دوشنبه 1 دی 1393 | به روز شده: 50 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 فروردین 1391 - 17:41:29 | کد مطلب: 166183 چاپ

آشنایی با آتشکده بهرام - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
تپه میل که به نام‌های آتشکده بهرام و آتشکده ری نیز شناخته می‌شود از جمله آثار دوره ساسانیان است و در نزدیکی شهر ری تهران قرار دارد

در حدود ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر ری به سوی ورامین بر بلندای تپه‌ای پهناور در ۲ کیلومتری جنوب قلعه‌نو بخش کهریزک شهرستان ری بر فراز تپه‌ای بلند در روستای قلعه‌نو قرار دارد. بقایای کاخ یا بهرام چون روی دو پایه بزرگ بنا شده و از دور شبیه به میل است، به تپه میل مشهور شده است.

جهت بنا به صورت شرقی و غربی است. در جبهه شرقی ایوانی با چهار ستون مدور بوده. بخشی از بنای آتشکده ری در زمان حمله اسکندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشکده به صورت دو میل باقی ماند.

بیشتر قسمت‌های غربی بنا از بین رفته، در بخش زیرین مجموعه یک راهروی کم عرض وجود دارد که سراسر طول بنا را طی می‌کند. مصالح به کار رفته در تپه میل عمدتا گل، خشت، لاشه سنگ و گچ است.

این بنا و سازه‌های پیرامون آن نخستین‌بار در سال ‪ ۱۹۱۳‬میلادی توسط ژاک دومورگان فرانسوی مرمت شد و در سال‪ ۱۹۳۳‬توسط اریک اشمیت؛ باستان‌شناس آمریکایی مورد کاوش و حفاری قرار گرفت.

نیزارهای اطراف تپه از وجود دریاچه‌ای حکایت دارد که در گذشته در این محل وجود داشته، ولی خشک شده‌است. بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸ متر است و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد. پیرامون این تپه بلند تپه‌های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته است.

این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه، بنای اصلی آتشکده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح کلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی که عملاً به ۳ بخش تقسیم شده است.

یک بخش مرکزی عریض‌تر و دو بخش جانبی کم‌عرض‌تر، ورودی اصلی تالار آتشکده در جبهه شرقی از طریق یک ایوان چهارستونی مدور که پایه‌های سر ستون‌های آنها در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب به شرق ایوان برپاست.

طرح کلى بنا به صورت تالار ستوندارى است که یک قوس میانى و دو قوس در طرفین دارد که از یک سو به قوس میانى باز مى‌شوند و از سوى دیگر با ورودى‌هاى کم‌عرض‌تر به راهروى باریکى راه مى‌یابند که این راهرو حالت رواق را براى قسمت‌هاى اصلى دارد.

مهمترین ویژگى تزیینى بنا گچبرى‌هایى است که روى دیوارهاى تالار اصلى نقش بسته است و به سه دسته تقسیم مى‌شوند:

  • طرح هاى هندسى که گاهى خود نیز نقش اصلى را در برمى‌گیرند و طرح‌هاى حاشیه‌اى شامل نقش‌هاى هندسى که این طرح‌ها بیشتر به عنوان قابسازى یا حاشیه براى نقش هاى اصلى به کار رفته است.
  • طرح‌هاى گیاهى که با الهام از طبیعت روى گچ نقش بسته است. این طرح‌ها که به صورت انتزاعى نشان داده شده مبتنى بر عادات و عقاید دینى آن زمان است.
  • حیوانات نیز از نظر طراح گچبرى‌ها دور نمانده‌اند . آنچه در حال حاضر باقى است نقش یک ماهى است که بسیار طبیعى به نظر مى‌رسد.

تپه میل (آتشکده بهرام) در سال 1334 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 407 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

محمد علی، قهرمان بوکس، به علت ذات‌الریه بستری شد

همشهری آنلاین: یک سخنگو روز یکشنبه ۲۱ دسامبر (۳۰ آذر) اعلام کرد محمد علی، قهرمان افسانه‌ای بوکس، به علت دچار شدن به ذات‌الریه در بیمارستان بستری شده است و انتظار می‌رود به علت تشخیص زودرس بیماری به زودی بهبود یابد.

ادای سوگند رئیس‌جمهور جدید رومانی

همشهری‌آنلاین: کلاوس یوهانس، رئیس جمهور جدید رومانی و شهردار پیشین سیبیو به طور رسمی سوگند یاد کرد.

اول دی؛ خبر اول روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تعطیل بودن بیشتر روزهای این هفته سبب شده تا بیشتر روزنامه‌ها و به‌خصوص روزنامه‌های ورزشی امروز به روی کیوسک نیایند و درگذشت پرسپولیسی قدیمی مرتضی احمدی تیتر یکی از روزنامه‌هاست:

اول دی؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌هایی که امروز صبح منتشر شده‌اند به تصمیم دولت برای جلوگیری از شنود غیرقانونی و تعیین مجازات برای کسانی که این کار را انجام می‌دهند،چهره‌ سال‌شدن مذاکره‌کنندگان هسته‌ای، افزایش سود بانکی و ماجرای حذف یارانه پردرآمدها اختصاص دارد:

یک شاخه گل زرد

همشهری‌آنلاین: مرد، نه چندان مسن به‌نظر می‌رسید و نه آشکارا آدم احمقی بود، چهره‌ای چروکیده داشت و چشمانش گود رفته بود. اما بوی پاریس نمی‌داد.

