جمعه 31 مرداد 1393 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 7 فروردین 1391 - 16:17:11 | کد مطلب: 164101 چاپ

آشنایی با قلعه بیرجند - خراسان جنوبی

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
قلعه بیرجند که با نام‌های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می‌رود

این قلعه که از جمله نقاط گردشگری بیرجند و استان خراسان جنوبی است، بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای شهر بیرجند قرار دارد.

این قلعه با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه ساخته شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند محسوب می‌شود.

more  جاذبه‌های گردشگری بیرجند / بازار بیرجند / بند دره بیرجند / محله چهار درخت بیرجند /

البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می‌دهند. قلعه بیرجند از خشت و گل و چینه ساخته شده و از دوره صفویه تا قاجاریه مردم این شهر را در مقابل تهاجم دشمنان به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

قلعه بیرجند در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی و مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به شواهد موجود به وسیله نقب های زیرزمینی به نقاط مهم شهر مثل ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه مرتبط بوده است.

این قلعه دارای 7 برج بوده که شش برج از آن باقی مانده است. مرمت این بنا در سال 1378 به وسیله شهرداری بیرجند شروع شد.

در روزگاران گذشته در بیرجند دو قلعه معتبر و چندین ارگ و ساختمان بزرگ وجود داشته که در آغاز سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن دو قلعه و نیز تعدادی ارگ و ساختمان بزرگ باقی است.

قلعه عظیم و قدیمی پایین شهر بیرجند یک قلعه کوهستانی از نوع نظامی می‌باشد. این قلعه نه جای سکونت بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آن ها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بود.

در این قلعه انبارهای آب و آذوقه پیوسته نگهداری می‌شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده‌های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب‌هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند.

این نقب‌ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می‌شد.

بنای قلعه را برج‌هایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته بر فراز این برج‌ها که به شکل استوانه هستند.

روزنه‌هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر می‌باشد و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می‌شده، دیوار بنا با فرم آمده آن همچنین ضخامت آن امکان دیدبانی را بر فراز حصار به نگهبان بهتر می‌دهد.

این قلعه داراى دو در ورودى است که یکى از آنها در ضلع شمالى و دیگرى در ضلع غربى قرار دارد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

پیکر پنج شهید دوران دفاع مقدس در استان کرمان تشییع شد

همشهری آنلاین: پیکر پاک پنج شهید سرافراز دوران دفاع مقدس روز جمعه همزمان با سالروز شهادت امام جعفر صادق (ع) در شهرستان های مختلف استان کرمان تشییع شد.

مزایای شیر مادر/ نوزاد را از شیر مادر محروم نکنید

همشهری آنلاین: مدیر گروه سلامت خانواده و جمعیت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمان گفت: تغذیه انحصاری با شیر مادر از مرگ و میر ۱۱درصد کودکان زیر یک سال پیشگیری می‌کند.

صنعت دفاعی رکن بازدارندگی و اعتماد به نفس ملی

همشهری آنلاین: ستادکل نیروهای مسلح در بیانیه‌ای به مناسبت گرامیداشت ۳۱ مرداد ماه روز صنعت دفاعی کشور، عرصه صنعت دفاعی را یک رکن رکین بازدارندگی و نماد خودباوری و اعتماد به نفس ملی و صحنه هراس جبهه دشمنان ملت ایران دانست.

کارنامه نهایی کنکور دکتری سال ۹۳ منتشر شد

همشهری آنلاین: کارنامه داوطلبان واجد شرایط گزینش کنکور دکتری سال ۹۳ حاوی اطلاعات لازم، رتبه داوطلب و آخرین رتبه پذیرفته شده در هر یک از کد رشته‌های معرفی شده، جمعه ۳۱ مرداد ماه توسط سایت سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد.

از عفو خدا، درس بگیر!

امروز، روز شهادت توست؛ تو که در روزگاری پُرتلاطم زندگی کردی، روزگاری که آزادی و آرامش و ثباتی برقرار نبود، نه اجتماعی و سیاسی، نه علمی و نه حتی شخصی. با این‌همه از دل این روزگار پرآشوب درخشیدی و جهان دین و دانش را، تا همیشه وامدار خود کردی.

