یکشنبه 9 شهریور 1393 | به روز شده: 17 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 فروردین 1391 - 18:41:29 | کد مطلب: 166183 چاپ

آشنایی با آتشکده بهرام - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
تپه میل که به نام‌های آتشکده بهرام و آتشکده ری نیز شناخته می‌شود از جمله آثار دوره ساسانیان است و در نزدیکی شهر ری تهران قرار دارد

در حدود ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر ری به سوی ورامین بر بلندای تپه‌ای پهناور در ۲ کیلومتری جنوب قلعه‌نو بخش کهریزک شهرستان ری بر فراز تپه‌ای بلند در روستای قلعه‌نو قرار دارد. بقایای کاخ یا بهرام چون روی دو پایه بزرگ بنا شده و از دور شبیه به میل است، به تپه میل مشهور شده است.

جهت بنا به صورت شرقی و غربی است. در جبهه شرقی ایوانی با چهار ستون مدور بوده. بخشی از بنای آتشکده ری در زمان حمله اسکندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشکده به صورت دو میل باقی ماند.

بیشتر قسمت‌های غربی بنا از بین رفته، در بخش زیرین مجموعه یک راهروی کم عرض وجود دارد که سراسر طول بنا را طی می‌کند. مصالح به کار رفته در تپه میل عمدتا گل، خشت، لاشه سنگ و گچ است.

این بنا و سازه‌های پیرامون آن نخستین‌بار در سال ‪ ۱۹۱۳‬میلادی توسط ژاک دومورگان فرانسوی مرمت شد و در سال‪ ۱۹۳۳‬توسط اریک اشمیت؛ باستان‌شناس آمریکایی مورد کاوش و حفاری قرار گرفت.

نیزارهای اطراف تپه از وجود دریاچه‌ای حکایت دارد که در گذشته در این محل وجود داشته، ولی خشک شده‌است. بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸ متر است و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد. پیرامون این تپه بلند تپه‌های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته است.

این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه، بنای اصلی آتشکده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح کلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی که عملاً به ۳ بخش تقسیم شده است.

یک بخش مرکزی عریض‌تر و دو بخش جانبی کم‌عرض‌تر، ورودی اصلی تالار آتشکده در جبهه شرقی از طریق یک ایوان چهارستونی مدور که پایه‌های سر ستون‌های آنها در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب به شرق ایوان برپاست.

طرح کلى بنا به صورت تالار ستوندارى است که یک قوس میانى و دو قوس در طرفین دارد که از یک سو به قوس میانى باز مى‌شوند و از سوى دیگر با ورودى‌هاى کم‌عرض‌تر به راهروى باریکى راه مى‌یابند که این راهرو حالت رواق را براى قسمت‌هاى اصلى دارد.

مهمترین ویژگى تزیینى بنا گچبرى‌هایى است که روى دیوارهاى تالار اصلى نقش بسته است و به سه دسته تقسیم مى‌شوند:

  • طرح هاى هندسى که گاهى خود نیز نقش اصلى را در برمى‌گیرند و طرح‌هاى حاشیه‌اى شامل نقش‌هاى هندسى که این طرح‌ها بیشتر به عنوان قابسازى یا حاشیه براى نقش هاى اصلى به کار رفته است.
  • طرح‌هاى گیاهى که با الهام از طبیعت روى گچ نقش بسته است. این طرح‌ها که به صورت انتزاعى نشان داده شده مبتنى بر عادات و عقاید دینى آن زمان است.
  • حیوانات نیز از نظر طراح گچبرى‌ها دور نمانده‌اند . آنچه در حال حاضر باقى است نقش یک ماهى است که بسیار طبیعى به نظر مى‌رسد.

تپه میل (آتشکده بهرام) در سال 1334 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 407 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

مهلت یک‌هفته‌ای اتحادیه اروپا به روسیه

همشهری‌آنلاین: اتحادیه اروپا به روسیه یک هفته زمان داد تا سیاست خود را در خصوص بحران اوکراین تغییر دهد تا با تحریم‌های جدید روبه‌رو نشود.

انتشار ۱۲ میلیون تصویر تاریخی رایگان در اینترنت

همشهری آنلاین: یک استاد دانشگاه در آمریکا ۱۲ میلیون عکس تاریخی را که مشمول قانون کپی‌رایت نیست، در اختیار کاربران اینترنت گذاشته است.

دریا ۳۱۵ نفر را در ۴ ماه بلعید

همشهری آنلاین: طی چهار ماه اول امسال ۳۱۵ نفر بر اثر غرق شدگی جان خود را از دست دادند که نسبت به سال قبل که ۴۲۳ مرگ ناشی از غرق شدگی داشتیم، ۲۵.۵ درصد کمتر است.

