شنبه 8 فروردین 1394 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 فروردین 1391 - 16:17:11 | کد مطلب: 164101 چاپ

آشنایی با قلعه بیرجند - خراسان جنوبی

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
قلعه بیرجند که با نام‌های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می‌رود

این قلعه که از جمله نقاط گردشگری بیرجند و استان خراسان جنوبی است، بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای شهر بیرجند قرار دارد.

این قلعه با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه ساخته شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند محسوب می‌شود.

more  جاذبه‌های گردشگری بیرجند / بازار بیرجند / بند دره بیرجند / محله چهار درخت بیرجند /

البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می‌دهند. قلعه بیرجند از خشت و گل و چینه ساخته شده و از دوره صفویه تا قاجاریه مردم این شهر را در مقابل تهاجم دشمنان به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

قلعه بیرجند در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی و مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به شواهد موجود به وسیله نقب های زیرزمینی به نقاط مهم شهر مثل ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه مرتبط بوده است.

این قلعه دارای 7 برج بوده که شش برج از آن باقی مانده است. مرمت این بنا در سال 1378 به وسیله شهرداری بیرجند شروع شد.

در روزگاران گذشته در بیرجند دو قلعه معتبر و چندین ارگ و ساختمان بزرگ وجود داشته که در آغاز سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن دو قلعه و نیز تعدادی ارگ و ساختمان بزرگ باقی است.

قلعه عظیم و قدیمی پایین شهر بیرجند یک قلعه کوهستانی از نوع نظامی می‌باشد. این قلعه نه جای سکونت بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آن ها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بود.

در این قلعه انبارهای آب و آذوقه پیوسته نگهداری می‌شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده‌های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب‌هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند.

این نقب‌ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می‌شد.

بنای قلعه را برج‌هایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته بر فراز این برج‌ها که به شکل استوانه هستند.

روزنه‌هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر می‌باشد و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می‌شده، دیوار بنا با فرم آمده آن همچنین ضخامت آن امکان دیدبانی را بر فراز حصار به نگهبان بهتر می‌دهد.

این قلعه داراى دو در ورودى است که یکى از آنها در ضلع شمالى و دیگرى در ضلع غربى قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

بازیکنی که به تیم ملی دعوت نشد: کی‌روش بهترین گزینه خارجی است

همشهری آنلاین: کاپیتان تیم پرسپولیس که بارها انتظار داشت به تیم ملی دعوت شود اما این اتفاق نیفتاد معتقد است اگر قرار است از مربی خارجی برای تیم ملی استفاده کنیم، کی‌روش بهترین است.

شناخت منهای انسان در این عالم وجود ندارد؛ دیو یک چشم چه کسی است؟

همشهری آنلاین: چهره ماندگار فلسفه ایران می‌گوید: شناخت‌شناسی جز انسان‌شناسی چیز دیگری نیست، شناخت منهای انسان در این عالم وجود ندارد بنابراین اگر بخواهیم شناختن را بشناسیم، باید انسان را بشناسیم و انسان‌شناسی جز شناخت‌شناسی نیست.

فوتبال ساحلی به فینال نرسید، رقابت برای سهمیه جام جهانی

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال ساحلی ایران با قبول شکست مقابل پرافتخارترین تیم ساحلی آسیا، نتوانست به فینال مسابقات قهرمانی آسیا برسد.

اعلام آمادگی هلال احمر ایران برای خدمات‌رسانی به مردم یمن

همشهری آنلاین: رییس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر با ابراز همدردی با مردم یمن گفت: آماده ارایه خدمات امدادی و دارویی به مردم یمن هستیم.

گرافیک اطلاع رسان بحران یمن از انقلاب تا تجاوز خارجی

همشهری‌آنلاین: جنگنده‌های عربستان در پی دستور پادشاه عربستان به مواضع جنبش انصار‌الله در فرودگاه‌ صنعا حمله کردند.

تصاویر آخرین شب عزاداری فاطمیه ۱۴۳۶ در حسینیه امام خمینی

همشهری آنلاین: آخرین شب مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها امشب (جمعه) با حضور رهبر انقلاب اسلامی، اقشار مختلف مردم و جمعی از مسئولان نظام در حسینیه ی امام خمینی(ره) برگزار شد.

دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی درباره علم دینی

همشهری آنلاین: آیت‌الله جوادی آملی می‌گوید: با انجام کارهای صوری چون ساخت نمازخانه و مسجد در دانشگاه نمی‌توان علم دینی را احیاء کرد، اسلامی کردن در گروه تغییر اساسی در نگاه به علم و طبیعت و تدوین متون درسی سرآمد و هماهنگ حوزه‌های معرفتی و بازگشت طبیعیات به دامن الهیات است.

اهدای اعضای بدن همسر آیت‌الله خاتمی

همشهری آنلاین: خانواده آیت‌الله سیدروح‌الله خاتمی امام‌جمعه فقید یزد برای اهدای اعضای همسر ایشان که به علت عارضه مغزی در نخستین روزهای سال ۹۴ با شرایط اغما در بیمارستان ضیایی اردکان بستری شده است، اعلام آمادگی کردند.

پیشنهاد جهانی: ۸ فروردین برای یک ساعت یک لامپ را خاموش کنیم

همشهری آنلاین: اگر ۳۰ میلیون مشترک برق هرکدام تنها معادل یک لامپ یکصد واتی از مصارف روشنایی خود را بین ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۱:۳۰ هشتم فروردین‌ماه خاموش کنند، این اقدام موجب صرفه‌جویی سه‌هزار مگاواتی مصرف انرژی می‌شود.

گزارش بانک جهانی از تغییر ارزش پول‌های ملی؛ وضعیت ریال

همشهری آنلاین: بانک جهانی از افت ۱.۵ درصدی ارزش ریال ایران در دومین ماه سال جاری میلادی خبر داد و اعلام کرد افت ارزش ریال ایران در این ماه از کاهش ارزش ۶ پول ملی دیگر کمتر بوده است.