پنج شنبه 11 تیر 1394 | به روز شده: 21 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 22 تیر 1390 - 10:20:56 | کد مطلب: 140239 چاپ

آشنایی با هنر تشعیر

هنر > تجسمی - همشهری آنلاین:
تشعیر،اصطلاحی در تذهیب و نقاشی ایرانی است.

تشعیر، نقوشی از یک یا دو رنگ است که در حاشیه و سرفصل های برخی کتاب هاو در و دیوار و پرده ها و فضاهای موجود در مجلس سازی ها و پرده های نقاشی ایرانی کشیده می شود و در جلدسازی و قلمدان سازی و قلم زنی بر روی فلز و نیز خطاطی دیده شده است .

تشعیر از شَعْر (مو) گرفته شده است و به نقوش بسیار ریز از گیاه و پرنده و درخت اطلاق می شود.

در واقع تشعیر نوعی تزئین نسخ خطی است که در حاشیه نسخ یا مرقعات، معمولا با یک یا دو و حتی با سه رنگ طلا انجام می گیرد.

از آنجا که طراحی تشعیر که در اصل طراحی حیوانات و منظره و اقسام آن است، اغلب با طلا و به وسیله قلم موهای بسیار ظریف انجام می گرفته است، ظرافت خطوط را به مو تشبیه کرده اند.

تشعیر به همراه تذهیب، برای تزئین حواشی بزرگتر در کتاب های خطی، شاید تحت تأثیر نقاشی چینی، از دوران تیموریان در ایران مرسوم شد.

طرح ها و نگاره های غالب در ساختن تشعیر، بیشتر صخره سنگ ها،حرکات ابر و باد، درختان متنوع،حیوانات خیالی و افسانه ای مانند سیمرغ واژدها، حیوانات وحشی در حال جست و خیز، پرندگان و حیوانات کوچک با قلم اندازی های استادان و استفاده بی دریغ از طلای ناب است.

نامگذاری انواع تشعیر بیشتر بر اساس روش ها و فنون و جایگاه ارائه آن است.

تشعیر دو قسمت دارد : تشعیر گیاهی یا تشعیر گل و بوته ، و تشعیر وحوش.

در تشعیر گیاهی، تصاویر بر بالا و پایین برگ ها و گل ها به زر یا رنگ های سفید یا آبی یا مایه اصلی و ته رنگ لاجورد یا سیاه یا گِل ماشی و امثال آن، بر حواشی کتاب ها کشیده می شود.

در آرایه های تزئینی قرآن کریم و جلد آن، علاوه بر تذهیب، فقط از این نوع تشعیر استفاده می شود.

در تشعیر وحوش که بر دو نوع "نخجیری " و "گرفت و گیر" است، طرح کلی تصاویر و نقوش انواع پرندگان و جانوران زمینی و دریایی و اساطیری در ترکیب های خاص متناسب با موضوع اصلی کتاب با کمترین رنگ و به صورت نمادین پدید می آید.

همچنین تصاویری از آسمان و ابرها و ستیغ کوهها و صخره ها در تشعیر دیده می شود.

انتخاب سردبیر

شوخی زشت هکرها با ارزشمندترین بسکتبالیست آسیا

همشهری آنلاین: حامد حدادی در سلامت کامل به سر می‌برد و خبر موجود در صفحه مجازی‌ او دروغین و به وسیله هکرها نوشته شده است.‎

مأموریت سخت برای صعود

محمود مولایی: تیم ملی والیبال فردا شب در یازدهمین بازی خود در لیگ جهانی ۲۰۱۵ میزبان تیم بحران‌زده روسیه است. روسیه، قهرمان المپیک ۲۰۱۲ لندن در دور رفت لیگ جهانی ۲ بار برابر ملی‌پوشان ایران شکست خورد و در ۲بازی پیش‌رو برابر تیم ملی سعی دارد از سقوط به دسته دوم مسابقات جلوگیری کند.

وعده اعلام شاخص‌های حذف یارانه نقدی

با گذشت ۱۰ روز از مهلت قانونی اعلام شاخص‌های حذف یارانه نقدی پردرآمدها، علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی قول داد در یک برنامه زنده تلویزیونی شاخص‌های حذف یارانه شهروندان را اعلام کند.

راه‌اندازی ۲ خط اتوبوسرانی شبانه در منطقه ۱۲

مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی شهر تهران در تشریح اقدامات طرح انضباط ترافیکی در قالب طرح انضباط شهری در منطقه ۱۲ از ساماندهی ایستگاه‌های سعدی جنوبی و راه‌اندازی ۲ خط اتوبوس شبانه در این منطقه خبر داد.

شب‌های بلوار کشاورز رنگی شد

نورپردازی پیاده‌راه میانی بلوار کشاورز همزمان با فرارسیدن میلاد امام حسن مجتبی(ع) و با حضور معاون خدمات شهری شهرداری تهران، مدیرعامل و جمعی از مدیران سازمان زیباسازی شهر تهران افتتاح شد.

افزایش لشکر بیکاران

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که تعداد بیکاران در سال ۹۳ نسبت به سال ۹۲ افزایش یافته است.

وقت کشی فرمانداری به سود معادن شن و ماسه

حامد فوقانی: ۲ هفته پیش بود که جلسه‌ای برای تعیین تکلیف نهایی معادن شن و ماسه جنوب غرب تهران تشکیل شد.

جرم؛ انتشار تصویر کیلومترشمار

لینکولنشایر> مردی که تصویر کیلومترشمار خودرو‌اش را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده بود تحت تعقیب پلیس انگلستان قرار گرفت.

نوازندگی یک نابینا با پیت‌حلبی

مانروویا > جوان بی‌خانمان نابینایی که با گیتار دست‌سازش به نوازندگی مشغول است، ظرف چند روز به یکی از مشهور‌ترین نوازنده‌ها بدل شد.

کلافه موی ۱.۵ متری درون شکم دختر نوجوان یافت شد

همشهری آنلاین: جراحی یک دختر نوجوان هندی معتاد به خوردن مو به خارج کردن یک کلافه موی ۱.۵ متری از شکم او انجامید.

سرقت از بانک توسط پیرمرد ویلچرنشین

نیویورک> پیرمرد سیاهپوستی که روی ویلچر بود بدون داشتن سلاح به بانکی در آمریکا دستبرد زد.

کره جنوبی مورد جدیدی از ابتلا و مرگ‌ومیر گزارش نمی‌کند

همشهری آنلاین: کره جنوبی روز دوشنبه ۲۹ ژوئن (۸ تیر)‌ برای نخستین بار در ۹ روز مورد جدید از ابتلا به مرس یا مرگ ناشی از آن گزارش نکرد، اما مقامات این کشور هشدار دادند هنوز نشانه‌ای از اینکه این شیوع تحت کنترل درآمده است، به چشم نمی‌خورد

ماهیگیری از آب‌های آلوده با دستگاه‌های تصفیه

زهرا رفیعی: دستگاه‌های تصفیه آب خانگی این روزها در بسیاری از فروشگاه‌های لوازم خانگی عرضه می‌شود.