چهارشنبه 16 اردیبهشت 1394 | به روز شده: 14 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 30 فروردین 1391 - 17:55:40 | کد مطلب: 166872 چاپ

آشنایی با تاریخچه سنگ‌های ساختمانی

شهر > معماری - همشهری آنلاین: سنگ یکی از ابتدایی‌ترین مصالح ساختمانی است که انسان برای ساختن ابزار و پناهگاه‌ها و رفع نیاز خود استفاده کرده است. دوره‌های کهن سنگی و پارینه سنگی نشان‌دهنده دوره‌هایی است که در آن کاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم بوده است.

آثار خانه‌های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است. در ساختمان‌های سنگی از سنگ لاشه همراه با ملات‌های گچ و آهک استفاده شده است. باید اذعان کرد اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشکلات حمل‌ونقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در سازه‌های سنگین و سخت نظیر پل‌ها، تونل‌ها، بهمن‌گیرها، دیوارهای حائل، سنگ‌چین‌ها، کرسی‌چین‌ها و غیره حفظ کرده است.


خواص عمومی و کاربری سنگ‌ها

سنگ‌ها را به طور کلی از نظر منشاء تشکیل به سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگون دسته‌بندی می‌کنند. در بررسی خواص عمومی سنگ‌ها مواردی مانند مقاومت در برابر کشش، تحمل فشار، نفوذپذیری، انتشار امواج، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه‌بندی و سطوح ضعیف در عملیات مد نظر است.

سنگ‌ها نوعا دارای سطوحی هستند که در آن‌ها نیروی چسبندگی و اتصال دانه‌ها نسبت به لایه‌های دیگر کم‌تر و یا حداقل است و این موارد می‌تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگ‌ها برخوردار باشد. در مجموع سنگ ساختمانی باید بدون شیار، رگه، ترک، خلل و فرج، پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی‌المقدور رنگی یکنواخت داشته باشد.

به طور کلی سنگ طبیعی را که دارای مقاومت کافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می‌توان در عملیات ساختمانی و به صورت سنگ لاشه، سنگ قواره، سنگ باربر، سنگ پلاک، سنگ درپوش، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود.


طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند به نام "سنگ قله" معروف است. سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی‌المقدور بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را بوسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده کار می‌سازند.

سنگ‌های با کاربرد خشن و باربر را به‌وسیله تیشه و چکش آماده می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ را شسته و خاک آن را بگیرند آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند به نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک مرسوم می‌باشند.

سنگ

1 ـ سنگ لاشه: سنگی است که شکل خاصی نداشته و به همان صورتی که از معدن آورده می‌شود به کارمی‌رود و کاربرد آن در زیرسازی‌ها، پر کردن فاصله بین سنگ‌ها و کف‌سازی خشن محدود می‌شود.

2 ـ سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه به دست می‌آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های معین می‌گردد. از سنگ قواره برای دیوارهای باربر، جدول‌سازی و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، استفاده می‌شود.

3 ـ سنگ بادبر (مالون): سنگی است که با تیشه‌کاری کاملا شکل منظمی یافته و به‌ویژه یک طرف آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در تونل‌سازی، پل‌سازی، جدول‌سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر، سنگفرش و پله استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین کاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌ویژه در نقاط کوهستانی اجرای قوس‌های سنگی است که در پل‌ها، درگاه‌ها و طاق زیرین دالان‌های سنگی مورد مصرف قرار می‌گیرد.

4 ـ سنگ پلاک (تزئیناتی): برای نماسازی در سطوح از سنگ پلاک استفاده می‌شود. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را درکارگاه سنگبری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن و سنگ‌های گران قیمت را از گرانیت و مرمر انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در کف، دیوارپله، کف پنجره، کنار و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر گلدان، شمعدان، جدول و جوی و غیره استفاده می‌کنند.


انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

عمده‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران به کار می‌روند عبارتند از گرانیت‌، سنگ سبز توف کوارتزیت، سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین، ماسه سنگ و شیست.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار سخت و محکم، بادوام، زبر و بسیار جلاپذیر است. ساب زدن و جلاپذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای بناهای یادبود، زیربنای تاسیسات، تزئینات داخل و خارج ساختمان و کف‌سازی به کار می‌برند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه هم می‌گویند را نام برد.

کوارتزیت: این نوع سنگ که اغلب با سنگ گرانیت نیز اشتباه می‌شود، دارای ویژگی‌های متفاوت است و از گرانیت سخت‌تر است. این سنگ با ظاهر زبر و بلوری خود قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به خاطر ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی به کار می‌برند. رنگ آن بیشتر قهوه‌ای سوخته، سرخ، خاکستری و قهوه‌ایست.

ماسه سنگ: این سنگ‌ها از نوع رسوبی هستند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به یکدیگر به وجود آمده‌اند. مواد این سنگ ممکن است سیلیس، اکسیدآهن و یا خاک رس باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ بستگی به نوع چسب آن دارد. رنگ این سنگ‌ها معمولا خاکستری، قهوه ای، سرخ و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملا سیمانی شده را ممکن است کاملا خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌کنند.

سنگ توف: توف از انواع سنگ‌های خاکستر آتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می‌شود و به صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی چشم‌نوازی که دارد در کار دیوارسازی، پارک‌سازی و دیوارهای حایل استفاده می‌کنند.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر اندازه، قواره، شکل و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی و ستون‌سازی به کار می‌برند .

تراورتن: این سنگ حاصل رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی می‌باشد. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری وجود دارد. این سنگ را برای نماسازی داخل و خارج ساختمان به کار می‌برند.

