سه شنبه 9 تیر 1394 | به روز شده: 15 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 30 خرداد 1391 - 12:55:23 | کد مطلب: 174479 چاپ

آشنایی با سنگ فیروزه نیشابوری

محیط زیست > منابع‌ طبیعی - همشهری آنلاین:
فیروزه نیشابوری را به 2 دسته اصلی عجمی و شجری تقسیم می‌کنند.

معدن فیروزه نیشابور:

معدن فیروزه نیشابور نه تنها مهم‌ترین معدن فیروزه کشور است بلکه در سطح جهانی نیز به دلیل کیفیت عالی ان به خصوص انواع عجمی و شجری، ممتاز بوده؛ از معروفیت خاصی برخوردار است.

نمونه‌های به نمایش گذاشته شده از سنگ طبیعی فیروزه این معدن در موزه لندن، سازمان زمین‌شناسی تهران و مشهد خود گواه بر ارزشمندی این سنگ قیمتی است.

موقعیت جغرافیایی:

این معدن با ذخیره 9 هزار تن و ظرفیت تولید سالانه 19 تن در 55 کیلومتری شما لغربی نیشابور، در جاده قدیم سبزوار و در روستای «معدن» قرار دارد. به طور تقریبی از هر تن سنگ فیروزه خام این معدن 8 تا 10 کیلوگرم فیروزه به دست می‌آید.

معدن فیروزه نیشابور از نظر جغرافیایی در عرض 36َ و 28َ و 15ً شمالی و طول 20َ و 58َ شرقی واقع شده است. دهکده معدن که در دره منطقه کانی‌سازی واقع است و محل سکونت کارگران معدن می‌باشد، در حدود 1500 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

کوه‌های منطقه معدن فیروزه در نیشابور از آهک‌های نومولیت‌دار همراه با ماسه سنگ و اسلیت تشکیل شده است. این رسوبات حاوی ذخایر متعدد گچ و نمک هستند که نمونه‌هایی در حال بهره‌برداری است. در این سنگ‌ها مواد آتشفشانی متعلق به دوره سنوزوئیک که سنگ اصلی آن‌ها تراکیت‌های پورفیزی است، نفوذ کرده است.

فیروزه را از توده‌های سنگی که در قدیم به وسیله چکش و اکنون بوسیله باروت خرد می‌شوند، جدا کرده و در کیسه‌های مخصوص می‌ریزند. مواد دور ریخته شده مجدداً بازبینی می‌شوند و فیروزه‌های باقی‌مانده از آن‌ها جدا می‌شود.

معادن فیروزه نیشابور را به دو گروه خاکی و کوهی تقسیم کرده‌اند که اکنون استخراج در قسمت کوهی انجام می‌شود.

معدن کوهی در کوه واقع شده است. فیروزه به سنگ گانگ یا باطله ارتباط دارد و باید سنگ را شکسته و فیروزه را جدا کرد. معدن خاکی در اراضی دامنه و پایه کوه واقع شده است و در واقع از هوا زده شدن و شستشوی سنگ‌های حاوی فیروزه و حمل آن‌ها به پایین کوه ایجاد شده است.

نحوه بهره‌برداری طلای آبی در زمان‌های قدیم:

معدن کوهی در شش دره واقع است. از طرف شرق که جلو برویم دره اول را مشاهده می‌کنیم. دره اول دارای چهار غار است. غار اول معروف به غار عبدالرزاقی است که قدیم آنرا بو‌اسحاقی می‌نامیدند. فیروزه این غار از غارهای دیگر ارزش، جلوه و صفای بیش‌تری دارد. غار دوم غار سرخ نام دارد. غار سوم غار شاه و غار چهارم غار آقالی است.

در قدیم فیروزه را به‌وسیله کلند، بیلم و باروت استخراج می‌کردند. کار کردن با کلند بهتر از باروت است، زیرا در اثر عمل باروت، فیروزه خرد می‌شود. معدن خاکی در دامنه کوه وجود دارد. چون به مرور در اثر هوازدگی و فرسایش به‌واسطه برف، باران، تابش آفتاب و وزیدن باد، سنگریزه‌های کوه ریخته و با خاک مخلوط گردیده، در میان آن‌ها فیروزه یافت می‌شود. اغلب فیروزه‌های معدن خاکی بسیار خوب است.

سنگ فیروزه پس از استخراج از معدن، به‌وسیله متخصصین فن بریده می‌شود و صیقلی می‌گردد. هر چه صاف‌تر و بزرگ‌تر باشد، ارزش آن بیش‌تر است.

