شنبه 13 تیر 1394 | به روز شده: 6 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 فروردین 1391 - 16:17:11 | کد مطلب: 164101 چاپ

آشنایی با قلعه بیرجند - خراسان جنوبی

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
قلعه بیرجند که با نام‌های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می‌رود

این قلعه که از جمله نقاط گردشگری بیرجند و استان خراسان جنوبی است، بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای شهر بیرجند قرار دارد.

این قلعه با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه ساخته شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند محسوب می‌شود.

more  جاذبه‌های گردشگری بیرجند / بازار بیرجند / بند دره بیرجند / محله چهار درخت بیرجند /

البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می‌دهند. قلعه بیرجند از خشت و گل و چینه ساخته شده و از دوره صفویه تا قاجاریه مردم این شهر را در مقابل تهاجم دشمنان به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

قلعه بیرجند در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی و مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به شواهد موجود به وسیله نقب های زیرزمینی به نقاط مهم شهر مثل ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه مرتبط بوده است.

این قلعه دارای 7 برج بوده که شش برج از آن باقی مانده است. مرمت این بنا در سال 1378 به وسیله شهرداری بیرجند شروع شد.

در روزگاران گذشته در بیرجند دو قلعه معتبر و چندین ارگ و ساختمان بزرگ وجود داشته که در آغاز سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن دو قلعه و نیز تعدادی ارگ و ساختمان بزرگ باقی است.

قلعه عظیم و قدیمی پایین شهر بیرجند یک قلعه کوهستانی از نوع نظامی می‌باشد. این قلعه نه جای سکونت بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آن ها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بود.

در این قلعه انبارهای آب و آذوقه پیوسته نگهداری می‌شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده‌های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب‌هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند.

این نقب‌ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می‌شد.

بنای قلعه را برج‌هایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته بر فراز این برج‌ها که به شکل استوانه هستند.

روزنه‌هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر می‌باشد و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می‌شده، دیوار بنا با فرم آمده آن همچنین ضخامت آن امکان دیدبانی را بر فراز حصار به نگهبان بهتر می‌دهد.

این قلعه داراى دو در ورودى است که یکى از آنها در ضلع شمالى و دیگرى در ضلع غربى قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

سرفصل‌های کارگاه آموزشی مستندسازی در روابط عمومی منتشر شد

همشهری‌آنلاین: سرفصل‌های کارگاه آموزشی مستندسازی در روابط عمومی که در روز ۲۶ مردادماه سال جاری توسط انجمن متخصصان روابط عمومی برگزار می شود، منتشر شد.

لزوم تدوین استراتژی مشخص برای سبک زندکی مجازی

همشهری‌آنلاین - عباس شافعی*: یکی از آفت‌های فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بی توجهی کاربران آن به مستند بودن اخبار و اطلاعات منتشر شده و انتشار بدون تحقیق و بررسی یک خبر و رویداد است که اغلب هیچ سندیتی ندارد و شایعه ای بیش نیست.

تعداد دانشجویان غیرایرانی غیربورسیه به ۸ هزار نفر می‌رسد

همشهری آنلاین: مدیرکل امور دانشجویان غیر ایرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیش‌بینی کرد برای سال تحصیلی جدید، ۸ هزار دانشجوی غیر ایرانی غیربورسی در دانشگاه‌های کشور مشغول به تحصیل شوند.

استرس از پایتخت دور شد

همشهری آنلاین: حسن وارسته - مشاور فیلمنامه سریال «پایتخت» - درباره روند تصویربرداری این مجموعه در شمال کشور اعلام کرد: چند شبی که «پایتخت» به خاطر شب‌های قدر به روی آنتن نمی‌رود، فرصت خوبی برای گروه سازنده است تا با فراغ بال و به دور از شتابزدگی کارشان را دنبال کنند.

آمانو: گزارش ابعاد نظامی احتمالی تا پایان سال منتشر می‌شود

همشهری آنلاین: مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: آژانس تا پایان سال گزارش مربوط به ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته‌ای ایران را منتشر خواهد کرد.

ارتش داوطلبان مردمی یک میلیونی در عراق تشکیل می شود

همشهری آنلاین: یکی از فرماندهان ارشد نیروهای داوطلب مردمی عراق (الحشد الشعبی) اعلام کرد که فرماندهی این نیروها درصدد ارتقای آنها به یک میلیون نفر است.

کلوچه آویشن،شیرینی ماه مبارک رمضان

همشهری آنلاین: کلوچه خوش طعم آویشن را برای وعده افطار در ماه مبارک رمضان تهیه کنید.

خشکی دریاچه ارومیه زندگی تا شعاع ۵۰۰ کیلومتری آن را متاثر می‌کند

همشهری آنلاین: مدیرکل ستاد بحران آذربایجان شرقی گفت: عوارض خشک شدن دریاچه ارومیه، زندگی افراد و اراضی کشاورزی را تا شعاع ۵۰۰ کیلومتر تحت تاثیر قرار می‌دهد.

نان خشک را دور نریزید

همشهری آنلاین: شما با نان‌های خشک بخصوص باگت‌های خشک شده چه کار می‌کنید؟ بدون شک نمی‌شود با یک باگت خشک شده ساندویچ خوبی درست کرد و معمولاً اعضای خانواده از خوردن نان‌های بیات و خشک‌شده فراری هستند. اما دور ریختن نان اسراف و هدر دادن سرمایه است.

نادیده نگیرید گذشت کنید

زهرا کریمی: هر روز بهانه جدیدی برای جر و بحث با یکدیگر داشتند. آقای خانه: تو نباید این کار را انجام می‌دادی و خانم خانه: تو چرا این حرف را زدی.

آسمان سیاه شد؛دریا سرخگون

مرجان همایونی: پای روایت شاهدان عینی از جنایت غم‌انگیزی که جان ۲۹۰نفر از هموطنان‌مان را گرفت.

قهرمانان سرخ

الهام مرادی: اهدای خون، همیشه و همه‌جا، عملی خداپسندانه و انسانی محسوب می‌شود اما در کشورمان، روزها و مناسبت‌های خاصی پیش می‌آید که اهدای خون ارج و قرب بیشتری نزد مردم پیدا می‌کند.

گاردین: مذاکره کنندگان در وین در پی دستیابی به دستاورد حداکثری هستند

همشهری آنلاین: روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی درباره آخرین تحولات مذاکرات هسته‌ای در وین به نقل از جان کری وزیر خارجه آمریکا نوشت: تهران و واشنگتن تلاش می‌کنند تا بتوانند بر سخت‌ترین موانعی که در راه حصول توافق، برای کاهش برنامه‌های هسته‌ای ایران وجود دارد، غلبه کنند.

واشنگتن درآماده باش کامل است

همشهری‌آنلاین: جوخه های ضدبمب در واشنگتن مستقر شده‌اند و شهر در آماده‌باش کامل است.

برنامه مسابقات ورزشکاران ایران در یونیورسیاد کره‌ جنوبی

همشهری آنلاین: برنامه رقابت‌های ورزشکاران ایران در بیست و هشتمین یونیورسیاد جهانی دانشجویان که به طور رسمی از ۱۲ تا ۲۳ تیر ماه در کشور کره جنوبی برگزار می‌شود، مشخص شد.

فرنگی‌کاران نوجوان کشورمان در مستابقات کشتی گرجستان سوم شدند

همشهری آنلاین: تیم منتخب کشتی فرنگی نوجوانان ایران در رقابت‌های بین‌المللی کشتی جام گرجستان با کسب یک مدال طلا و دو نقره به مقام سوم دست یافت.