یکشنبه 12 بهمن 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 فروردین 1391 - 17:41:29 | کد مطلب: 166183 چاپ

آشنایی با آتشکده بهرام - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
تپه میل که به نام‌های آتشکده بهرام و آتشکده ری نیز شناخته می‌شود از جمله آثار دوره ساسانیان است و در نزدیکی شهر ری تهران قرار دارد

در حدود ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر ری به سوی ورامین بر بلندای تپه‌ای پهناور در ۲ کیلومتری جنوب قلعه‌نو بخش کهریزک شهرستان ری بر فراز تپه‌ای بلند در روستای قلعه‌نو قرار دارد. بقایای کاخ یا بهرام چون روی دو پایه بزرگ بنا شده و از دور شبیه به میل است، به تپه میل مشهور شده است.

جهت بنا به صورت شرقی و غربی است. در جبهه شرقی ایوانی با چهار ستون مدور بوده. بخشی از بنای آتشکده ری در زمان حمله اسکندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشکده به صورت دو میل باقی ماند.

بیشتر قسمت‌های غربی بنا از بین رفته، در بخش زیرین مجموعه یک راهروی کم عرض وجود دارد که سراسر طول بنا را طی می‌کند. مصالح به کار رفته در تپه میل عمدتا گل، خشت، لاشه سنگ و گچ است.

این بنا و سازه‌های پیرامون آن نخستین‌بار در سال ‪ ۱۹۱۳‬میلادی توسط ژاک دومورگان فرانسوی مرمت شد و در سال‪ ۱۹۳۳‬توسط اریک اشمیت؛ باستان‌شناس آمریکایی مورد کاوش و حفاری قرار گرفت.

نیزارهای اطراف تپه از وجود دریاچه‌ای حکایت دارد که در گذشته در این محل وجود داشته، ولی خشک شده‌است. بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸ متر است و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد. پیرامون این تپه بلند تپه‌های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته است.

این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه، بنای اصلی آتشکده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح کلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی که عملاً به ۳ بخش تقسیم شده است.

یک بخش مرکزی عریض‌تر و دو بخش جانبی کم‌عرض‌تر، ورودی اصلی تالار آتشکده در جبهه شرقی از طریق یک ایوان چهارستونی مدور که پایه‌های سر ستون‌های آنها در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب به شرق ایوان برپاست.

طرح کلى بنا به صورت تالار ستوندارى است که یک قوس میانى و دو قوس در طرفین دارد که از یک سو به قوس میانى باز مى‌شوند و از سوى دیگر با ورودى‌هاى کم‌عرض‌تر به راهروى باریکى راه مى‌یابند که این راهرو حالت رواق را براى قسمت‌هاى اصلى دارد.

مهمترین ویژگى تزیینى بنا گچبرى‌هایى است که روى دیوارهاى تالار اصلى نقش بسته است و به سه دسته تقسیم مى‌شوند:

  • طرح هاى هندسى که گاهى خود نیز نقش اصلى را در برمى‌گیرند و طرح‌هاى حاشیه‌اى شامل نقش‌هاى هندسى که این طرح‌ها بیشتر به عنوان قابسازى یا حاشیه براى نقش هاى اصلى به کار رفته است.
  • طرح‌هاى گیاهى که با الهام از طبیعت روى گچ نقش بسته است. این طرح‌ها که به صورت انتزاعى نشان داده شده مبتنى بر عادات و عقاید دینى آن زمان است.
  • حیوانات نیز از نظر طراح گچبرى‌ها دور نمانده‌اند . آنچه در حال حاضر باقى است نقش یک ماهى است که بسیار طبیعى به نظر مى‌رسد.

تپه میل (آتشکده بهرام) در سال 1334 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 407 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فقیر کاخ ریاست جمهوری ترکیه همه را تهدید کرد

همشهری‌آنلاین: رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه که خود را فقیر توصیف می‌کند دیروز همه را تهدید کرد.

مصر حکم محمد مرسی را در ارتباط با پرونده جاسوسی ۱۶ مه آینده اعلام می‌کند

همشهری‌آنلاین: منبعی قضایی در مصر اعلام کرد حکم دادگاه درخصوص پرونده محمد مرسی، رئیس جمهور پیشین این کشور در ارتباط با اتهام جاسوسی که ممکن است مجازات اعدام در پی داشته باشد، ۱۶ ماه مه اعلام خواهد شد.

آشنایی با بیماری سرخک

همشهری آنلاین: سرخک یک بیماری تنفسی به شدت واگیردار است که یک ویروس عامل ایجاد ان است. این بیماری از طریق قطرک‌های تنفسی پخش‌شده بوسیله سرفه و عطسه در هوا منتشر می‌شود.

کلمه‌ی کلیدی: کنترل

همشهری آنلاین: می‌توان حدس زد کارگردان در مرحله‌ی نوشتن فیلمنامه، از اول او را برای کاراکتر مجید در نظر داشته و مطمئن بوده که فیزیک و بازی محمدزاده می‌تواند به‌قدر کفایت شخصیت را پیش چشم مخاطب از آب‌و‌گل دربیاورد و بار کاستی‌های فیلمنامه را یک‌تنه به‌دوش بکشد.

مـقاومت عـلیه مـقاومت

همشهری آنلاین: بعد از ۳۰ سال تولید یک آنتی‌بیوتیک جدید و موثر نوید بخش غلبه بر مقاومت آنتی‌بیوتیکی است.

زیبای عربی!

همشهری آنلاین: موفقیت کشورهای تولیدکننده اسبان عرب زیبای امروزی در آن است که اسب‌هایی تولید می‌کنند که از لحاظ زیبایی، دیگران توان تولید آن‌ها را ندارند.

امام آمد

همشهری آنلاین: هواپیما ساعت یک نیمه شب به وقت پاریس از فرودگاه به طرف تهران حرکت کرد و ۹ صبح وارد مرز تبریز شد.

اولین بانک دنیا

همشهری آنلاین: کارشناسان می‌گویند ایرانی‌ها این بنای شگفت‌انگیز را به عنوان بانک برای اولین بار در جهان ساختند.

نظریه سبک زندگی ازکجا آمده؟

همشهری‌آنلاین: در جامعة سنتی، تغییرات اساسی وجود ندارد و تغییرات بسیار کُند و نامحسوس هستند؛ اما در جامعة مدرن، تغییر سریع وجود دارد.

گشایش سومین دوسالانه دیوارنگاری شهری با حضور شهردار تهران

همشهری آنلاین: نمایشگاه سومین دوسالانه دیوارنگاری شهری با موضوع شاهدان شهر چهارشنبه ۱۵ بهمن، طی مراسمی با حضور محمد باقر قالیباف شهردار تهران در فرهنگستان هنر گشایش می یابد.

حومه تهران آماده تفکیک آب شرب از بهداشتی

همشهری آنلاین: معاون نظارت بر بهره برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به این که مطالعات لازم برای تفکیک آب شرب از بهداشتی صورت گرفته گفت: تفکیک آب در حومه تهران اجرا خواهد شد.

کارگروه ویژه‌ای برای بررسی وضعیت آلاینده‌های اهواز تشکیل می‌شود

همشهری آنلاین: معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: کارگروه ویژه‌ای برای بررسی و پایش مستمر وضعیت آلاینده‌های شهر اهواز با محوریت این سازمان تشکیل می‌شود تا هماهنگی‌های لازم بین دستگاهی صورت گیرد.