جمعه 7 آذر 1393 | به روز شده: 5 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 22 تیر 1390 - 09:20:56 | کد مطلب: 140239 چاپ

آشنایی با هنر تشعیر

هنر > تجسمی - همشهری آنلاین:
تشعیر،اصطلاحی در تذهیب و نقاشی ایرانی است.

تشعیر، نقوشی از یک یا دو رنگ است که در حاشیه و سرفصل های برخی کتاب هاو در و دیوار و پرده ها و فضاهای موجود در مجلس سازی ها و پرده های نقاشی ایرانی کشیده می شود و در جلدسازی و قلمدان سازی و قلم زنی بر روی فلز و نیز خطاطی دیده شده است .

تشعیر از شَعْر (مو) گرفته شده است و به نقوش بسیار ریز از گیاه و پرنده و درخت اطلاق می شود.

در واقع تشعیر نوعی تزئین نسخ خطی است که در حاشیه نسخ یا مرقعات، معمولا با یک یا دو و حتی با سه رنگ طلا انجام می گیرد.

از آنجا که طراحی تشعیر که در اصل طراحی حیوانات و منظره و اقسام آن است، اغلب با طلا و به وسیله قلم موهای بسیار ظریف انجام می گرفته است، ظرافت خطوط را به مو تشبیه کرده اند.

تشعیر به همراه تذهیب، برای تزئین حواشی بزرگتر در کتاب های خطی، شاید تحت تأثیر نقاشی چینی، از دوران تیموریان در ایران مرسوم شد.

طرح ها و نگاره های غالب در ساختن تشعیر، بیشتر صخره سنگ ها،حرکات ابر و باد، درختان متنوع،حیوانات خیالی و افسانه ای مانند سیمرغ واژدها، حیوانات وحشی در حال جست و خیز، پرندگان و حیوانات کوچک با قلم اندازی های استادان و استفاده بی دریغ از طلای ناب است.

نامگذاری انواع تشعیر بیشتر بر اساس روش ها و فنون و جایگاه ارائه آن است.

تشعیر دو قسمت دارد : تشعیر گیاهی یا تشعیر گل و بوته ، و تشعیر وحوش.

در تشعیر گیاهی، تصاویر بر بالا و پایین برگ ها و گل ها به زر یا رنگ های سفید یا آبی یا مایه اصلی و ته رنگ لاجورد یا سیاه یا گِل ماشی و امثال آن، بر حواشی کتاب ها کشیده می شود.

در آرایه های تزئینی قرآن کریم و جلد آن، علاوه بر تذهیب، فقط از این نوع تشعیر استفاده می شود.

در تشعیر وحوش که بر دو نوع "نخجیری " و "گرفت و گیر" است، طرح کلی تصاویر و نقوش انواع پرندگان و جانوران زمینی و دریایی و اساطیری در ترکیب های خاص متناسب با موضوع اصلی کتاب با کمترین رنگ و به صورت نمادین پدید می آید.

همچنین تصاویری از آسمان و ابرها و ستیغ کوهها و صخره ها در تشعیر دیده می شود.

انتخاب سردبیر

هند به سوی ممنوعیت سیگارهای فله‌ای پیش می‌رود

همشهری آنلاین: هند یک قدم دیگر به سمت ممنوع کردن فروش‌ سیگارهای فله‌ای یا بسته‌بندی‌نشده برداشته است با این هدف که باعث کاهش میزان سیگار کشیدن در این کشور شود که نزدیک به یک میلیون نفر در آن در هر سال به علت بیماری‌های مربوط به دخانیات می‌میرند.

خویشتن‌داری و وفاداری؛ راهی برای کاهش اچ آی وی

زهرا زمانی: نرگس نوروزی مشاور و روان‌شناس باشگاه یاران مثبت با هشت سال پیشینه فعالیت در این باشگاه، کمک‌های فراوانی برای بهبود شرایط روحی و روانی و بالابردن سطح آگاهی بیماران مبتلا به اچ‌آی‌وی انجام داده است.

اعلام بورس کیزوابوچی - ۲۰۱۵

همشهری‌آنلاین: دولت ژاپن در چارچوب طرح ظرفیت‌سازی منابع انسانی، تعداد بیست بورس پژوهشی با همکاری یونسکو به پژوهشگران جوان کشورهای در حال توسعه در سال ۲۰۱۵ اعطا می‌کند.

رابطه وزن و طلا!

