پنج شنبه 2 مرداد 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 30 خرداد 1391 - 12:55:23 | کد مطلب: 174479 چاپ

آشنایی با سنگ فیروزه نیشابوری

محیط زیست > منابع‌ طبیعی - همشهری آنلاین:
فیروزه نیشابوری را به 2 دسته اصلی عجمی و شجری تقسیم می‌کنند.

معدن فیروزه نیشابور:

معدن فیروزه نیشابور نه تنها مهم‌ترین معدن فیروزه کشور است بلکه در سطح جهانی نیز به دلیل کیفیت عالی ان به خصوص انواع عجمی و شجری، ممتاز بوده؛ از معروفیت خاصی برخوردار است.

نمونه‌های به نمایش گذاشته شده از سنگ طبیعی فیروزه این معدن در موزه لندن، سازمان زمین‌شناسی تهران و مشهد خود گواه بر ارزشمندی این سنگ قیمتی است.

موقعیت جغرافیایی:

این معدن با ذخیره 9 هزار تن و ظرفیت تولید سالانه 19 تن در 55 کیلومتری شما لغربی نیشابور، در جاده قدیم سبزوار و در روستای «معدن» قرار دارد. به طور تقریبی از هر تن سنگ فیروزه خام این معدن 8 تا 10 کیلوگرم فیروزه به دست می‌آید.

معدن فیروزه نیشابور از نظر جغرافیایی در عرض 36َ و 28َ و 15ً شمالی و طول 20َ و 58َ شرقی واقع شده است. دهکده معدن که در دره منطقه کانی‌سازی واقع است و محل سکونت کارگران معدن می‌باشد، در حدود 1500 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

کوه‌های منطقه معدن فیروزه در نیشابور از آهک‌های نومولیت‌دار همراه با ماسه سنگ و اسلیت تشکیل شده است. این رسوبات حاوی ذخایر متعدد گچ و نمک هستند که نمونه‌هایی در حال بهره‌برداری است. در این سنگ‌ها مواد آتشفشانی متعلق به دوره سنوزوئیک که سنگ اصلی آن‌ها تراکیت‌های پورفیزی است، نفوذ کرده است.

فیروزه را از توده‌های سنگی که در قدیم به وسیله چکش و اکنون بوسیله باروت خرد می‌شوند، جدا کرده و در کیسه‌های مخصوص می‌ریزند. مواد دور ریخته شده مجدداً بازبینی می‌شوند و فیروزه‌های باقی‌مانده از آن‌ها جدا می‌شود.

معادن فیروزه نیشابور را به دو گروه خاکی و کوهی تقسیم کرده‌اند که اکنون استخراج در قسمت کوهی انجام می‌شود.

معدن کوهی در کوه واقع شده است. فیروزه به سنگ گانگ یا باطله ارتباط دارد و باید سنگ را شکسته و فیروزه را جدا کرد. معدن خاکی در اراضی دامنه و پایه کوه واقع شده است و در واقع از هوا زده شدن و شستشوی سنگ‌های حاوی فیروزه و حمل آن‌ها به پایین کوه ایجاد شده است.

نحوه بهره‌برداری طلای آبی در زمان‌های قدیم:

معدن کوهی در شش دره واقع است. از طرف شرق که جلو برویم دره اول را مشاهده می‌کنیم. دره اول دارای چهار غار است. غار اول معروف به غار عبدالرزاقی است که قدیم آنرا بو‌اسحاقی می‌نامیدند. فیروزه این غار از غارهای دیگر ارزش، جلوه و صفای بیش‌تری دارد. غار دوم غار سرخ نام دارد. غار سوم غار شاه و غار چهارم غار آقالی است.

در قدیم فیروزه را به‌وسیله کلند، بیلم و باروت استخراج می‌کردند. کار کردن با کلند بهتر از باروت است، زیرا در اثر عمل باروت، فیروزه خرد می‌شود. معدن خاکی در دامنه کوه وجود دارد. چون به مرور در اثر هوازدگی و فرسایش به‌واسطه برف، باران، تابش آفتاب و وزیدن باد، سنگریزه‌های کوه ریخته و با خاک مخلوط گردیده، در میان آن‌ها فیروزه یافت می‌شود. اغلب فیروزه‌های معدن خاکی بسیار خوب است.

سنگ فیروزه پس از استخراج از معدن، به‌وسیله متخصصین فن بریده می‌شود و صیقلی می‌گردد. هر چه صاف‌تر و بزرگ‌تر باشد، ارزش آن بیش‌تر است.

