شنبه 11 بهمن 1393 | به روز شده: 54 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 فروردین 1391 - 15:17:11 | کد مطلب: 164101 چاپ

آشنایی با قلعه بیرجند - خراسان جنوبی

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
قلعه بیرجند که با نام‌های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می‌رود

این قلعه که از جمله نقاط گردشگری بیرجند و استان خراسان جنوبی است، بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای شهر بیرجند قرار دارد.

این قلعه با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه ساخته شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند محسوب می‌شود.

more  جاذبه‌های گردشگری بیرجند / بازار بیرجند / بند دره بیرجند / محله چهار درخت بیرجند /

البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می‌دهند. قلعه بیرجند از خشت و گل و چینه ساخته شده و از دوره صفویه تا قاجاریه مردم این شهر را در مقابل تهاجم دشمنان به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

قلعه بیرجند در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی و مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به شواهد موجود به وسیله نقب های زیرزمینی به نقاط مهم شهر مثل ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه مرتبط بوده است.

این قلعه دارای 7 برج بوده که شش برج از آن باقی مانده است. مرمت این بنا در سال 1378 به وسیله شهرداری بیرجند شروع شد.

در روزگاران گذشته در بیرجند دو قلعه معتبر و چندین ارگ و ساختمان بزرگ وجود داشته که در آغاز سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن دو قلعه و نیز تعدادی ارگ و ساختمان بزرگ باقی است.

قلعه عظیم و قدیمی پایین شهر بیرجند یک قلعه کوهستانی از نوع نظامی می‌باشد. این قلعه نه جای سکونت بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آن ها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بود.

در این قلعه انبارهای آب و آذوقه پیوسته نگهداری می‌شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده‌های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب‌هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند.

این نقب‌ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می‌شد.

بنای قلعه را برج‌هایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته بر فراز این برج‌ها که به شکل استوانه هستند.

روزنه‌هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر می‌باشد و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می‌شده، دیوار بنا با فرم آمده آن همچنین ضخامت آن امکان دیدبانی را بر فراز حصار به نگهبان بهتر می‌دهد.

این قلعه داراى دو در ورودى است که یکى از آنها در ضلع شمالى و دیگرى در ضلع غربى قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

حمله داعش به ارتش مصر

در خونین‌ترین حملات گروه‌های تروریستی به ارتش مصر در ماه‌های گذشته، پنجشنبه‌شب حدود ۱۰۰ نفر در شبه‌جزیره سینا کشته و زخمی شدند.

کابینه سعودی زیر‌و‌رو شد

پنجشنبه‌شب تلویزیون عربستان با قطع برنامه‌های عادی، احکام جدید و عزل‌ونصب‌هایی را اعلام کرد که شاه جدید صادر کرده است.

انتقاد شدید کارشناسان از دستکاری در شاخص بورس

۱۰ روز پس ازشنیده شدن صدای اعتراض سهامداران در تالارحافظ ۲تن از کارشناسان شناخته شده بورس نیز سیاست‌های دولت را در بازار سرمایه به نقد کشیدند.

افت ۳۳ درصدی نسبت قیمت بر درآمد بورس در یک سال

در دوره یک سال محدود به دی‌ماه پارسال تا دی امسال میانگین زیان سرمایه‌گذاری در بورس به ۲۱ درصد رسیده است اما بسیاری از کارشناسان معتقدند؛ به‌دلیل لحاظ شدن سودنقدی در شاخص و اثر شرکت‌های بزرگ، این متغیر چندان گویای واقعیت‌های بازار سهام نیست.

پایان سرقت‌های شبانه از مغازه‌های پایتخت

اعضای باند سرقت پس از دستگیری قصد داشتند همه‌‌چیز را انکار کنند.

تصادف در جاده مرگ، جان ۵ معلم را گرفت

بر اثر تصادف یک دستگاه پژو روآ با یک تریلی اسکانیا در محور اهر- تبریز که به جاده مرگ آذربایجان شرقی معروف است، ۵ معلم جانشان را از دست دادند.

راز عتیقه ۲۵ میلیارد تومانی در فیلم‌های قاچاقچیان

فیلم‌های کشف شده از مخفیگاه حفاران غیرمجاز پرده از فعالیت باند بزرگ قاچاق عتیقه برداشت.

ضمانت هوای خوب در روز عروسی

کالیفرنیا> شرکتی مسافرتی به نام Oliver's Travels در ازای دریافت ۱۵۰ هزار دلار هوای آفتابی، بارانی و حتی برفی را به دلخواه خانواده عروس و داماد تضمین می‌کند.

خواب راحت با اسپری گردن

توکیو> ۲ پژوهشگر که پیش از این نیز یک اسپری‌ برای افزایش انرژی ساخته بودند موفق شدند اسپری دیگری برای خواب راحت کشف و به بازار عرضه کنند.

جراحی مغز در ۲۵۰۰ سال پیش

مسکو> یک پزشک روس شیوه‌ای که ۲۵۰۰ سال پیش برای جراحی مغز استفاده می‌شده را آزمود.

نخوانی‌اش خودکشی می‌کند

نیـــویـــورک> جـیـمز پـتـرسون نویسنده آمریکایی کتابی نوشته که خواننده به محض بازکردن صفحه نخست آن مجبور است طی ۲۴ ساعت آن‌را بخواند زیرا پس از پایان این مدت کتاب منفجر می‌شود.

هفته هجدهم؛ شکست پرسپولیس مقابل ذوب‌آهن

همشهری آنلاین: پرسپولیس تهران که در بازی‌های حذفی از ذوب‌آهن شکست خورده بود در بازی برگشت لیگ نیز مجددا شکست خورد.

برنامه ایران برای جلوگیری از تولد کودکان منگولیسم

همشهری آنلاین: معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: برنامه ژنتیک اجتماعی ایران یکی از موفقترین برنامه‌ها در دنیا در پیشگیری از تولد نوزادان مبتلا به تالاسمی است.

آغاز توزیع کارت آزمون ارشد از ۱۲ بهمن؛ ۸۱۱ هزار داوطلب رقابت می‌کنند

همشهری آنلاین: آزمون کارشناسی ارشد سال ۹۴ دانشگاه‌های سراسری با رقابت بیش از ۸۱۱ هزار داوطلب از روز چهارشنبه ۱۵ بهمن ماه به مدت سه روز در سراسر کشور برگزار می‌شود.

روحانی: در صورتی موفق هستیم که جامعه نشاط داشته باشد

همشهری آنلاین: رئیس جمهور گفت: ما در تمام صحنه‌ها در صورتی موفق هستیم که به آینده امید داشته باشیم و در جامعه ما نشاط، هیجانات مثبت و همت لازم وجود داشته باشد.

نشان «سیب سلامت»؛ مجوز ورود فرآورده‌ها به بازار

همشهری آنلاین: معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، گفت: بدون مجوز وزارت بهداشت هیچ فرآورده‌ای نمی تواند وارد بازار شود و آرم «سیب سلامت» علامت پروانه ساخت و پروانه مجوز ورود به بازار است.

فرمانده کل سپاه: پاسخ ایران و حزب الله به رژیم صهیونیستی یکی است

همشهری آنلاین: فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با تاکید بر این که قدرت حزب الله لبنان برگرفته از همت، ایمان و راه مقاومت است، گفت: پاسخ ایران و حزب الله به رژیم صهیونیستی یکی است.