سه شنبه 12 اسفند 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 16 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 22 تیر 1390 - 09:20:56 | کد مطلب: 140239 چاپ

آشنایی با هنر تشعیر

هنر > تجسمی - همشهری آنلاین:
تشعیر،اصطلاحی در تذهیب و نقاشی ایرانی است.

تشعیر، نقوشی از یک یا دو رنگ است که در حاشیه و سرفصل های برخی کتاب هاو در و دیوار و پرده ها و فضاهای موجود در مجلس سازی ها و پرده های نقاشی ایرانی کشیده می شود و در جلدسازی و قلمدان سازی و قلم زنی بر روی فلز و نیز خطاطی دیده شده است .

تشعیر از شَعْر (مو) گرفته شده است و به نقوش بسیار ریز از گیاه و پرنده و درخت اطلاق می شود.

در واقع تشعیر نوعی تزئین نسخ خطی است که در حاشیه نسخ یا مرقعات، معمولا با یک یا دو و حتی با سه رنگ طلا انجام می گیرد.

از آنجا که طراحی تشعیر که در اصل طراحی حیوانات و منظره و اقسام آن است، اغلب با طلا و به وسیله قلم موهای بسیار ظریف انجام می گرفته است، ظرافت خطوط را به مو تشبیه کرده اند.

تشعیر به همراه تذهیب، برای تزئین حواشی بزرگتر در کتاب های خطی، شاید تحت تأثیر نقاشی چینی، از دوران تیموریان در ایران مرسوم شد.

طرح ها و نگاره های غالب در ساختن تشعیر، بیشتر صخره سنگ ها،حرکات ابر و باد، درختان متنوع،حیوانات خیالی و افسانه ای مانند سیمرغ واژدها، حیوانات وحشی در حال جست و خیز، پرندگان و حیوانات کوچک با قلم اندازی های استادان و استفاده بی دریغ از طلای ناب است.

نامگذاری انواع تشعیر بیشتر بر اساس روش ها و فنون و جایگاه ارائه آن است.

تشعیر دو قسمت دارد : تشعیر گیاهی یا تشعیر گل و بوته ، و تشعیر وحوش.

در تشعیر گیاهی، تصاویر بر بالا و پایین برگ ها و گل ها به زر یا رنگ های سفید یا آبی یا مایه اصلی و ته رنگ لاجورد یا سیاه یا گِل ماشی و امثال آن، بر حواشی کتاب ها کشیده می شود.

در آرایه های تزئینی قرآن کریم و جلد آن، علاوه بر تذهیب، فقط از این نوع تشعیر استفاده می شود.

در تشعیر وحوش که بر دو نوع "نخجیری " و "گرفت و گیر" است، طرح کلی تصاویر و نقوش انواع پرندگان و جانوران زمینی و دریایی و اساطیری در ترکیب های خاص متناسب با موضوع اصلی کتاب با کمترین رنگ و به صورت نمادین پدید می آید.

همچنین تصاویری از آسمان و ابرها و ستیغ کوهها و صخره ها در تشعیر دیده می شود.

انتخاب سردبیر

رونمایی از عینک واقعیت افزوده «هولولنز» مایکروسافت

همشهری آنلاین: اگر چهار سال به عقب برگردیم؛ زمانی که مایکروسافت کینکت را هم به صورت غافلگیرانه معرفی کرد، همه دم از یک خلاقیت مهم می‌زدند.

رشد ۴۱ واحدی شاخص قیمت

در مبادلات شاخص قیمت بورس با ۴۱ واحد افزایش به ۲۷ هزارو ۸۴۰ واحد رسید. شاخص کل بورس هم ۹۵ پله صعود کرد.

ابهام در میزان سود سال ۹۴ شرکت‌های بورس

آیا اثرات ناشی از کاهش قیمت نفت و رکود اقتصادی منجر به کاهش سود شرکت‌های بورس خواهد شد؟

اوراق پاداش از شنبه با نرخ بازده ۳۰ درصددر بورس عرضه می‌شود

بورس اوراق بهادار از هفته آینده میزبان اوراق پاداش سهامداری است.