استخراج سنگ فیروزه از معادن آن به‌وسیله زدن تونل‌ها و حفر چاه‌هایی که عمق آن‌ها گاهی تا هفتاد متر می‌رسد، انجام می‌گردد. در حال حاضر در هر سال از 70-35 تن سنگ استخراج می‌شود که از این مقدار 5% تا 12% فیروزه خالص به‌دست می‌آید. 

انواع فیروزه نیشابوری:

فیروزه نیشابوری را به 1- عجمی 2- شجری تقسیم می‌کنند که این دسته‌بندی خود شامل موارد زیر است:

فیروزه عجمی:
فیروزه نیشابوری
گرد و درشت است و دارای فیروزه خالص به رنگ آبی سیر که گران قیمت‌ترین نوع فیروزه است و برای ساختن انگشتر استفاده می‌شود.

فیروزه عجمی نیم رنگ:

از نوع قبلی کم رنگ‌تر است.

فیروزه عربی:

فیروزه‌ای تخت با رنگ آبی سیر است و برای ساختن مدال در عربستان استفاده می‌شود.

فیروزه توفال:

مانند عربی است ولی سنگ آن از میان رفته و فقط لایه‌ای از فیروزه با رنگ آبی سیر باقی مانده است.

فیروزه توفال نیم‌رنگ:

از فیروزه توفال کمی روشن‌تر است.

فیروزه توفال سفید:


رنگ آبی خیلی روشن دارد.

فیروزه چغاله:


فیروزه‌ای است گرد و درشت شبیه فیروزه عجمی اما با رنگ خیلی روشن یعنی آبی کم‌رنگ.

چغاله نیم‌رنگ:

فیروزه‌های گرد نسبتاً درشت برای ساختن انگشتر با رنگ روشن‌تر

فیروزه شجری:

فیروزه رگه‌دار را گویند که از اجتماع چند دانه فیروزه در داخل سنگ کنار هم تشکیل شده است.

فیروزه شکوفه:

فیروزه‌ای است ریزتر از چغاله و فیروزه کمی دارد.

فیروزه چال یا نرم:

دانه‌های خیلی کوچک فیروزه و کمی بزرگ‌تر از عدسی است که در سنگ‌های معدن دیده می‌شود.

فیروزه درشت:

سنگ‌های نسبتا درشتی است که در آن رگه‌های باریک و پراکنده و نازک فیروزه دیده می‌شود که از نازل‌ترین نوع فیروزه نیشابوری است.

شاید باور کردنی نباشد ولی فیروزه عجمی به اندازه ناخن انگشت یک انسان بالغ در آمریکا تا مرز 2000 دلاربه فروش می‌رسد.

فیروزه نیشابوری

http://www.firoozeh-iran.com

انتخاب سردبیر

پایان کار سجاد هاشمی با یک برنز دیگر

همشهری آنلاین: نماینده دوی ۴۰۰ متر کشورمان در مرحله نهایی رقابت‌های دو و میدانی جایزه بزرگ آسیا، به مدال برنز رسید.

رحمتی از سایه بیرون آمد

محمود مولایی: همه‌‌چیز با پایان فصل شروع شد. با تغییرات کادرفنی استقلال و جدایی امیر قلعه‌نویی که سرانجام بازگشت مهدی رحمتی را به همراه داشت، حالا مهدی رحمتی است و دروازه استقلال.

به فکر پیروزی برابر روسیه باشیم

مصطفی کارخانه: بازی با لهستان روز ملی‌پوشان والیبال نبود. بچه‌ها شتابزده بودند و آمار خطای آنها بالا بود.

پیکان به لیگ برتر صعود کرد

کمیته استیناف بالاخره رای پرونده جنجالی بازی پیکان و راه آهن را صادر کرد که بر این اساس پیکان به لیگ برتر صعود و راه آهن مستقیم به دسته اول سقوط خواهد کرد.

ایثارگران بدانند: اجرای قانون جامع از توهم تا واقعیت(۷)

برابر ماده۲۲ قانون جامع بنیاد شهید و امور ایثارگران حسب مورد به همسر و والدین شاهد، جانبازان و آزادگان، بنا به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد در صورتی که دارای عائله تحت تکفل محجور و معلول (ذهنی، جسمی، حرکتی) باشند، علاوه بر پرداختی‌های موضوع این قانون، در صورتی که نسبت به نگهداری فرد یا افراد یادشده میان خانواده اقدام کنند، حداقل به میزان یارانه موضوع قانون جامع حمایت از حقوق معلولان پرداخت می‌کند.