بوعلی سینا؛ ‌الگوی‌پزشکان

آرش نهاوندی: در هر کشوری از دنیا برای احیا و احترام به علوم مختلف، یکی از افراد را به‌عنوان الگوی ملی انتخاب می‌کنند و سپس مناسبت‌هایی را منطبق با زادروز یا روز درگذشت آن الگوی ملی برگزار می‌کنند.

وزیر بهداشت: شیر و ماست موجود در بازار پالم ندارد

همشهری آنلاین: وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر اینکه اکنون محصولات لبنی شیر و ماست در بازار عاری از روغن پالم است، گفت:‌ وزارت بهداشت با کنترل و نظارت دقیق خود مانع از هرگونه تخلف در این زمینه خواهد شد.

برگزاری نمایشگاه‌های فناوری با هدف الکترونیکی شدن شهر تهران

همشهری‌آنلاین: عضو شورای شهر تهران لازمه الکترونیکی شدن تهران را اطلاع رسانی به مردم در قالب برگزاری نمایشگاه‌های رسانه‌های دیجیتال و توسعه فناوری اطلاعات با هدف آشناسازی شهروندان با این ابزارهای دنیای مدرن عنوان کرد.

کاهش مناطق ممنوعه پروازی، اقدامی برای ثبات پروازهای عبوری

همشهری‌آنلاین: معاون سابق هوانوردی سازمان هواپیمایی کشور با اشاره به اینکه ارائه خدمات ناوبری هوایی یکی از سه رکن اساسی برای انجام پرواز هواپیماها در هر کشوری به شمار می‌آید، گفت:

تعداد موسسات قرآنی فعال؛ گزارش عملکرد ۱۰ ساله سازمان دارالقرآن

همشهری آنلاین: رییس سازمان دارالقرآن کشور با اعلام اینکه بیش از شش هزار موسسه و خانه قرآنی در نقاط مختلف کشور فعالیت می‌کنند، گفت: دو هزار و ۵۰۰ موسسه در نقاط شهری و بقیه به عنوان خانه‌های قرآنی روستایی فعالیت می‌کنند.

عطر ۴ شهید گمنام در اردبیل پیچید

همشهری آنلاین: جمعی از مردم و مسوولان استان اردبیل از چهار شهید والامقام گمنام در فرودگاه اردبیل استقبال کردند.

۳۱ مرداد؛ گزارش نماز جمعه تهران

همشهری آنلاین: آخرین نماز جمعه مرداد ماه ۹۳ در تهران به امامت آیت‌الله موحدی کرمانی برگزار شد.

وداع مردم خرم‎آباد با ۲ شهید گمنام دفاع مقدس

همشهری آنلاین: مردم خرم‎آباد با دو شهید گمنام هشت سال دفاع مقدس وداع کردند.

اعتراف اولاند: به شورشیان سوریه سلاح دادیم

همشهری آنلاین: فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه اعتراف کرد: کشورش مقادیری سلاح در اختیار مخالفان مسلح نظام سوریه گذاشته است.

مراسم تشییع پیکر سه شهید گمنام در چهارمحال و بختیاری

همشهری آنلاین: پیکر سه شهید گمنام با حضور پرشور مردم و مسئولان در چهارمحال و بختیاری تشییع و تدفین شد.

نخستین دانشنامه امام مهدی (عج) رونمایی شد

همشهری آنلاین: نخستین دانشنامه امام مهدی (عج) همزمان با سالروز امام جعفر صادق (ع) بنیانگذار مذهب شیعه جعفری رونمایی شد.

عکس روز: سیاه‌پوست معترض

همشهری آنلاین: صورت مردی که در تظاهراتی در روز چهارشنبه ۲۰ آگوست (۲۹ مرداد) در شهر فرگوسن در ایالت میسوری آمریکا تحت تاثیر گاز تحریک‌کننده چشم پلیس قرار گرفته است، با شیر و قطرات آب شستشو می‌شود.

بیمه شدن ۵ میلیون نفر در طرح تحول نظام سلامت

همشهری آنلاین: وزیر بهداشت ضمن بازدید از بخش‌های مختلف بیمارستان امام خمینی اردبیل از بیمه شدن پنج میلیون نفر در طرح تحول نظام سلامت خبر داد.