گوشی هوشمند ملاحظه‌کار

بارسلونا>‌ گوشی تــلـفـن‌هــمراه هوشمندی که هیچ شباهت ظاهری به گوشی‌های دیگر ندارد با هدف کمترین کاهش مزاحمت برای کاربر طراحی و ساخته شده است.

جزئیات تازه از زورگیری‌های زن و شوهر خشن

ادامه تحقیقات از زن و شوهری که دست به زورگیری از زنان و دختران می‌زدند نشان داد آنها از ۱۰ زن سرقت کرده‌اند.

عنکبوتی که مار شکار کرد

ملبورن>‌ مردی در استرالیا از عنکبوتی فیلمبرداری کرده که زیر یک خودرو ماری را می‌گیرد و آن‌را به داخل تورش می‌کشد.

پایان کار فقیرترین رئیس‌جمهور جهان

فقیرترین رئیس‌جمهور جهان دیروز بعد از پایان دوره کاری ۵ساله‌اش از قدرت کنار رفت.

کلاهبرداری میلیاردی از اقوام

مرد شیک پوش که به بهانه سرمایه‌گذاری در زمینه وارد کردن گوشی‌های اپل دست به کلاهبرداری یک میلیاردی از بستگانش زده بود در مخفیگاهش دستگیر شد.

میانبر‌هایی که دستمزد را به تورم می‌رساند

گمانه‌زنی‌ها از افزایش احتمالی ۱۷ درصـدی حـداقـل دستمزد در شرایطی است که جلسات شورای‌عالی کار برای تعیین حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۴ وارد فازهای نهایی شده است.

حمله صرع پیش از بازشدن چتر نجات

پرث> فیلم کوتاهی که در فضای اینترنت منتشر شده جوان چتربازی را در آسمان استرالیا نشان می‌دهد که در ارتفاع ۲هزار و ۷۰۰متری پیش از باز شدن چترش دچار حمله صرع می‌شود.

خریدن قبر برای روبات خانگی

توکیو> روباتی که از سال ۱۹۹۹ میلادی با ژاپنی‌ها زندگی کرده اکنون به قدری طرفدار دارد که مردم برای جسد آن قبر می‌خرند.

مرغ ارزان ۳ روز دیگر می‌آید

محمدرضا اسماعیلی مدیرعامل اتحادیه سراسری صنایع لبنی کشور گفت: نرخ فرآورده‌های لبنی که توسط برخی کارخانه‌ها به‌صورت خودسرانه افزایش یافته بود، به نرخ‌های قبلی بازگردانده خواهد شد.

سال ۹۴ هرماه یک ایستگاه مترو

۲ ایستگاه متروی میدان ولی‌عصر و شهرک شریعتی در نیمه میانی و جنوبی خط ۳ مترو با حضور محمدباقر قالیباف به بهره‌برداری رسید و شهردار تهران وعده داد که سال آینده هرماه یک ایستگاه مترو به بهره‌برداری برسد.

مردم همچنان ناراضی از خودروهای داخلی

علی ابراهیمی: آخرین گزارش‌های رسمی و نیمه رسمی درمورد کیفیت تولید، فروش و خدمات پس از فروش خودروهای داخلی در حالی از ارتقای کیفی این خودروها حکایت دارد که حتی با استناد به این آمارها نیز در برخی شاخص‌ها مانند‌ تحویل بموقع خودرو، هنوز ۴۸ درصد مشتریان ناراضی هستند.

آزاد‌سازی قلب عراق

عراقی‌ها در بزرگ‌ترین عملیات نظامی این کشور علیه داعش روز گذشته با همکاری ارتش و نیروهای مقاومت مردمی از شیعه، سنی و کرد پیشروی از ۳جبهه را برای پاکسازی تکریت و آزادی کامل این شهر آغاز کردند.

احیای فرهنگ و دین مقدمه اداره جهادی کشور است

نخستین گردهمایی سراسری مدیریت جهادی کشور در باغ موزه دفاع‌مقدس پایتخت باحضور چهره‌های جهادی کشور برگزار شد.

تغییرات معماری و شهرسازی ایرانی در دوره‌های زمانی پس از اسلام

محمد مهدی تندگویان: در طول تاریخ معماری و شهرسازی ایران پس از اسلام، در مقاطع مختلف زمانی شاهد نشیب و فرازهای بسیار هستیم.