استخراج سنگ فیروزه از معادن آن به‌وسیله زدن تونل‌ها و حفر چاه‌هایی که عمق آن‌ها گاهی تا هفتاد متر می‌رسد، انجام می‌گردد. در حال حاضر در هر سال از 70-35 تن سنگ استخراج می‌شود که از این مقدار 5% تا 12% فیروزه خالص به‌دست می‌آید. 

انواع فیروزه نیشابوری:

فیروزه نیشابوری را به 1- عجمی 2- شجری تقسیم می‌کنند که این دسته‌بندی خود شامل موارد زیر است:

فیروزه عجمی:
فیروزه نیشابوری
گرد و درشت است و دارای فیروزه خالص به رنگ آبی سیر که گران قیمت‌ترین نوع فیروزه است و برای ساختن انگشتر استفاده می‌شود.

فیروزه عجمی نیم رنگ:

از نوع قبلی کم رنگ‌تر است.

فیروزه عربی:

فیروزه‌ای تخت با رنگ آبی سیر است و برای ساختن مدال در عربستان استفاده می‌شود.

فیروزه توفال:

مانند عربی است ولی سنگ آن از میان رفته و فقط لایه‌ای از فیروزه با رنگ آبی سیر باقی مانده است.

فیروزه توفال نیم‌رنگ:

از فیروزه توفال کمی روشن‌تر است.

فیروزه توفال سفید:


رنگ آبی خیلی روشن دارد.

فیروزه چغاله:


فیروزه‌ای است گرد و درشت شبیه فیروزه عجمی اما با رنگ خیلی روشن یعنی آبی کم‌رنگ.

چغاله نیم‌رنگ:

فیروزه‌های گرد نسبتاً درشت برای ساختن انگشتر با رنگ روشن‌تر

فیروزه شجری:

فیروزه رگه‌دار را گویند که از اجتماع چند دانه فیروزه در داخل سنگ کنار هم تشکیل شده است.

فیروزه شکوفه:

فیروزه‌ای است ریزتر از چغاله و فیروزه کمی دارد.

فیروزه چال یا نرم:

دانه‌های خیلی کوچک فیروزه و کمی بزرگ‌تر از عدسی است که در سنگ‌های معدن دیده می‌شود.

فیروزه درشت:

سنگ‌های نسبتا درشتی است که در آن رگه‌های باریک و پراکنده و نازک فیروزه دیده می‌شود که از نازل‌ترین نوع فیروزه نیشابوری است.

شاید باور کردنی نباشد ولی فیروزه عجمی به اندازه ناخن انگشت یک انسان بالغ در آمریکا تا مرز 2000 دلاربه فروش می‌رسد.

فیروزه نیشابوری

http://www.firoozeh-iran.com

انتخاب سردبیر

اولین محموله کمک‌های هلال احمر ایران جهت انتقال به غزه ارسال شده است

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد: اولین محموله کمکهای هلال احمر ایران جهت انتقال به غزه، به قاهره ارسال شده است.

اقدام بازاریان ایران برای کمک تسلیحاتی به رزمندگان کرانه باختری

همشهری آنلاین: سازمان بسیج اصناف و بازاریان کشور در اطلاعیه‌ای با اشاره به تاکید رهبر معظم انقلاب مبنی بر کمک به غزه و مسلح شدن کرانه باختری، شماره حسابی برای کمک به خرید تسلیحات برای رزمندگان فلسطینی را اعلام کرد.

سخنگوی داعش در موصل به هلاکت رسید

همشهری آنلاین: در حمله هوایی ارتش عراق به مانور نظامی داعش در ورزشگاه موصل، سخنگوی این گروه تروریستی و چند نفر دیگر از اعضای آن به هلاکت رسیدند.

واکنش نیکی کریمی به کشتار غزه

همشهری آنلاین: نیکی کریمی با اظهار تأسف از کشتار بی‌رحمانه در غزه گفت: برایم عجیب است در عصر اینترنت و ارتباطات چنین فاجعه جهانی در حال وقوع است و هر کس هر کاری دلش بخواهد، انجام می‌دهد اما اتفاقی نمی‌افتد.

هند؛ ۲۳۲ تکه مشابه دندان از دهانش درآوردند

همشهری آنلاین: از دهان یک جوان هندی بیش از ۲۳۲ تکه دارای ساختار مشابه دندان خارج شد. این جراحی در بیمارستان جی.جی در بمبئی هفت ساعت به طول انجامید.

