یکشنبه 8 شهریور 1394 | به روز شده: 24 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 10 اردیبهشت 1390 - 16:17:54 | کد مطلب: 133564 چاپ

وکالت بلاعزل

مهارت‌های زندگی > جامعه - امروزه شاهد آن هستیم که مردم برای انجام معاملات زمین یا اتومبیل، آپارتمان و... مبادرت به تنظیم عقد بیع و معاملات خود در قالب عقد وکالت بلاعزل می‌کنند. بدون آنکه بخواهیم به مسائل تخصصی و فنی این موضوع بپردازیم تلاش می‌کنیم، نکات مهم و آثاری که این نوع قراردادها دارند و در آینده ممکن است مشکلاتی برای طرفین به‌وجود آورد را بررسی کنیم.

1 - وکالت، عقدی است جایز یعنی عقدی است که با مرگ هر یک از طرفین یا استعفای وکیل یا عزل وکیل توسط موکل یا با جنون وکیل و یا موکل پایان می‌یابد. برای مثال اگر کسی به دیگری وکالت دهد که اتومبیلی برای او خریداری کند به کسی که وکالت می‌دهد، موکل و به کسی که عمل خرید اتومبیل را باید انجام دهد وکیل می‌گویند. حال اگر وکیل قبل از خرید اتومبیل دیوانه شود یا فوت کند یا از انجام آن عمل استعفا دهد یا موکل او را عزل کند دیگر اجازه انجام معامله اتومبیل را نخواهد داشت.

2 - برابر قانون عقد وکالت با مرگ یا جنون وکیل یا موکل از بین می‌رود و از این حیث فرقی میان عقد وکالت بلاعزل یا عقد وکالت ساده نیست پس اگر شخصی آپارتمانی را با آقای (‌ب) با سند عادی قولنامه کند و در قولنامه قید شود که خریدار از جانب آقای فروشنده وکیل است که پس از انجام تشریفات محضری و اداری به دفترخانه مراجعه و رسما آپارتمان را به نام خود منتقل کند و به‌اصطلاح خریدار وکالت بلاعزل از فروشنده داشته باشد اما در این حین فروشنده فوت کند جهت انتقال رسمی آپارتمان، دیگر آن وکالت فاقد اثر است و این ورثه فروشنده هستند که باید آپارتمان را منتقل کنند و اگر از انجام این عمل خودداری کنند آن موقع خریدار ناگزیر به طرح دعوی علیه آنان و مراجعه به دادگستری است. لذا اگر عقد وکالت در ضمن عقد بیع یا هر عقد لازم دیگری مانند عقد ازدواج و... به‌صورت شرط قید شود بقای این وکالت تا وقتی است که طرفین مبتلا به جنون نشده یا فوت نکرده باشند.

3 - برابر قانون موکل هر وقت که بخواهد می‌تواند وکیل خود را عزل کند اما طرفین می‌توانند بلاعزل بودن وکیل را در قرارداد شرط کنند. حال این سؤال پیش می‌آید که آیا موکل می‌تواند خودش عمل وکالت را انجام دهد یا اینکه این حق فقط منحصر به وکیل است که در پاسخ باید گفت که بلاعزل بودن وکیل مانع انجام عمل مورد وکالت توسط موکل نخواهد بود.

اگر شخصی به دیگری وکالت بلاعزل دهد که تلفن او را بفروشد ولی خودش آن را به دیگری بفروشد آیا عمل موکل صحیح است ؟

بله زیرا انجام مورد وکالت به وسیله شخص موکل منع قانونی ندارد و موکل می‌تواند همان کاری را که به دیگری وکالت داده خودش انجام دهد. اما باید توجه داشت که اگر فروشنده مالی را به دیگری بفروشد و در ضمن عقد بیع خریدار وکیل بلاعزل فروشنده جهت انتقال رسمی مال مورد معامله به‌خودش باشد ولی فروشنده که در اینجا موکل است مبادرت به انتقال آن مال به شخص ثالثی کند این عمل او جرم و فروش مال غیرمحسوب می‌شود. از این‌رو هنگامی که می‌گوییم انجام مورد وکالت به وسیله شخص موکل بلااشکال است به موضوعاتی برمی‌گردد که با حقوق وکیل در تعارض نباشد. در مثال بالا وکیل مالک مال هم بوده و موکل نمی‌تواند با انجام مورد وکالت توسط خودش لطمه‌ای به حقوق وکیل وارد کند.

آیا می‌توان شرط کرد که وکالت پس از فوت یا جنون باقی بماند؟

فرض کنیم کسی در بانک وام سپرده‌گذاری می‌کند تا پس از مدتی از مزایای وام برخوردار شود. هنگام سررسید وام شرایط مالی او به‌نحوی است که دیگر نیازی به آن مبلغ ندارد یا اینکه به لحاظ نیاز به وجه نقد می‌خواهد این امتیاز خود را بفروشد.اصولا بانک‌ها کسی را که صاحب امتیاز است می‌شناسد و وام به او تعلق می‌گیرد نه خریدار وام.