مرمر: از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می‌باشد. سنگ مرمر را برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری به کار می‌برند.

شیست: سنگ‌های لایه لایه سیاه رنگ می‌باشند که از انواع سنگ‌های دگرگون هستند و به مصرف فرش کردن کف، پیاده‌روها، خیابان‌ها، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

سنگ

http://www.araratsco.com 

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

۴۰ درصد دانشجویان کشور خواب منظم و وزن مناسب ندارند

همشهری آنلاین: رییس دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان با استناد به نتایج کارنامه سلامت دانشجویان در سال تحصیلی ۹۴ - ۹۳ گفت: ۴۰ درصد دانشجویان الگوی خواب منظم ندارند و به همین اندازه نیز دچار اضافه یا کاهش وزن هستند.

۱۶ اردیبهشت؛ باد و باران در راه است

همشهری آنلاین: مدیر کل پیش بینی و هشدار سازمان هواشناسی از وزش باد شدید در تهران و شش استان دیگر همچنین رگبار و رعد و برق در بیشتر مناطق کشور طی دو روز آینده خبر داد.

افتتاح جشنواره مونترال با فیلم محمد رسول الله

همشهری آنلاین: جدیدترین فیلم مجید مجیدی فیلمساز مشهور ایرانی به عنوان فیلم افتتاحیه جشنواره جهانی فیلم مونترال انتخاب شد.

دادگاه کابل، چهار متهم پرونده قتل فرخنده را به اعدام محکوم کرد

همشهری آنلاین: دادگاهی در کابل چهار مرد را به خاطر نقش داشتن در قتل فجیع زنی به نام «فرخنده» به اعدام محکوم کرد تا تکلیف یکی از جنجالی‌ترین پرونده های قضایی این کشور در ماههای اخیر روشن شود.

اعتراف پاریس به کمک تسلیحاتی به تروریست های ضد سوری

همشهری آنلاین: انتشار کتاب جدیدی در فرانسه، از اعترافات 'فرانسوا اولاند' رئیس جمهوری این کشور در انتقال سلاح های مرگبار به تروریست های ضد سوری همزمان با تحریم تسلیحاتی این کشور در سال ۲۰۱۲ ، پرده برداشت.

طرح بازبینی توافق با ایران پنج‌شنبه ۱۷ اردیبهشت در سنا به رأی‌گذاشته می‌شود

همشهری‌آنلاین: سناتور جمهوری‌خواه مجلس سنای آمریکا اعلام کرد طرح "بازبینی توافق هسته‌ای با ایران" پنج‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ماه به رأی گذاشته خواهد شد.

موگرینی: روسیه بی‌ثبات به نفع هیچ طرفی نیست

همشهری آنلاین: رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز چهارشنبه گفت: روسیه بی‌ثبات و منزوی به نفع هیچ طرفی نیست و تحریم‌ها تنها به این دلیل ادامه یافتند که توافق آتش بس در مناطق درگیر اوکراین به صورت کامل اجرا نشده است.

تلاش رهبراکثریت سنای آمریکابرای مهار هم حزبی‌های تندرو

همشهری آنلاین: سی.ان.ان در آستانه رای گیری طرح بازبینی توافق هسته ای ایران، در گزارشی اعلام کرد:سناتور 'میچ مک کانل' رهبر اکثریت سنای آمریکا تلاش می‌کند تا اقدام دو سناتور هم حزبی خود را برای افزودن متمم های بیشتر به این طرح متوقف کند.

گیشه تازه‌نفس شد؛ خداحافظی با روباه

همشهری آنلاین: دو فیلم سینمایی «من دیه گو مارادونا هستم» به کارگردانی بهرام توکی و «متل قو» به کارگردانی مسعود نوابی به گیشه سینمای ایران پیوست.

عروسک‌گردان «زی‌زی گولو» که بود؟

همشهری آنلاین: مریم سعادت که در مجموعه «قصه‌های تا به تا» نقش «اعظم خانم» را ایفا می‌کرد، می‌گوید: تصورش را هم نمی‌کردیم که شخصیت اعظم خانم «زی‌زی ‌گولو» اینطور شود.

یووه یک گام به برلین نزدیک شد

همشهری آنلاین- مریم دری‌منش: یوونتوس در دیدار با رئال مادرید با گل‌های موراتا و ته‌وز به فینال رقابت‌ها چشم دوخته است.

نوبرانه‌های بهاری

فاطمه علیزاده: پنجره را که باز کردید و باد اردیبهشت به‌صورت‌تان خورد، لباس بپوشید، چرخ خرید را بردارید و یک‌سر به بازار روز یا میوه‌‌وتره‌بار محل‌تان بزنید. کمی پیاده‌روی حتما حالتان را جا می‌آورد و البته مطمئن باشید که تا الان همه نوبرانه‌های بهاری به بازار آمده‌اند.

تیم هوپ تاکرای ایران به مدال برنز رسید

همشهری آنلاین: در روز نخست رقابت‌های جهانی سپک تاکرا که در شهر بانکوک، پایتخت تایلند برگزار می‌شود، تیم کشورمان در بخش هوپ تاکرا موفق به کسب مدال برنز شد.

اعتراف سربازان صهیونیست؛ مسابقه تفریحی کشتن مردم غزه

همشهری آنلاین: موسسه «شکستن سکوت»، اعترافات بیش از ۶۰ سرباز و افسر صهیونیستی را فاش کرده که در تهاجم تابستان سال گذشته رژیم صهیونیستی به غزه مشارکت داشته اند.