همشهری‌آنلاین: امسال هم در «دبی» مسابقه «کاهش وزن» با جایزه ای استثنایی برگزار شد. شرکت‌کنندگان این مسابقه به ازای هرکیلو گرم وزنی که کم می‌کنند دوگرم «طلا» جایزه می‌گیرند.

حقوق بشر غربی به هیچ وجه مایه علمی ندارد

همشهری آنلاین: آیت الله جوادی آملی در درس اخلاق گفت: حقوق بشر غربی به هیچ وجه مایه علمی ندارد. ریشه جدایی حقوق اسلامی و غیر اسلامی در برداشت متفاوت این دو دیدگاه از واژه عدل بر می گردد

آشنایی با کمیته هماهنگی هواشناسی - آبشناسی و مراقبت محیطی دریای خزر

همشهری آنلاین: کمیته هماهنگی هواشناسی - آبشناسی و مراقبت محیطی دریای خزر (CASPCOM)* با عضویت کشورهای کشورهای روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ترکمنستان و ایرانتشکیل شده است

هفتاد و چهارمین سالروز تولد بروس لی

همشهری آنلاین: ۲۷ نوامبر مصادف با هفتاد وچهارمین سالروز تولد «بروس لی»، ستاره سینمای اکشن و فیلم‌های رزمی سینما است.

استقبال شهرداران آسیا از پیشنهاد قالیباف

شهردار تهران که به‌منظور شرکت در مجمع جهانی شهرداران آسیایی به شهر هایکوی چین سفر کرده بود پیش از ترک این شهر در جمع خبرنگاران حاضر شد و بر ایجاد صندوقی مشترک به‌منظور توسعه شهرهای آسیایی تأکید کرد.

معرفی نامزدهای جوایز اسپیریت برای فیلم‌های مستقل

همشهری آنلاین: نامزدهای سی‌امین دوره اهدای جوایز اسپیریت که به فیلم‌های مستقل با هزینه ساخت پایین تعلق می‌گیرد، معرفی شدند.

"پرندگان کوچ" در نیاوران، سوگواره "هنر عاشورایی" در تالار سوره

همشهری آنلاین: نمایشگاه «پرندگان کوچ» در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود.

هفته دوم آذر؛ از تئاتر چه خبر؟

همشهری آنلاین: سازمان بسیج هنرمندان کشور، پس از برگزاری کنگره شهدای هنرمند عکس، دومین کنگره را که مختص به ۴۵۰ شهید تئاتر کشور است با عنوان «ملکوتیان صحنه» برگزار می‌کند.

آبشار وارونه

دربیشایر: در منطقه دربیشایر انگلستان آبشاری وجود دارد که آب آن به جای زمین به سمت آسمان می‌رود.

چهارمین شماره ماهنامه سیاسی، فرهنگی دنیای قلم منتشر شد

همشهری‌آنلاین: این ماهنامه با بخش کلمه‌ آغاز می‌شود؛ دنیای قلم در هر شماره با طرح یک کلمه، دیدگاهافراد مختلف را درخصوص کلمه مورد بحث بیان می‌کند.

نقش خانواده در مشکلات تغذیه‌ای کودکان

همشهری آنلاین: یک متخصص اطفال با بیان اینکه مشکلات تغذیه‌ای کودک با ناآگاهی و نحوه نادرست تغذیه خانواده در ارتباط است، تاکید کرد: مناطق و شرایط خاص زندگی و محدودیت دسترسی خانواده به تغذیه سالم و کافی از عواملی است که فرد را به سوی سوء تغذیه سوق می‌دهد.

موتورهای برقی و تاکسی‌های نو، میهمانان تازه تهران

گام‌های محیط‌زیستی مدیریت شهری براساس برنامه پنج‌ساله در حال تحقق است. در یکی از این گام‌ها، مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهر تهران از ورود بیش از ۲ هزارو ۵۰۰ تاکسی نو به ناوگان تاکسیرانی تهران خبر داد.

زندگینامه: آرسنی یاتسنیوک (۱۹۷۴-)

همشهری آنلاین: آرسنی پتروویچ یاتسنیوک (Arseniy Yatsenyuk) متولد ۲۲ ماه مه سال ۱۹۷۴ در شهر چرنیوتسی اوکراین است.

سرپرست ایسنا منصوب شد

همشهری آنلاین: رییس جهاد دانشگاهی در حکمی «علی متقیان» را به‌عنوان سرپرست خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منصوب کرد.