۹تیر؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران اختصاص دارد به صحبت‌های رئیس جمهور درباره سوءاستفاده از نام اسلام و قرآن، مذاکرات هسته‌ای، افزایش استعفای برخی مسئولان برای شرکت در انتخابات مجلسف میانبر احمدی‌نژادی‌ها برای فعالیت حزب یکتا، پیداشدن سرنخ هایی درباره دکل نفتی گمشده و دلایل سکوت ۹ ماه درخصوص این دکل،زمین‌خواری دانه‌درشت‌ها، نگرانی دولت درخصوص مخابران، ابراز نگرانی از توجه نشدن به امکانم بروز زلزله در تهران و وضعیت بحرانی کم‌ آبی:

۹تیر؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌ آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران به شرح زیر است:

مجازات حبس در زندان به حداقل برسد

معاون امور بین‌الملل و ارتباطات دفتر مقام معظم رهبری به مسئولان توصیه کرد که برای استفاده از شیوه‌های جایگزین حبس در زندان تلاش کنند و گفت: مجازات زندان گرچه حق است اما باید به حداقل رسانده شود زیرا آسیب‌هایی که مسئله زندانی‌شدن به خانواده‌ها می‌رساند، بسیار زیاد است.

مدال نقره پرش ارتفاع برای وظیفه‌دوست

همشهری آنلاین: نماینده کشورمان در ماده پرش ارتفاع، در مرحله نهایی رقابت‌های جایزه بزرگ آسیا، نایب قهرمان شد و مدال نقره گرفت.

یک برنز دیگر بر گردن مسلم نیادوست

همشهری آنلاین: نماینده نیمه استقامتی کشورمان در آخرین مرحله از رقابت‌های دو و میدانی جایزه بزرگ آسیا گردن‌آویز برنز گرفت.

سومین طلای تفتیان در دوی ۱۰۰ متر آسیا

همشهری آنلاین: نماینده دوی ۱۰۰ متر کشورمان در رقابت‌های دو و میدانی جایزه بزرگ آسیا برای بار سوم طلایی شد.

انصاری در ماده غیر تخصصی‌اش سیزدهم شد

همشهری آنلاین: در پایان سومین روز از مسابقات شنای قهرمانی مجارستان مهدی انصاری در ماده ۵۰ متر قورباغه سیزدهم شد.

ساخت یتیم‌خانه‌های تهران براساس مصوبه شوراست

«ساخت یک یتیم‌خانه در خیابان پیروزی در راستـای مـصـوبه شورای شهر مبنی بر تأمین ۲هزار تخت برای کودکان یتیم تا پایان سال سوم برنامه پنجم انجام می‌شود»؛

پایان نخستین دوره بازی‌های اروپایی با قهرمانی مقتدرانه روسیه

همشهری آنلاین: نخستین دوره مسابقات اروپایی که با میزبانی جمهوری آذربایجان در باکو برگزار گردید، با قهرمانی مقتدرانه روسیه خاتمه یافت. ورزشکاران روسیه در این مسابقات ۷۹ مدال طلا به دست آوردند. آذربایجان از لحاظ کسب مدال دوم شد.

ساماندهی چرخی‌های بازار توسط پیک بادپا

ساماندهی چرخ‌دستی‌های بازار به شرکت پیک‌ بادپا واگذار شد تا با سر و سامان دادن به این نوع جابجایی بار دربازار بزرگ و خیابان‌های اطرافش، اینگونه حمل بار در این محدوده و در راستای طرح انضباط شهری منطقه ۱۲با قاعده و قانون همراه باشد.

زخمی کردن پیکره امجدیه

امیر حاج‌رضایی: ورزشگاه امجدیه برای نسل من بسیار خاطره‌انگیز است. تا پیش از سال ۱۳۵۳ که ورزشگاه آزادی ساخته و مورد بهره‌برداری واقع شد، این امجدیه بود که بار فوتبال ملی و باشگاهی ما را به دوش می‌کشید.

مردم از اجرا نشدن قانون یکپارچه شهری ضرر می‌کنند

مدیرکل تدوین قوانین و مقررات شهرداری تهران با اشاره به اینکه پیش‌نویس قانون جامع مدیریت شهری از سوی مدیریت شهری تهران تهیه و سال پیش به وزارت کشور پیشنهاد و ارائه شده است، گفت: این لایحه پیشنهادی پس از بررسی‌ها، در سال ۹۳به دولت ارجاع داده شده و در حال حاضر در کمیسیون‌های تخصصی دولت در حال بررسی است. ن

بهره‌برداری از ایستگاه عبدل‌آباد در خط ۳ مترو

ایستگاه عبدل‌آباد به‌عنوان نودودومین ایستگاه متروی پایتخت در بخش جنوبی خط ۳ متروی تهران به بهره‌برداری رسید.