سه شنبه 9 تیر 1394 | به روز شده: 1 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 27 اردیبهشت 1390 - 14:28:00 | کد مطلب: 135064 چاپ

آشنایی با ساز ویولن

موسیقی > محصولات - همشهری آنلاین:
ویولن (violin) سازی زهی و آرشه‌ای است و کوچک‌ترین عضو سازهای زهی آرشه‌ای شناخته شده است

ویولن در اصل سازى شرقى است که بعد از جنگ‌هاى صلیبى به اروپا راه یافت. این ساز جنسش از چوب است و وزن سبک و انداه‌اى کوچک دارد. ویولن داراى بدنه، دسته و سر است.

پیدایش ویولن در اروپا و به قرن ۹ میلادی باز می‌گردد. بسیاری معتقدند که ویولن نمونه تکمیل شده ساز رباب است.

رباب سازی است که بعدها وقتی به اروپا آورده شد و تغییراتی در آن بوجود آمد به نام ربک در اروپا شهرت یافت. برخی بر این باورند که ساز ویولن متعلق به یک امپراطوری در هند در ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد بوده‌است و برخی دیگر ریشه آن را در افریقا و حتی کشورهای عربی می‌دانند.

ویولن در زمان نواختن معمولاً روی شانه چپ قرار می‌گیرد و با آرشه که در دست راست نوازنده‌است نواخته می‌شود. کوک سیم‌های ویولن از زیر به بم به ترتیب عبارتند از: می‌ (سیم اول)، لا (سیم دوم)، ر (سیم سوم)، سل (سیم چهارم).

به طور کلی ویولن در هنگام نواخته شدن با 3 نقطه چانه، شانه و دست چپ در تماس است و هر یک از این نقاط بخشی از بار دست گرفتن ساز را به دوش می‌کشند.

ویولن

فرم‌های اولیه دارای سوراخی بودند که روی ساز قرار داشت اما بعد‌ها این سوراخ از بدنه ساز‌ها حذف شدند و این ساز با 4 سیم سر آغاز ساز ویولن تکامل یافته در سال‌های آینده شد. در اروپا از قرن ۱۱ به بعد ساز ویلن به صورت تکامل یافته دیده ‌شد.

قسمت‌های تشکیل دهنده ویولن:

این ساز از ۵۸ قطعه مختلف ساخته می‌شود و وزن آن در حدود ۴۰۰ گرم است. ویولن از بخش‌های زیر تشکیل شده‌است:

  • آرشه یا کمان، ترکه‌ای چوبی است که رشته‌های موی دم اسب در طول آن کشیده شده و به دو سر آن ثابت شده‌است.
  • جعبه طنینی (جعبه ریزونانس): جعبه‌ای است که از 3 بخش صفحه روئی، صفحه زیرین و زوارهای دور تشکیل شده‌است. گریف، خرک و سیم‌گیر در این ساز از جنس چوب آبنوس (به دلیل استحکام بیشتر) می‌باشد.
  • دسته یا گردن: در واقع دنباله چوب آبنوس تکیه سیم‌هاست که محل انگشت گذاری نوازنده در قسمت بالای آن قرار دارد. نوازنده ویولن قادر است در تمام طول چوب آبنوس انگشت‌گذاری کند. انتهای دسته به جعبه کوچکی (جعبه کوک) ختم می‌شود که سیم‌ها در درون آن به دور گوشی‌های کوک پیچیده می‌شوند.
  • خرک: این قطعه در واقع پلی است بین سیم‌ها و جعبه طنینی. نقش خرک تقسیم راه سیم‌ها، نگه داشتن سیم‌ها با ارتفاع خاص برای حرکت روی جعبه طنینی و انتقال ارتعاشات سیم‌ها به جعبه طنینی. در داخل جعبه طنینی استوانه چوبی کوچکی قرار دارد که نقش آن انتقال ارتعاشات به صفحه زیرین ساز و مانعی در جهت عدم شکسته شدن صفحه روئی ساز از فشار سیم‌ها و خرک.
  • گریف: از آبنوس ساخته شده و در طول دسته ویولن چسبیده‌است و تا میانه جعبه ساز ادامه دارد. گریف بخشی است که نوازنده با انگشت خود سیم را به آن می‌چسباند و به این ترتیب طول سیم را کوتاه می‌کند و نت‌های مختلف را می‌نوازد.
  • سیم گیر: از چوب آبنوس ساخته شده و در فاصله اندکی از خرک تا آخر تنه ویولن کشیده شده‌است. با زهی از جنس روده یا پلاستیک یا سیم به دکمه‌ای که در قسمت پائین جدار تعبیه شده وصل می‌شود.
  • سیم‌ها: سیم‌ها از جعبه کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس تکیه‌گاه سیم‌ها ادامه یافته، از روی خرک عبور کرده و در سیم‌گیر مهار می‌شوند. سیم‌های ویولن قبلا از روده گوسفند ساخته می‌شد. امروزه در سیم‌های بم‌تر، روی روده سیم فلزی نازکی می‌پیچند و در سیم‌های زیرتر از مفتول فلزی تنها استفاده می‌شود.