درخواست پیگیری تعیین حریم شوش

معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی سرانجام با گذشت نزدیک به ۷‌ماه از ارسال پرونده ثبت جهانی شوش به یونسکو، عرصه و حریم پیشنهادی شوش در پرونده میراث جهانی را اعلام کرد.

شهرداری نیشابور قهرمان بیس‌بال نوجوانان کشور شد

همشهری آنلاین: در آخرین بازی از نخستین دوره مسابقات بیس‌بال نوجوانان قهرمانی کشور، تیم شهرداری نیشابور (خراسان رضوی) برابر گیلان به برتری رسید و فاتح این رقابت‌ها شد.

کرمانشاه قهرمان مسابقات پاورلیفتینگ کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقات پاورلیفتینگ قهرمانی کشور با کسب عنوان نخست تیم هیات کرمانشاه به پایان رسید و تیم‌های ثامن‌الحجج کرمانشاه و نماینده استان خوزستان در رده‌های بعدی قرار گرفتند.

مدال طلا و ۴۰ امتیاز المپیکی برای مهدی خدابخشی

همشهری آنلاین: در پایان دومین روز از مسابقات مهدی خدابخشی، به مدال طلای ارزشمند وزن ۸۰- کیلوگرم دست یافت. همچنین بهنام اسبقی در وزن ۶۸- اولین مبارزه خود را با پیروزی پشت سر گذاشت.

یاد مهر حیات‌بخش «مَه»ام زنده می‌دارد این تن مرده

ایمان مشعلچیان: یک مرد، پدر یک خانواده و ناجی یک ملت؛ مرد صلح و آرامش؛ مردی که با همه زیست برای آنکه بگوید همزیستی کار سختی نیست؛ مردی که می‌گویند انگار دافعه نداشته، هر چه بوده جاذبه بوده؛ البته اگر آزادی و آزادگی را عده‌ای تاب بیاورند و دافعه ندانند!

تهران قهرمان شد / هیربد دربانی رکوردشکنی کرد

همشهری آنلاین: مسابقات تیراندازی با کمان قهرمانی کشور در دو رده سنی جوانان و نوجوانان با حضور ۹۰ ورزشکار از شانزده استان کشور در دو رشته ریکرو و کامپوند و در دو بخش بانوان و آقایان در مجموعه ورزشی جهان پهلوان تختی شهر لاهیجان برگزار شد.

آشنایی با خواص گیاه اسفرزه

همشهری آنلاین: خواص اسفرزه به لاغری ختم نمی‌شود. این تخمه‌ها قادرند روده‌ها را تمیز کنند، قند خون را کاهش دهند، یبوست و اسهال را درمان کنند و غیره.

کیمیا رستمی قهرمان تنس روی میز نونهالان کشور شد

همشهری آنلاین: مسابقات قهرمانی نونهالان کشور در شیراز با شناخت نفرات برتر به پایان رسید و کیمیا رستمی در جایگاه اول ایستاد.

۹شهریور؛ خبر اول روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران عبارت است از:

۹شهریور؛مهم‌ترین خبر روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران عبارت است از:

پاره‌کردن طناب کارگر معلق

گوئیژو> کودک چینی طناب کارگری را که روی نمای طبقه هفتم مشغول کار بود با چاقو پاره کرد و کارگر یاد‌شده ۴۰ دقیقه آویزان ماند.

شباهت ومبت ۳۸ کیلویی به موش

کانبرا> ومبت گونه‌ای از کوآلاهای بومی استرالیاست که شباهت بسیاری به موش دارد و پاتریک نیز نام بزرگ‌ترین ومبت دنیاست که بیش از ۳۸کیلو وزن دارد.

ساخت هاورکرافت خانگی

نیویورک> مردی برای دوقلو‌هایش با استفاده از چند وسیله ساده و یک پمپ‌‌کوچک باد هاورکرافت خانگی ساخته است.

اسپری پا‌ک‌کننده خاطرات بد

پاریس> آزمایش‌ ترکیبی ویژه از گاز زنون روی موش‌های آزمایشگاهی نشان داد که می‌توان با بهره‌بردن از این گاز خاطره‌های بد را از مغز پاک کرد.

بازسازی غزه ۲۰ سال زمان می‌برد

درحالی‌که با ورود نخستین محموله‌های کمک‌های غذایی و دارویی به غزه، حیات به این باریکه بعد از ۲‌ماه حملات مرگبار برگشته‌است، نخستین ارزیابی‌ها از میزان تخریب در این منطقه، ابعاد تازه جنایتی که صهیونیست‌ها مرتکب شده‌اند را مشخص می‌کند.