سه شنبه 1 مهر 1393 | به روز شده: 16 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 27 اردیبهشت 1390 - 13:28:00 | کد مطلب: 135064 چاپ

آشنایی با ساز ویولن

موسیقی > محصولات - همشهری آنلاین:
ویولن (violin) سازی زهی و آرشه‌ای است و کوچک‌ترین عضو سازهای زهی آرشه‌ای شناخته شده است

ویولن در اصل سازى شرقى است که بعد از جنگ‌هاى صلیبى به اروپا راه یافت. این ساز جنسش از چوب است و وزن سبک و انداه‌اى کوچک دارد. ویولن داراى بدنه، دسته و سر است.

پیدایش ویولن در اروپا و به قرن ۹ میلادی باز می‌گردد. بسیاری معتقدند که ویولن نمونه تکمیل شده ساز رباب است.

رباب سازی است که بعدها وقتی به اروپا آورده شد و تغییراتی در آن بوجود آمد به نام ربک در اروپا شهرت یافت. برخی بر این باورند که ساز ویولن متعلق به یک امپراطوری در هند در ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد بوده‌است و برخی دیگر ریشه آن را در افریقا و حتی کشورهای عربی می‌دانند.

ویولن در زمان نواختن معمولاً روی شانه چپ قرار می‌گیرد و با آرشه که در دست راست نوازنده‌است نواخته می‌شود. کوک سیم‌های ویولن از زیر به بم به ترتیب عبارتند از: می‌ (سیم اول)، لا (سیم دوم)، ر (سیم سوم)، سل (سیم چهارم).

به طور کلی ویولن در هنگام نواخته شدن با 3 نقطه چانه، شانه و دست چپ در تماس است و هر یک از این نقاط بخشی از بار دست گرفتن ساز را به دوش می‌کشند.

ویولن

فرم‌های اولیه دارای سوراخی بودند که روی ساز قرار داشت اما بعد‌ها این سوراخ از بدنه ساز‌ها حذف شدند و این ساز با 4 سیم سر آغاز ساز ویولن تکامل یافته در سال‌های آینده شد. در اروپا از قرن ۱۱ به بعد ساز ویلن به صورت تکامل یافته دیده ‌شد.

قسمت‌های تشکیل دهنده ویولن:

این ساز از ۵۸ قطعه مختلف ساخته می‌شود و وزن آن در حدود ۴۰۰ گرم است. ویولن از بخش‌های زیر تشکیل شده‌است:

  • آرشه یا کمان، ترکه‌ای چوبی است که رشته‌های موی دم اسب در طول آن کشیده شده و به دو سر آن ثابت شده‌است.
  • جعبه طنینی (جعبه ریزونانس): جعبه‌ای است که از 3 بخش صفحه روئی، صفحه زیرین و زوارهای دور تشکیل شده‌است. گریف، خرک و سیم‌گیر در این ساز از جنس چوب آبنوس (به دلیل استحکام بیشتر) می‌باشد.
  • دسته یا گردن: در واقع دنباله چوب آبنوس تکیه سیم‌هاست که محل انگشت گذاری نوازنده در قسمت بالای آن قرار دارد. نوازنده ویولن قادر است در تمام طول چوب آبنوس انگشت‌گذاری کند. انتهای دسته به جعبه کوچکی (جعبه کوک) ختم می‌شود که سیم‌ها در درون آن به دور گوشی‌های کوک پیچیده می‌شوند.
  • خرک: این قطعه در واقع پلی است بین سیم‌ها و جعبه طنینی. نقش خرک تقسیم راه سیم‌ها، نگه داشتن سیم‌ها با ارتفاع خاص برای حرکت روی جعبه طنینی و انتقال ارتعاشات سیم‌ها به جعبه طنینی. در داخل جعبه طنینی استوانه چوبی کوچکی قرار دارد که نقش آن انتقال ارتعاشات به صفحه زیرین ساز و مانعی در جهت عدم شکسته شدن صفحه روئی ساز از فشار سیم‌ها و خرک.
  • گریف: از آبنوس ساخته شده و در طول دسته ویولن چسبیده‌است و تا میانه جعبه ساز ادامه دارد. گریف بخشی است که نوازنده با انگشت خود سیم را به آن می‌چسباند و به این ترتیب طول سیم را کوتاه می‌کند و نت‌های مختلف را می‌نوازد.
  • سیم گیر: از چوب آبنوس ساخته شده و در فاصله اندکی از خرک تا آخر تنه ویولن کشیده شده‌است. با زهی از جنس روده یا پلاستیک یا سیم به دکمه‌ای که در قسمت پائین جدار تعبیه شده وصل می‌شود.
  • سیم‌ها: سیم‌ها از جعبه کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس تکیه‌گاه سیم‌ها ادامه یافته، از روی خرک عبور کرده و در سیم‌گیر مهار می‌شوند. سیم‌های ویولن قبلا از روده گوسفند ساخته می‌شد. امروزه در سیم‌های بم‌تر، روی روده سیم فلزی نازکی می‌پیچند و در سیم‌های زیرتر از مفتول فلزی تنها استفاده می‌شود.