نقش این ساز چه در ارکسترها، به صورت گروه نوازی و چه در ارکستر مجلسی و حتی به صورت تکنوازی پر اهمیت است.

ویولن الکتریک:ویولن

این نوع از ویولن در واقع به یک خروجی الکتریکی صدا مجهز بوده و معمولا بدنه آن فلزی است. ویولن الکتریک اولین بار در سال 1920 توسط استاف اسمیت در موسیقی جاز و بلوز مورد استفاده قرار گرفت.

صدای این نوع ویولن مختص موسیقی راک، پاپ و ... است. ویولن‌های با بدنه فلزی اصولا یک طراحی غیر سنتی و مینیمالیستیک برای کم کردن وزن دارند، لذا معمولا دارای بدنه نرمال، همانند ویلن آکوستیک نیستند. ویولن‌های الکتریک ممکن است تعداد بیشتری سیم نسبت به آکوستیک داشته باشند.

سیگنال‌های ویولن الکتریک همانند گیتار الکتریک بر اثر پردازش‌های الکترونیکی، برای بدست آوردن صدای دلخواه بوجود می‌آید.

ویولن‌های الکتریکی معمولا از پیکاپ‌های مغناطیسی و یا فیزوالکتریک استفاده می کنند که در پیکاپ‌های مغناطیسی لازم است که رشته‌های ویلن از جنس یک عنصرحاوی آهن باشند.

وجهه جهانی ویولن را می‌توان در سازگاری آن با فرهنگ‌های مختلف و حضور این ساز در موسیقی ملل مختلف دید.

از اولین سازندگان ویولن می‌توان از گاسپارو برتولونی ایتالیایی نام برد، که در برخی موارد وی را مخترع این ساز نیز می‌دانند. از شاگردان مشهور گاسپارو برتولونی، آندره آماتی بود که او هم بهترین سازنده ویلن در سطح جهان یعنی آنتونیو استرادیواری ایتالیایی را آموزش داد.

ویولن از اواخر دوره ناصرالدین‌شاه جاى کمانچه را در ایران گرفت. با ورود ویولن به ایران برخی از نوازندگان کمانچه مانند حسین خان اسماعیل زاده، علی اصغر بهاری، حسین یاحقی و... به آموختن آن پرداختند.

نوازندگان کمانچه تکنیک خود را به ویولن انتقال دادند و جز استاد ابوالحسن صبا و سایر شاگردان مدرسه عالى موسیقى که ویولن را با تکنیک حقیقى آن مى‌نواختند، بقیه ویولنیست‌هاى ایرانى از روش کمانچه‌کش‌ها پیروى مى‌کردند.

شیوهٔ استاد صبا با شاگردانش منتقل شد و آنها با تغییراتى چند، ویولن را تا حدودى از تکنیک کمانچه‌کشى جدا کردند. از این‌رو نوازندگان این دو ساز، گاه هر دو را مى‌نواخته‌اند و به هر دو تسلط داشته‌اند.

از جمله نوازندگان صاحب سبک این ساز(در سبک موسیقی ایرانی)، می‌توان به علی محجوبی، رکن الدین مختاری، ابوالحسن صبا، علی تجویدی، اسدالله ملک، حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، ابراهیم لطفی، مجتبی منصوری، رحمت‌الله بدیعی، امیرحسین وفائی و همایون خرم اشاره کرد.

انتخاب سردبیر

مدال نقره پرش ارتفاع برای وظیفه‌دوست

همشهری آنلاین: نماینده کشورمان در ماده پرش ارتفاع، در مرحله نهایی رقابت‌های جایزه بزرگ آسیا، نایب قهرمان شد و مدال نقره گرفت.

یک برنز دیگر بر گردن مسلم نیادوست

همشهری آنلاین: نماینده نیمه استقامتی کشورمان در آخرین مرحله از رقابت‌های دو و میدانی جایزه بزرگ آسیا گردن‌آویز برنز گرفت.

سومین طلای تفتیان در دوی ۱۰۰ متر آسیا

همشهری آنلاین: نماینده دوی ۱۰۰ متر کشورمان در رقابت‌های دو و میدانی جایزه بزرگ آسیا برای بار سوم طلایی شد.

انصاری در ماده غیر تخصصی‌اش سیزدهم شد

همشهری آنلاین: در پایان سومین روز از مسابقات شنای قهرمانی مجارستان مهدی انصاری در ماده ۵۰ متر قورباغه سیزدهم شد.

