شنبه 7 شهریور 1394 | به روز شده: 1 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 فروردین 1391 - 16:17:11 | کد مطلب: 164101 چاپ

آشنایی با قلعه بیرجند - خراسان جنوبی

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
قلعه بیرجند که با نام‌های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می‌رود

این قلعه که از جمله نقاط گردشگری بیرجند و استان خراسان جنوبی است، بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای شهر بیرجند قرار دارد.

این قلعه با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه ساخته شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند محسوب می‌شود.

more  جاذبه‌های گردشگری بیرجند / بازار بیرجند / بند دره بیرجند / محله چهار درخت بیرجند /

البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می‌دهند. قلعه بیرجند از خشت و گل و چینه ساخته شده و از دوره صفویه تا قاجاریه مردم این شهر را در مقابل تهاجم دشمنان به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

قلعه بیرجند در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی و مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به شواهد موجود به وسیله نقب های زیرزمینی به نقاط مهم شهر مثل ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه مرتبط بوده است.

این قلعه دارای 7 برج بوده که شش برج از آن باقی مانده است. مرمت این بنا در سال 1378 به وسیله شهرداری بیرجند شروع شد.

در روزگاران گذشته در بیرجند دو قلعه معتبر و چندین ارگ و ساختمان بزرگ وجود داشته که در آغاز سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن دو قلعه و نیز تعدادی ارگ و ساختمان بزرگ باقی است.

قلعه عظیم و قدیمی پایین شهر بیرجند یک قلعه کوهستانی از نوع نظامی می‌باشد. این قلعه نه جای سکونت بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آن ها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بود.

در این قلعه انبارهای آب و آذوقه پیوسته نگهداری می‌شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده‌های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب‌هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند.

این نقب‌ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می‌شد.

بنای قلعه را برج‌هایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته بر فراز این برج‌ها که به شکل استوانه هستند.

روزنه‌هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر می‌باشد و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می‌شده، دیوار بنا با فرم آمده آن همچنین ضخامت آن امکان دیدبانی را بر فراز حصار به نگهبان بهتر می‌دهد.

این قلعه داراى دو در ورودى است که یکى از آنها در ضلع شمالى و دیگرى در ضلع غربى قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

یک فیلم چهار ستاره!

واکنش‌های خارجی به فیلم مجیدی ادامه دارد یک روز پس از نمایش فیلم سینمایی «محمد‌رسول‌الله(ص)» در مراسم افتتاحیه جشنواره جهانی مونترال، منتقد گاردین با نگارش نقدی مفصل، به تازه‌ترین ساخته مجید مجیدی چهار ستاره از ۵ ستاره ممکن را داد و آن را فیلمی «روشنگر، صادق، متعهد و شاعرانه» توصیف کرد.

اعلام برنامه‌های شهریور ماه تئاتر شهر

همشهری آنلاین: رییس مجموعه تئاتر شهر همزمان با برگزاری هفدهمین جشنواره نمایش‌های آیینی سنتی از استقبال قابل توجه تماشاگران طی روزهای گذشته خبر داد.

ژاپن: فعالیت‌های گذشته امپراطوری ژاپن ربطی به چین ندارد

همشهری آنلاین: انتشار مطلبی در شین هوا خبرگزاری رسمی چین مبنی بر عذرخواهی امپراتور ژاپن از جنایات جنگی این کشور علیه چین، انتقاد شدید توکیو را در پی داشت.

حضور خانواده امیرسلیمانی در تئاتر کمدی شام آخر

همشهری آنلاین: با سپری شدن روزهای پایانی تمرینات نمایش «شام آخر» به کارگردانی عارف لرستانی این تئاتر کمدی از روز پنج شنبه ۱۲ شهریورماه اجرا می شود.

بهبود وضعیت جسمانی خبرنگار صدا و سیما در سوریه

همشهری آنلاین: خبرنگار صدا و سیما که در ماموریتی خبری در ارتفاعات شمال لاذقیه سوریه با ترکش خمپاره گروه های تروریستی و تکفیری مجروح شده بود، عصر جمعه به بیمارستانی در دمشق منتقل شد.

بی بی سی فارسی مجوز فعالیت در ایران ندارد

همشهری آنلاین: مشاورفرهنگی رئیس جمهور گفت: شبکه بی بی سی انگلیسی در ایران فعالیت داشته اما بی بی سی فارسی مجوز دفتر در ایران ندارد و هنوز هم این مجوز به آن داده نشده است.

تصویب ضوابط بلندمرتبه سازی در شورای عالی شهرسازی و معماری

همشهری آنلاین: شهردار تهران از تصویب ضوابط بلندمرتبه‌سازی در شورای عالی شهرسازی و معماری در یک یا دو جلسه آینده خبر داد.

۸۵ درصد جانوران کشور را حشرات تشکیل می‌دهند

همشهری آنلاین: رییس انجمن حشره‌شناسی ایران گفت: ایران دارای تنوع آب و هوایی بسیار بالا و به تبع آن تنوع زیستی بسیار غنی است که ۸۵ درصد جانوران موجود در این تنوع زیستی را حشرات تشکیل می‌دهند.

تهران در آستانه بیابان‌زایی؛ نشست ۲۶ سانتی زمین

همشهری آنلاین: مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با بیان اینکه ۳۶ سانت نشست زمین در تهران داشته‌ایم، گفت: نشست زمین آخرین مرحله قبل از بیابان‌زایی است که خشک شدن تالاب بندعلی خان در ورامین و تالاب‌های استان‌های مجاور نیز باعث خیزش بیشتر ریزگردها شده است.

شجریان به دلیل مشکلات ریوی در بیمارستان کسری بستری شد

همشهری آنلاین: محمدرضا شجریان در بیمارستان کسری بستری شده و به گفته‌ی پزشک وی فعلا هیچ اطلاعات بیشتری در اختیار رسانه‌ها قرار نمی‌گیرد.