نقش این ساز چه در ارکسترها، به صورت گروه نوازی و چه در ارکستر مجلسی و حتی به صورت تکنوازی پر اهمیت است.

ویولن الکتریک:ویولن

این نوع از ویولن در واقع به یک خروجی الکتریکی صدا مجهز بوده و معمولا بدنه آن فلزی است. ویولن الکتریک اولین بار در سال 1920 توسط استاف اسمیت در موسیقی جاز و بلوز مورد استفاده قرار گرفت.

صدای این نوع ویولن مختص موسیقی راک، پاپ و ... است. ویولن‌های با بدنه فلزی اصولا یک طراحی غیر سنتی و مینیمالیستیک برای کم کردن وزن دارند، لذا معمولا دارای بدنه نرمال، همانند ویلن آکوستیک نیستند. ویولن‌های الکتریک ممکن است تعداد بیشتری سیم نسبت به آکوستیک داشته باشند.

سیگنال‌های ویولن الکتریک همانند گیتار الکتریک بر اثر پردازش‌های الکترونیکی، برای بدست آوردن صدای دلخواه بوجود می‌آید.

ویولن‌های الکتریکی معمولا از پیکاپ‌های مغناطیسی و یا فیزوالکتریک استفاده می کنند که در پیکاپ‌های مغناطیسی لازم است که رشته‌های ویلن از جنس یک عنصرحاوی آهن باشند.

وجهه جهانی ویولن را می‌توان در سازگاری آن با فرهنگ‌های مختلف و حضور این ساز در موسیقی ملل مختلف دید.

از اولین سازندگان ویولن می‌توان از گاسپارو برتولونی ایتالیایی نام برد، که در برخی موارد وی را مخترع این ساز نیز می‌دانند. از شاگردان مشهور گاسپارو برتولونی، آندره آماتی بود که او هم بهترین سازنده ویلن در سطح جهان یعنی آنتونیو استرادیواری ایتالیایی را آموزش داد.

ویولن از اواخر دوره ناصرالدین‌شاه جاى کمانچه را در ایران گرفت. با ورود ویولن به ایران برخی از نوازندگان کمانچه مانند حسین خان اسماعیل زاده، علی اصغر بهاری، حسین یاحقی و... به آموختن آن پرداختند.

نوازندگان کمانچه تکنیک خود را به ویولن انتقال دادند و جز استاد ابوالحسن صبا و سایر شاگردان مدرسه عالى موسیقى که ویولن را با تکنیک حقیقى آن مى‌نواختند، بقیه ویولنیست‌هاى ایرانى از روش کمانچه‌کش‌ها پیروى مى‌کردند.

شیوهٔ استاد صبا با شاگردانش منتقل شد و آنها با تغییراتى چند، ویولن را تا حدودى از تکنیک کمانچه‌کشى جدا کردند. از این‌رو نوازندگان این دو ساز، گاه هر دو را مى‌نواخته‌اند و به هر دو تسلط داشته‌اند.

از جمله نوازندگان صاحب سبک این ساز(در سبک موسیقی ایرانی)، می‌توان به علی محجوبی، رکن الدین مختاری، ابوالحسن صبا، علی تجویدی، اسدالله ملک، حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، ابراهیم لطفی، مجتبی منصوری، رحمت‌الله بدیعی، امیرحسین وفائی و همایون خرم اشاره کرد.

انتخاب سردبیر

خانه تو چقدر خانه است؟

زهیر توکلی: مسکن یعنی چه؟ جایی که کوچه و خیابان نیست، محل کار نیست، خانه مردم نیست. همین؟

اول مهر؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: نگاهی داریم به تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران:

اول مهر؛ مهم ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران عبارت است از:

خاطرات سردار از انقلاب و جنگ

خاطرات سردار محمدجعفر اسدی از انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به همت سیدحمید سجادی‌منش در قالب کتاب «هدایت سوم» از سوی انتشارات سوره‌مهر به بازار آمد.

جمالی و محجوب در جودو به مقام پنجم بسنده کردند

همشهری آنلاین: دست محمد جمالی و جواد محجوب از مدال برنز هم کوتاه ماند.