ساخت یتیم‌خانه‌های تهران براساس مصوبه شوراست

«ساخت یک یتیم‌خانه در خیابان پیروزی در راستـای مـصـوبه شورای شهر مبنی بر تأمین ۲هزار تخت برای کودکان یتیم تا پایان سال سوم برنامه پنجم انجام می‌شود»؛

پایان نخستین دوره بازی‌های اروپایی با قهرمانی مقتدرانه روسیه

همشهری آنلاین: نخستین دوره مسابقات اروپایی که با میزبانی جمهوری آذربایجان در باکو برگزار گردید، با قهرمانی مقتدرانه روسیه خاتمه یافت. ورزشکاران روسیه در این مسابقات ۷۹ مدال طلا به دست آوردند. آذربایجان از لحاظ کسب مدال دوم شد.

ساماندهی چرخی‌های بازار توسط پیک بادپا

ساماندهی چرخ‌دستی‌های بازار به شرکت پیک‌ بادپا واگذار شد تا با سر و سامان دادن به این نوع جابجایی بار دربازار بزرگ و خیابان‌های اطرافش، اینگونه حمل بار در این محدوده و در راستای طرح انضباط شهری منطقه ۱۲با قاعده و قانون همراه باشد.

زخمی کردن پیکره امجدیه

امیر حاج‌رضایی: ورزشگاه امجدیه برای نسل من بسیار خاطره‌انگیز است. تا پیش از سال ۱۳۵۳ که ورزشگاه آزادی ساخته و مورد بهره‌برداری واقع شد، این امجدیه بود که بار فوتبال ملی و باشگاهی ما را به دوش می‌کشید.

مردم از اجرا نشدن قانون یکپارچه شهری ضرر می‌کنند

مدیرکل تدوین قوانین و مقررات شهرداری تهران با اشاره به اینکه پیش‌نویس قانون جامع مدیریت شهری از سوی مدیریت شهری تهران تهیه و سال پیش به وزارت کشور پیشنهاد و ارائه شده است، گفت: این لایحه پیشنهادی پس از بررسی‌ها، در سال ۹۳به دولت ارجاع داده شده و در حال حاضر در کمیسیون‌های تخصصی دولت در حال بررسی است. ن

بهره‌برداری از ایستگاه عبدل‌آباد در خط ۳ مترو

ایستگاه عبدل‌آباد به‌عنوان نودودومین ایستگاه متروی پایتخت در بخش جنوبی خط ۳ متروی تهران به بهره‌برداری رسید.

بانک‌ها در یونان تعطیل شدند

محمدامین خرمی: مردم یونان دیروز نخستین روز هفته خود را در حالی آغاز کردند که بانک‌های این کشور تعطیل شده بودند.

توقیف کشتی ناوگان آزادی ۳ از سوی رژیم صهیونیستی

مدت‌هاست که کشتی‌های ناوگان آزادی ۳ در تلاش برای رساندن کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه با شکستن محاصره این منطقه هستند اما مقام‌های رژیم صهیونیستی روز گذشته نگذاشتند این کشتی‌ها به فاصله‌ای نزدیک‌تر از ۱۸۵کیلومتری از ساحل غزه برسند و اقدام به حمله و توقیف یکی از این کشتی‌ها در آب‌های آزاد کردند.

دلایل کند‌شدن روند خصوصی‌سازی از نگاه پوری حسینی

کارنامه خصوصی‌سازی‌ در آستانه ورود به دهمین سال اجرا در ترازوی نقد کارشناسان قرار گرفته است.

بازگشت امضای طلایی به بازار سیمان و پتروشیمی

وزیر صنعت، معدن و تجارت باردیگر تلاش برای خروج محصولات پتروشیمی از بورس کالا را آغاز کرده، راهکار جایگزین او بازگشت بازار پرسود محصولات پتروشیمی به شرایطی است که از آن با عنوان سیستم حواله‌ای یاد می‌شود.

معضلی به نام نداشتن مخاطب

همشهری‌آنلاین- امیر عباس تقی‌پور*: راه‌اندازی سامانه اینترنتی اشتراک مطبوعات از آن دسته اقدامات معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که علی‌رغم اهمیت، کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

واکنش رئیس دستگاه قضاء و وزیر کشور به ماجرای لغو کنسرت‌های موسیقی

همشهری‌آنلاین: رئیس قوه قضاییه و وزیر کشور به لغو کنسرت‌های موسیقی در چند هفته اخیر واکنش نشان دادند.

بازی رسانه‌ای غرب در گام نهایی مذاکرات

رسانه‌های غربی همیشه ضلع پنهان چارچوب تصمیم‌گیری طرف مقابل ایران در گفت‌وگوهای هسته‌ای بوده‌اند و به بهترین شکل ممکن برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و احیانا روند گفت‌وگوهای طولانی هسته‌ای مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ساخت دکمه‌های نامرئی لوازم خانگی

نیویورک> گوگل طی پروژه‌ای به نام Soli لوازمی را می‌سازد که برای کنترل آنها نیاز به هیچ دکمه‌ای نیست و فقط کافی است با دست مثلا حرکت چرخاندن پیچ رادیو را تقلید کنید.