دوشنبه 6 بهمن 1393 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 10 اردیبهشت 1390 - 15:17:54 | کد مطلب: 133564 چاپ

وکالت بلاعزل

مهارت‌های زندگی > جامعه - امروزه شاهد آن هستیم که مردم برای انجام معاملات زمین یا اتومبیل، آپارتمان و... مبادرت به تنظیم عقد بیع و معاملات خود در قالب عقد وکالت بلاعزل می‌کنند. بدون آنکه بخواهیم به مسائل تخصصی و فنی این موضوع بپردازیم تلاش می‌کنیم، نکات مهم و آثاری که این نوع قراردادها دارند و در آینده ممکن است مشکلاتی برای طرفین به‌وجود آورد را بررسی کنیم.

1 - وکالت، عقدی است جایز یعنی عقدی است که با مرگ هر یک از طرفین یا استعفای وکیل یا عزل وکیل توسط موکل یا با جنون وکیل و یا موکل پایان می‌یابد. برای مثال اگر کسی به دیگری وکالت دهد که اتومبیلی برای او خریداری کند به کسی که وکالت می‌دهد، موکل و به کسی که عمل خرید اتومبیل را باید انجام دهد وکیل می‌گویند. حال اگر وکیل قبل از خرید اتومبیل دیوانه شود یا فوت کند یا از انجام آن عمل استعفا دهد یا موکل او را عزل کند دیگر اجازه انجام معامله اتومبیل را نخواهد داشت.

2 - برابر قانون عقد وکالت با مرگ یا جنون وکیل یا موکل از بین می‌رود و از این حیث فرقی میان عقد وکالت بلاعزل یا عقد وکالت ساده نیست پس اگر شخصی آپارتمانی را با آقای (‌ب) با سند عادی قولنامه کند و در قولنامه قید شود که خریدار از جانب آقای فروشنده وکیل است که پس از انجام تشریفات محضری و اداری به دفترخانه مراجعه و رسما آپارتمان را به نام خود منتقل کند و به‌اصطلاح خریدار وکالت بلاعزل از فروشنده داشته باشد اما در این حین فروشنده فوت کند جهت انتقال رسمی آپارتمان، دیگر آن وکالت فاقد اثر است و این ورثه فروشنده هستند که باید آپارتمان را منتقل کنند و اگر از انجام این عمل خودداری کنند آن موقع خریدار ناگزیر به طرح دعوی علیه آنان و مراجعه به دادگستری است. لذا اگر عقد وکالت در ضمن عقد بیع یا هر عقد لازم دیگری مانند عقد ازدواج و... به‌صورت شرط قید شود بقای این وکالت تا وقتی است که طرفین مبتلا به جنون نشده یا فوت نکرده باشند.

3 - برابر قانون موکل هر وقت که بخواهد می‌تواند وکیل خود را عزل کند اما طرفین می‌توانند بلاعزل بودن وکیل را در قرارداد شرط کنند. حال این سؤال پیش می‌آید که آیا موکل می‌تواند خودش عمل وکالت را انجام دهد یا اینکه این حق فقط منحصر به وکیل است که در پاسخ باید گفت که بلاعزل بودن وکیل مانع انجام عمل مورد وکالت توسط موکل نخواهد بود.

اگر شخصی به دیگری وکالت بلاعزل دهد که تلفن او را بفروشد ولی خودش آن را به دیگری بفروشد آیا عمل موکل صحیح است ؟

بله زیرا انجام مورد وکالت به وسیله شخص موکل منع قانونی ندارد و موکل می‌تواند همان کاری را که به دیگری وکالت داده خودش انجام دهد. اما باید توجه داشت که اگر فروشنده مالی را به دیگری بفروشد و در ضمن عقد بیع خریدار وکیل بلاعزل فروشنده جهت انتقال رسمی مال مورد معامله به‌خودش باشد ولی فروشنده که در اینجا موکل است مبادرت به انتقال آن مال به شخص ثالثی کند این عمل او جرم و فروش مال غیرمحسوب می‌شود. از این‌رو هنگامی که می‌گوییم انجام مورد وکالت به وسیله شخص موکل بلااشکال است به موضوعاتی برمی‌گردد که با حقوق وکیل در تعارض نباشد. در مثال بالا وکیل مالک مال هم بوده و موکل نمی‌تواند با انجام مورد وکالت توسط خودش لطمه‌ای به حقوق وکیل وارد کند.

آیا می‌توان شرط کرد که وکالت پس از فوت یا جنون باقی بماند؟

فرض کنیم کسی در بانک وام سپرده‌گذاری می‌کند تا پس از مدتی از مزایای وام برخوردار شود. هنگام سررسید وام شرایط مالی او به‌نحوی است که دیگر نیازی به آن مبلغ ندارد یا اینکه به لحاظ نیاز به وجه نقد می‌خواهد این امتیاز خود را بفروشد.اصولا بانک‌ها کسی را که صاحب امتیاز است می‌شناسد و وام به او تعلق می‌گیرد نه خریدار وام.