حضور ۴ ژیمناست ایران در فینال قهرمان قهرمانان و تک اسباب

همشهری آنلاین: ژیمناست‌های کشورمان در فینال قهرمان قهرمانان و تک اسباب بازی‌های آسیایی با حریفان خود مسابقه می دهند.

آغاز جشنواره مقاومت به یاد سال‌های حماسه و دفاع

سیزدهمین جشنواره فیلم مقاومت شامگاه یکشنبه با حضور و سخنرانی رئیس مجلس شورای اسلامی در تالار وحدت آغاز به‌کار کرد و در بخشی از مراسم افتتاحیه، از ۴چهره سینمایی دفاع‌مقدس و برگزیدگان ۳بخش رقابتی تقدیر شد.

تیم دختران ایران برای کسب مدال برنز به مصاف هند می‌رود

همشهری آنلاین: تیم ملی اسکیت هاکی بانوان ایران برای کسب مقام سوم شانزدهمین دوره رقابت های رولر اسکیت قهرمانی آسیا به مصاف هند می‌رود.

تراپ بانوان چهارم آسیا شد

همشهری آنلاین: در چهارمین روز از مسابقات آسیایی در تیراندازی رشته تراپ بانوان، نمایندگان کشورمان توانستند با مجموع امتیاز ۱۹۲ در جایگاه چهارم آسیا قرار گیرند.

سه برد و یک تساوی در پایان دور چهارم شطرنج نوجوانان جهان

همشهری آنلاین: سه پیروزی و یک تساوی در پایان دور چهارم مسابقات شطرنج قهرمانی نوجوانان جهان ۲۰۱۴ برای ایران رقم خورد.

کسب مقام چهارم تیمی و انفرادی در تفنگ بادی مردان

همشهری آنلاین: چهارمین روز از مسابقات بازی‌های آسیایی در رشته تفنگ ۱۰ متر مردان در حالی برگزار شد که پوریا نوروزیان توانست با حضور در فینال این رشته به مقام چهارم انفرادی دست یابد.

پاروزنان ایران در دو ماده دیگر به فینال A راه یافتند

همشهری آنلاین: در ادامه مسابقات روئینگ بازی‌های آسیایی اینچئون صبح روز سه‌شنبه اول مهر ماه نمایندگان ایران در دو ماده دیگر راهی فینال A شدند.

دبیرکل سازمان ملل در جمع تظاهرکنندگان علیه گرمایش زمین

۵ روز پس از روزجهانی حفاظت از لایه ازن(۲۵ شهریورماه برابر با ۱۶ سپتامبر) هزاران دوستدار و فعال محیط‌زیست در بیش از ۲هزار نقطه جهان با تظاهراتی که تحت عنوان «راهپیمایی مردمی برای آب و هوا» برگزار شد نسبت به ادامه روند گرمایش زمین اعتراض کرده و خواستار مهار انتشار گازهای کربنی برای مقابله با گرمایش زمین شدند.

توسعه کشاورزی پایدار درحوضه آبخیز دریاچه ارومیه

اسد الله افلاکی: یک روز پس از آنکه درخواست تحقیق و تفحص از سازمان حفاظت محیط‌زیست با امضای ۲۲ نماینده تقدیم هیأت رئیسه مجلس شد مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب‌های ایران از مشارکت ۱۳هزار کشاورز در طرح توسعه کشاورزی پایدار درحوضه آبخیزدریاچه ارومیه خبر داد.

۱۰۰هزار متر نقاشی دیواری بر سطح مدارس تهران کشیده می‌شود

همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید، سازمان زیباسازی شهر تهران طراحی و نوسازی جداره‌های بیرونی دیوارهای مدارس شهر تهران را انجام داد.

مدیریت محله، تجلی مشارکت شهروندان در اداره شهر

حامد فوقانی: در زندگی مدرن شهری که هیاهو و شلوغی امان شهروندان را بریده است زندگی اجتماعی انسان‌ها در بافت‌های شهری یا همان محله‌ها نیز دستخوش تغییراتی شده است.

لایحه سهام عدالت به هیأت‌ دولت رفت

وزارت اقتصاد دیروز لایحه آزاد‌سازی‌ سهام عدالت را به هیأت دولت فرستاد تا شاید بخت سهام عدالت باز شود اما تاکنون کسی درباره جزئیات این لایحه توضیح نداده است.

شاخص بورس ۱۴۰ واحد رشد کرد

شاخص کل بورس در مبادلات ۱۴۰ واحد افزایش یافت و به ۷۱‌ هزار و ۶۸۵ واحد رسید.