چهارشنبه 1 مرداد 1393 | به روز شده: 3 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 22 تیر 1390 - 10:20:56 | کد مطلب: 140239 چاپ

آشنایی با هنر تشعیر

هنر > تجسمی - همشهری آنلاین:
تشعیر،اصطلاحی در تذهیب و نقاشی ایرانی است.

تشعیر، نقوشی از یک یا دو رنگ است که در حاشیه و سرفصل های برخی کتاب هاو در و دیوار و پرده ها و فضاهای موجود در مجلس سازی ها و پرده های نقاشی ایرانی کشیده می شود و در جلدسازی و قلمدان سازی و قلم زنی بر روی فلز و نیز خطاطی دیده شده است .

تشعیر از شَعْر (مو) گرفته شده است و به نقوش بسیار ریز از گیاه و پرنده و درخت اطلاق می شود.

در واقع تشعیر نوعی تزئین نسخ خطی است که در حاشیه نسخ یا مرقعات، معمولا با یک یا دو و حتی با سه رنگ طلا انجام می گیرد.

از آنجا که طراحی تشعیر که در اصل طراحی حیوانات و منظره و اقسام آن است، اغلب با طلا و به وسیله قلم موهای بسیار ظریف انجام می گرفته است، ظرافت خطوط را به مو تشبیه کرده اند.

تشعیر به همراه تذهیب، برای تزئین حواشی بزرگتر در کتاب های خطی، شاید تحت تأثیر نقاشی چینی، از دوران تیموریان در ایران مرسوم شد.

طرح ها و نگاره های غالب در ساختن تشعیر، بیشتر صخره سنگ ها،حرکات ابر و باد، درختان متنوع،حیوانات خیالی و افسانه ای مانند سیمرغ واژدها، حیوانات وحشی در حال جست و خیز، پرندگان و حیوانات کوچک با قلم اندازی های استادان و استفاده بی دریغ از طلای ناب است.

نامگذاری انواع تشعیر بیشتر بر اساس روش ها و فنون و جایگاه ارائه آن است.

تشعیر دو قسمت دارد : تشعیر گیاهی یا تشعیر گل و بوته ، و تشعیر وحوش.

در تشعیر گیاهی، تصاویر بر بالا و پایین برگ ها و گل ها به زر یا رنگ های سفید یا آبی یا مایه اصلی و ته رنگ لاجورد یا سیاه یا گِل ماشی و امثال آن، بر حواشی کتاب ها کشیده می شود.

در آرایه های تزئینی قرآن کریم و جلد آن، علاوه بر تذهیب، فقط از این نوع تشعیر استفاده می شود.

در تشعیر وحوش که بر دو نوع "نخجیری " و "گرفت و گیر" است، طرح کلی تصاویر و نقوش انواع پرندگان و جانوران زمینی و دریایی و اساطیری در ترکیب های خاص متناسب با موضوع اصلی کتاب با کمترین رنگ و به صورت نمادین پدید می آید.

همچنین تصاویری از آسمان و ابرها و ستیغ کوهها و صخره ها در تشعیر دیده می شود.

انتخاب سردبیر

حراج غیرت

مهدی فضائلی: چندی پیش خانمی با تحصیلات عالی به‌منظور گفت‌وگو برای یافتن شغل به بنده مراجعه و ضمن بیان مشکلاتش اشاره کرد که در حال حاضر در یکی از مطبوعات کار تصحیح و ویرایش انجام می‌دهد ولی از طرفی چون با چند همکار مرد در یک اتاق کار می‌کند، معذب است؛

قاچاق گازوئیل در نیروگاه‌های تهران

مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای تهران با تشریح ۲مورد قاچاق گازوئیل از نیروگاه‌های منطقه تهران در سال‌جاری، اعلام کرد: متخلفان این دو پرونده قاچاق سوخت شناسایی و دستگیر شده‌اند.

جوکو ویدودو رییس‌جمهوری اندونزی شد

همشهری آنلاین: کمیسون انتخابات ریاست‌جمهوری اندونزی از پیروزی جوکو ویدودو در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور خبر داد.

جهان علیه جنایات صهیونیست‌ها

درحالی‌که مقام‌های رژیم صهیونیستی با موج اعتراض‌‌های جهانی علیه کشتار در نوار غزه تحت فشار بین‌المللی قرار گرفته‌اند جلسه شورای حقوق بشر سازمان ملل با حضور نمایندگان کشورهای جهان تبدیل به دادگاه محاکمه این رژیم با محکومیت گسترده و ایراد اتهام جنایت جنگی شد.

پس لرزه‌‌های اعلام نظر دیوان محاسبات درباره امتیاز ویژه ۶۵۰ میلیون یورویی

یک روز پس از اعلام نظر رسمی دیوان محاسبات در مورد امتیاز ویژه ۶۵۰ میلیون یورویی به تاجر خاص، سخنگوی دولت و وزیر دادگستری به این نظر واکنش نشان دادند و از افشاکنندگان آن انتقاد کردند.

سفر ناگهانی امیر قطر به عربستان

در گرماگرم تحولات شتابنده خاورمیانه، امیر قطر در سفری ناگهانی و اعلام نشده عازم عربستان شد و با پادشاه این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد.

به هزار و یک دلیل... .

علیرضا دبیر: می‌گویند هر آنچه خداوند به شما در قالب«نعمت» عطا می‌کند، «زکاتی» دارد.

آژیر بمباران

همشهری آنلاین: فلسطینی‌ها با شنیدن آژیر حمله هوایی رژیم صهیونیستی ساختمان محل زندگی خود را تخلیه می‌کنند.

اسرائیل در غزه مرتکب جرایم جنگی شده است

همشهری‌آنلاین: ناوی پیلای کمیسیونر حقوق بشر سازمان ملل متحد گفت:ˈ اقدامات اسرائیل در نوار غزه که شامل کشتار کودکان و تخریب منازل مسکونی است به احتمال زیاد به معنای نقض قوانین بین المللی و جرایم جنگی است.ˈ

دولت به دبنال‌ فساد‌‌ها هست اما بنای انتقام‌گیری ندارد

همشهری آنلاین: وزیر دادگستری اظهار کرد:‌ دولت از هیچ‌کدام از پرونده‌های فساد در گذشته عبور نکرده است اما بنای ماجراجویی و انتقام‌گیری ندارد.

کمک یک میلیون یورویی مسی به رژیم صهیونیستی

همشهری آنلاین: در شرایطی که کشتار بی‌رحمانه رژیم صهیونیستی در نواز غزه با واکنش‌های زیادی از سوی چهره‌های ورزشی روبه‌رو شده است، رسانه‌های اسرائیلی مدعی شدند که لیونل مسی به این رژیم کمک مالی کرده است.

نگاه مجلس در استیضاح وزیر علوم، ارتقای کارایی و تحقق اهداف نظام است

همشهری آنلاین: نایب رییس اول مجلس شورای اسلامی درباره موضوع استیضاح وزیر علوم، تحقیقات و فناوری گفت: نگاه نمایندگان در مجلس شورای اسلامی ارتقای کارایی و تحقق اهدافی است که نظام جمهوری اسلامی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انتظار دارد.

همایش «پدران آسمانی» برگزار شد

همشهری آنلاین: نماینده ولی‌فقیه در استان لرستان و امام جمعه خرم‌آباد گفت:یکی از مواردی که موجب پاکی می‌شود خون شهید است . خون شهید مطهر است و همین خون که در راه خدا ریخته می‌شود پاک کننده است.