از این‌رو می‌بینیم که فروشنده وام با خریدار سند وکالت نیز تنظیم می‌کند تا پس از مستهلک شدن وام و پرداخت اصل و سود آن خریدار دچار مشکل نشود یا اینکه شخصی خانه‌ای را که دارای وام مسکن است خریداری می‌کند و چون سند به نام بانک و در رهن است و از طرفی اقساط تماماً پرداخت نشده خریدار از فروشنده وکالت بلاعزل می‌گیرد. حال سؤال اینجاست که با توجه به قوانین ما که وکالت بلاعزل با فوت وکیل یاموکل از بین می‌رود می‌توان شرط کرد که وکالت پس از فوت باقی بماند. در این خصوص باید گفت که وکالت یا عدم‌عزل وکیل اگر ضمن عقد لازمی شرط شود اثر آن پایبندی وکیل و موکل به عقد وکالت یا از بین بردن حق فسخ آنان است. طبیعت وکالت همان طور که گفتیم آن است که با فوت طرفین منحل می‌شود (عقد جایز) و این طبیعت و ماهیت عقد، غیرقابل تغییر است؛حتی اگر طرفین چنین شرطی را در عقد بیاورند که عقد وکالت با فوت طرفین منحل نشود.

انتخاب سردبیر

فشار شرکت‌های بزرگ برای صعودی‌کردن شاخص

درحالی‌که شاخص بازار اول ۳۲۳ واحد نزول کرد، به مدد رشد سهام شرکت‌های بزرگ، شاخص بورس نجات پیدا کرد و با ۷۵ واحدافزایش به کارخود پایان داد.

پرستار بریتانیایی مبتلا به ابولا بهبودی کامل پیدا می‌کند

همشهری آنلاین: پرستار بریتانیایی که پس از کار کردن در سیرالئون برای درمان بیماران ابولا، خودش به این بیماری مبتلا شده بود، پس از بهبودی کامل از بیمارستان مرخص شده است.

پشیمانی دیرهنگام زنی که نوزادش را نمی‌خواست

زن جوان وقتی برای سقط‌جنین غیرقانونی به یک مطب زیرزمینی رفت، با پیشنهاد وسوسه‌‌کننده‌ای روبه‌رو شد که سرگذشت عجیبی را برایش رقم زد.

از آدم ربایی ۱۰ میلیونی تا زورگیری خشن

۸ بچه‌محل که با تشکیل باندی دست به آدم‌ربایی و زورگیری مسلحانه می‌زدند به دام پلیس افتادند.

در تعقیب مظنون آتش‌سوزی مجیدیه

پلیس در تعقیب تنها مظنون آتش‌سوزی عمدی در کوی مجیدیه شمالی است.

پیشکش بازار کشور به رقبای ترکیه‌ای

علی ابراهیمی: با گذشت نزدیک به یک‌ماه از اجرای توافقنامه تجارت ترجیحی ایران و ترکیه، انتقاد تولید‌کنندگان و فعالان صنعتی از نبود توازن در فهرست کالاهای وارداتی و صادراتی مشمول این قرارداد وتأثیر آن بر پیشکش بازار داخلی به رقبای ترکیه‌ای بالا گرفت.

پیدا شدن نامه پس از ۵۵ سال

لندن> مرد ۸۱ ساله پس از ۵۵ سال نامه‌ای را که همسرش در یکی از کشو‌ها مخفی ‌کرده بود پیدا کرد و برای نخستین بار متوجه شد که پسری ۶۱ ساله دارد.

۵۰ هزار میلیارد تومان چک برگشت خورد

رضا کربلایی: حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان چک در ۹‌ ماه ابتدای امسال برگشت خورده است.

«جمشید و خورشید» در سینماها جان می‌گیرند

همشهری آنلاین: انیمیشن «جمشید و خورشید» پس از ۱۰ سال از زمان ساخت، از ۲۳ بهمن‌ ماه در گروه سینمایی «فرهنگ» اکران می‌شود.

مبتلایان به ام اس این غذاها را نخورند

همشهری آنلاین: رییس انجمن حمایت از بیماران ام . اس استان همدان بر اهمیت و نقش تغذیه در حفظ سلامتی بیماران مبتلا به ام . اس تاکید کرد.

بیش از دو هزار غارپیما اقدام به پاکسازی غارها کردند

همشهری آنلاین: مدیرعامل انجمن غارنوردی و غارشناسی ایرانیان گفت: امسال ۲ هزار و ۲۰۰ غارپیما در سراسر کشور اقدام به پاکسازی غارهای استان خود از زباله کردند.

۷ هشدار برای تغییر برنامه غذایی‌تان

همشهری آنلاین: اجداد ما دقت بیشتری روی تغذیه‌ی سالم و ناسالم داشتند.