انتقاد از ارزان نشدن روغن نباتی

معاون وزیر جهادکشاورزی با انتقاد از عملکرد بخش خصوصی برای تنظیم بازار روغن نباتی گفت:‌ با کاهش قیمت جهانی روغن خام، قیمت روغن نباتی در بازار داخلی کاهش نیافته و با وجود واردات ۴میلیارد دلاری روغن خام و دانه‌های روغنی، محصول تولیدکننده داخلی روی دستش باقی‌مانده است

درگیری مسلحانه سیاهپوستان با پلیس نیویورک

محمد کرباسی: «آنها یک نفر از ما را کشتند بیایید ۲نفر از آنها را بکشیم»؛ این یکی از آخرین پیام‌هایی است که مرد سیاهپوستی ۲۸ساله‌ قبل از کشتن ۲مأمور پلیس نیویورک در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد تا پس از هفته‌ها اعتراض مردم علیه خشونت پلیس حالا کار به انتقام‌گیری مسلحانه بکشد.

دیپلماسی پارلمانی در خدمت مبارزه با تروریسم

بعد از دیپلماسی رسمی ایران در مسیر مبارزه با تروریسم و برگزاری همایشی تحت عنوان «جهان عاری از خشونت» به میزبانی تهران با حضور وزیران خارجه سوریه و عراق، حالا ظرفیت دیپلماسی پارلمانی کشور هم فعال شده و به کمک آمده تا در خدمت مبارزه با تروریسم باشد.

بخشنامه جواب نمی‌دهد

دکتر حیدر مستخدمین حسینی: بخشنامه جدید بانک مرکزی و توافق با بانکداران برای نظم‌بخشیدن به بازار پولی و نرخ سود سپرده‌های بانکی در مواردی در راستای وظایف ذاتی بانک مرکزی است و در مواردی ازجمله جلوگیری از پرداخت سود به سهامداران با قانون مغایرت دارد.

معرفی کتاب: «فرهنگ وقف، مفاهیم بنیادین فرهنگ اسلامی»

همشهری آنلاین: کتاب «فرهنگ وقف، مفاهیم بنیادین فرهنگ اسلامی» اثر دکتر حسن بشیر عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) روانه بازار نشر شد.

فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها برای اعزام به سربازی فراخوانده شدند

همشهری آنلاین: سازمان وظیفه عمومی ناجا، کلیه مشمولان فارغ التحصیل دانشگاه‌ها را که دارای برگ آماده به خدمت به تاریخ یکم دی ماه ۱۳۹۳ هستند، فراخواند.

جزئیات کمک ۱.۸ میلیارد دلاری آمریکا به رژیم صهیونیستی

همشهری آنلاین: اوباما لایحه‌ای را امضا کرده‌ که کمک‌ نظامی آمریکا به رژیم صهیونیستی به یک میلیارد و هشتصد میلیون دلار رسیده‌ و براساس آن واشنگتن میزان جنگ‌افزارهای خود در سرزمین های اشغالی را به ۲۰۰ میلیون دلار می رساند.

وزیرنفت عربستان: اطمینان داریم که بازارنفت بهبود می‌یابد

همشهری آنلاین: تهران - ایرنا - 'علی النعیمی' وزیرنفت عربستان گفت: سقوط بهای نفت ازنتایج اقدامات تولیدکنندگان خارج از اوپک است و اطمینان داریم بازارنفت بهبود می‌یابد.

رهبر طالبان پاکستان کشته شد

همشهری آنلاین: ملا فضل الله رهبر طالبان پاکستان که کشتار ۱۴۸ نفر را شامل دانش آموزان طراحی کرده بود، در حمله هوایی روز شنبه در افغانستان کشته شد.

فرودگاه نظامی تلعفر عراق از اشغال داعش آزاد شد

همشهری آنلاین: نیروهای ارتش عراق و پیشمرگ‌های اقلیم کردستان این کشور توانستند کنترل فرودگاه نظامی «تلعفر» در غرب موصل را به دست گرفته و ۲۰ روستا را در این منطقه آزاد کنند.

نمسیس، جاستیس و نارسیس

همشهری آنلاین - دکتر سید رضا نقبائی لنگرودی*: معنای نمسیس (Nemesis) با تلفظ صحیح nem-uh-sis در فارسی به الهه انتقام، کینه‌جوئی یا قصاص است. این اصطلاح برگرفته از لاتین و یونانی némein به معنای تحت‌اللفظی "توزیع هر آنچه که درست است" (to distribute what is due)، "توزیع عدالت" (to dispense justice)، "تجسم‌گرایی خشم الهی" (personification of divine wrath) یا "خشم منصف" (just indignation, righteous wrath/anger) و در کل به معنای "الههٔ انتقام در اساطیر یونان" است.

با ساخت مرتفع‌ترین آسمانخراش آفریقا به آسمان می‌رسد

همشهری آنلاین: کار ساخت بلندترین آسمانخراش قاره آفریقا از سال آینده میلادی آغاز می‌شود.