار هواپیما منتقل شود.

رونمایی از هفت کتاب با محوریت استاد شهریار

همشهری آنلاین: همزمان با آیین افتتاح همایش بین المللی بزرگداشت استاد شهریار، هفت کتاب با محوریت شهریار ملک سخن توسط «علی جنتی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رونمایی شد.

انتقاد مدیرکل دفتر موسیقی وزارت ارشاد از ایران ایر

همشهری آنلاین: مدیر کل دفتر موسیقی وزارت ارشاد ضمن ابراز تاسف از اتفاق رخ داده برای گروه «هم آوایان» از سوی خط هوایی ایران ایر، تاکید کرد که رفتار با هنرمندان باید محترمانه و در شان هنر باشد.

سرنوشت بریتانیا در دست اسکاتلندی‌ها

محمد کرباسی: وقتی در سال ۲۰۱۲ دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس به همراه الکس سالموند، وزیر اول دولت محلی اسکاتلند توافقنامه برگزاری همه‌پرسی استقلال این منطقه را امضا کردند شاید مقام‌های لندن اصلاً فکرش را هم نمی‌کردند امروز در چنین وضعیت بغرنجی قرار بگیرند که احتمال تشکیل صدونودچهارمین کشور سازمان ملل کاری کند که آنها خواب آرام نداشته باشند.

مترو روز اول مهر برای محصلان رایگان است

در آستانه آغاز سال تحصیلی اعلام شد سرویس دهی مترو در روز اول مهرماه رایگان است و به‌منظور خدمات رسانی بیشتر و بهتر به مسافران متروی درون‌شهری، زمان تردد قطارهای خط۳ افزایش می‌یابد.

۲۷ شهریور؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: روزنامه‌های صبح ایران امروز پنج‌شنبه ۲۷ شهریور به موضوع‌هایی چون بی‌آبی در تهران،سفر رئیس‌جمهور به نیویورک، سیاست دولت درخصوص حجاب، توان و قدرت بالای ایران در منطقه، برخورد قوه قضائیه با فساد و... پرداخته‌اند:

۲۷ شهریور؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی پنجشنبه ۲۷ شهریور عبارت است از:

داور ایرانی، مسابقه‌های هاکی قهرمانی استرالیا را قضاوت می‌کند

همشهری آنلاین: فدراسیون بین‌المللی هاکی حسن اباذری داور ممتاز بین‌المللی هاکی ایران را برای قضاوت در رقابت‌های قهرمانی استرالیا که آذر ماه امسال در شهر کانورا برگزار می‌شود، دعوت کرد.

شکاف در ائتلاف

عبدالله آلبوغبیش: رئیس‌جمهوری که ۲سال پیش پایان جنگ علیه تروریسم را اعلام کرده بود، امروز وزیر خارجه‌اش را به دور دنیا فرستاده تا به‌دنبال هم‌پیمانانی برای آغاز جنگی جدید علیه تروریسم در خاورمیانه باشد؛ ائتلافی که به غیراز یک عکس یادگاری در پاریس، نشانه دیگری از آن دیده نمی‌شود.

موج اسکاتلند، اروپا را فرامی‌گیرد

محمد کرباسی: درباره همه‌پرسی استقلال اسکاتلند و تأثیراتش بر اروپا با دکتر پیروز ایزدی، پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات استراتژیک و کارشناس مسائل اروپا، گفت‌وگو کرده‌ایم.

ساز‌های گروه هم آوایان را به هواپیما راه ندادند

همشهری آنلاین: یک شرکت هواپیمایی مانع از حضور حسین علیزاده و گروه "هم آوایان" به شهر شیراز شد.

دومین شماره ماهنامه سیاسی فرهنگی دنیای قلم منتشر شد

همشهری‌آنلاین: این ماهنامه با چند بخش نو و جدید کار خود را آغاز کرد. یکی از این بخش‌ها کلمه است؛ دنیای قلم بنا دارد در هر شماره یک کلمه را بکاود.

انجمن متخصصان روابط‌عمومی عضو حقوقی می‌پذیرد

همشهری‌آنلاین: انجمن متخصصان روابط عمومی در دوره جدید فعالیت خود، افراد علاقمند حقوقی که بر مبنای اساسنامه شرایط عضویت در انجمن را دارند، به عضویت می‌پذیرد.

نگاهی به تاریخ و روش‌های هومیوپاتی

همشهری آنلاین: مارک تواین می‌گوید؛ هنگام خواندن کتاب‌های پزشکی دقت کنید، زیرا ممکن است در اثر یک غلط چاپی‌ بمیرید. هیچ یک از حوزه‌های‌ شبه علمی‌ به اندازه آن قسمت که به کار بهداشت و درمان پزشکی‌ می‌پردازد برای سودجویان موفق و سود آور نیست.