کاهش ۲۸ درصدی مرگ و میر افراد مبتلا به HIV مثبت

همشهری آنلاین: نتایج یک بررسی جدید بین‌المللی نشان می‌دهد که میزان کلی مرگ و میر در افراد بزرگسال HIV مثبت که در استرالیا، اروپا و آمریکا زندگی می‌کنند از سال ۱۹۹۹ تا کنون ۲۸ درصد کاهش یافته است.

چهل‌و‌ششمین شماره‌ ماهنامه‌ داستان همشهری منتشر شد

همشهری‌آنلاین: چهل‌و‌ششمین شماره‌ی ماهنامه‌ی داستان همشهری با آثاری از رضا فیاضی، هوشنگ گلمکانی، ساسان مویدی، فریبا وفی، معصومه آباد، محمدحسن شهسواری، علی‌اکبر فلاحی، محمدرضا زمانی، کورت ونه‌گات جونیور، گونسالو سوارس، یوجین والتر، ارما بومبک، تیم اوبراین، اری دِلوکا و اتان کینین منتشر شد.

چند دلیل خوب برای خوردن موسیر

همشهری آنلاین: موسیر مانند دیگر اعضای خانواده‌ی خود سرشار از ترکیبات گوگردی است و به همین دلیل هم خواص ضدباکترایی دارد. در نتیجه موسیرِ، از انتشار میکروب‌ها و باکتری‌های بیماری‌زا پیشگیری می‌کند.

فشار برای انتشار مبلغ قراردادها

امیرحسین اعظمی: درحالی‌که فاصله کمی تا شروع رقابت‌های لیگ برتر باقی مانده است، فدراسیون فوتبال باشگاه‌ها را در فشار گذاشته تا مبلغ قرارداد بازیکنان و کادر فنی را رسانه‌ای کنند.

اختصاص ۱۸ میلیارد دلار به بخش کشاورزی

علی ابراهیمی: با دستور رئیس‌جمهور، نگرانی فعالان بخش کشاورزی در زمینه نرخ ۲۲درصدی مصوب سود تسهیلات بانکی مرتفع شده و نرخ جدید تسهیلات بانکی این بخش تا هفته آینده اعلام می‌شود.

پنج شنبه ۲ مرداد: روزنامه دنیای اقتصاد در یک نگاه

همشهری آنلاین: روزنامه دنیای اقتصاد روز پنجشنبه عنوان‌های مسیر اخلال در بازار پول و رونق با پول بدون پشتوانه تورم زا و آرامش زداست را در صفحه نخست بازتاب داد.

عکس روز: گل‌هایی به یاد قربانیان حمله صهیونیست‌ها

همشهری آنلاین: کودکی که پرچم فلسطین را پوشیده است در جریان تظاهراتی در ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر) بر ضد تهاجم نظامی صهیونیست‌ها به غزه در صخره‌های «راوشه» در بیروت گل‌هایی را به درون دریای مدیترانه می‌ریزد.

توقف جایزه گلشیری؛ تلاش برای انتشار آثار و بهسازی سایت

همشهری‌آنلاین: مسئولان برگزاری جایزه هوشنگ گلشیری که تا کنون ۱۳ دوره از آن برگزار شده، اعلام کردند،این جایزه را برگزار نمی‌کنند و قصد دارند توان خود را صرف بهسازی سایت و آثار منتشر نشده هوشنگ گلشیری کنند.

تحقق سهم ۱۰درصدی کاهش تلفات تصادفات در سال جاری

همشهری‌آنلاین: رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای گفت: امسال طبق قانون برنامه پنجم توسعه سهم ۱۰ درصدی کاهش تلفات ناشی از تصادفات با تلاش مضاعف تحقق خواهد یافت.

سازمان مردم نهاد ایرانی برنده جایزه روبان قرمز سازمان ملل شد

همشهری آنلاین: ده سازمان مردم‌نهاد شامل سازمان «احیای حیات سرمد» از ایران به خاطر تلاش‌های الهام‌بخش‌شان در کاهش اثرات همه‌گیری ایدز برنده جایزه روبان قرمز ۲۰۱۴ سازمان ملل شدند.

موشک مافوق‌صوت عامل سقوط هواپیمای مالزی

همشهری آنلاین: اسناد و مدارک تصویری جدید از محل انهدام هواپیمای مسافربری MH۱۷ مالزی نشان می‌دهد به احتمال زیاد موشک مافوق صوت متعلق به دوران شوروی به این هواپیما اصابت کرده و منجر به مرگ تمامی سرنشینان آن شده‌است.