از این‌رو می‌بینیم که فروشنده وام با خریدار سند وکالت نیز تنظیم می‌کند تا پس از مستهلک شدن وام و پرداخت اصل و سود آن خریدار دچار مشکل نشود یا اینکه شخصی خانه‌ای را که دارای وام مسکن است خریداری می‌کند و چون سند به نام بانک و در رهن است و از طرفی اقساط تماماً پرداخت نشده خریدار از فروشنده وکالت بلاعزل می‌گیرد. حال سؤال اینجاست که با توجه به قوانین ما که وکالت بلاعزل با فوت وکیل یاموکل از بین می‌رود می‌توان شرط کرد که وکالت پس از فوت باقی بماند. در این خصوص باید گفت که وکالت یا عدم‌عزل وکیل اگر ضمن عقد لازمی شرط شود اثر آن پایبندی وکیل و موکل به عقد وکالت یا از بین بردن حق فسخ آنان است. طبیعت وکالت همان طور که گفتیم آن است که با فوت طرفین منحل می‌شود (عقد جایز) و این طبیعت و ماهیت عقد، غیرقابل تغییر است؛حتی اگر طرفین چنین شرطی را در عقد بیاورند که عقد وکالت با فوت طرفین منحل نشود.

انتخاب سردبیر

تیغ‌هایی که به رگ زندگی صومعه‌سرا زده می‌شود

همشهری آنلاین: ‌برداشت شن و ماسه از رودخانه‌ها مانند تیغ‌هایی عمل می‌کند که رگ زندگی هر منطقه زندگی را به خطر می‌اندازد.

تولید آنتی‌بیوتیک از جلبک دریایی

همشهری آنلاین: محققان انگلیسی برآنند تا از خواص ضد میکروبی جلبک‌های سواحل این کشور برای پرورش نسل جدیدی از آنتی‌بیوتیک‌ها به منظور مبارزه با تهدیدات ناشی از ابرمیکروب‌های مقاوم استفاده کنند.

هاشمی رفسنجانی: بعضی‌ها اختلافات را به اصول رسانده‌اند

همشهری آنلاین: رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: اگر چه اصلاح طلب و اصولگرا یک نام است و اختلافات آنان باید در سلیقه و شیوه‌های اداره جامعه باشد، اما متأسفانه شاهدیم که بعضی‌ها اختلافات را به اصول رسانده‌اند و حرف‌های برخاسته از کینه می‌زنند.

نام باشگاه راه آهن بازهم تغییر کرد

همشهری آنلاین: نام باشگاه راه آهن یک بار دیگر تغییر کرد و راه آهن یزدان نام گرفت.

بیروت همچنان ناآرام است

همشهری‌آنلاین: هزاران لبنانی به دعوت فعالان این کشور و در اعتراض به فساد و عملکرد نامناسب دولت در خیابان‌های پایتخت تظاهرات کردند.

لغو نمایش فیلم کوتاه اسکورسیزی در جشنواره‌ی ونیز

همشهری آنلاین: نمایش جهانی فیلم کوتاه «تست بازیگری» ساخته پرستاره «مارتین اسکورسیزی» در جشنواره فیلم ونیز ۲۰۱۵ لغو شد.

نامزدهای جشن خانه سینما معرفی شدند

همشهری آنلاین: نامزدهای سینمایی هفدهمین جشن بزرگ سینمای ایران معرفی شدند.

آشنایی با قرآن نغمه

همشهری آنلاین: قرآن نغمه که به خط عبدالوهاب نغمه بروجردی کتابت شده، در میان انبوه نسخ خطی نفیس و نادر در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود.

شورای امنیت خشونت‌های جنسی در جبهه‌های عراق وسوریه را جنایت جنگی خواند

همشهری آنلاین: شورای امنیت سازمان ملل با صدور بیانیه مطبوعاتی، رفتارهای خشونت آمیز جنسی بویژه ازدواج‌های اجباری به عنوان تاکتیک‌های جنگی درجبهه‌های عراق و سوریه را جنایت جنگی خواند و محکوم کرد.

نمایش قرآن مینیاتوری ۵۰۰ ساله در مدینه منوره

همشهری آنلاین: یک نسخه قرآن مینیاتوری متعلق به ۵ قرن پیش از ۱۵ شهریور ماه در نمایشگاهی در مدینه منوره در معرض دید عموم قرار می‌گیرد.

آشنایی با قرآن مرحوم زین‌العابدین قزوینی

همشهری آنلاین: قرآن مرحوم زین‌العابدین قزوینی، قرآن نفیس و مطلای دوره قاجار است که در آن ۶۰۰ تذهیب متفاوت به کار رفته است.

ملت ایران برای تامین امنیت خود نیاز به مجوز ندارد

همشهری آنلاین: وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با بیان اینکه ملت ایران برای تامین امنیت خود نیازی به مجوز از مقامی ندارد، گفت: نظام سلطه تمام تلاش خود را بکار گرفته تا سخت ترین شرایط را بر کشور تحمیل کند، گرچه ملت همیشه در صحنه ایران در نهایت طرف پیروز هر نبردی خواهد بود.

پرداخت معوقات بنیاد شهید ۱۳۵۰ میلیارد تومان بودجه می‌خواهد

همشهری آنلاین: رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران گفت: وی اعلام کرد: برا یپرداخت معوقات سال‌های ۹۱ تا ۹۳ به ۱۳۵۰ میلیارد تومان بودجه نیاز داریم.

حفاظت بخشی از مرزهای غربی توسط تکاوران ارتش

همشهری آنلاین: تکاوران تیپ ۳۵ ارتش جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با هرگونه تهدید احتمالی و مراقبت از مرز در بخشی از نوار مرزی غرب کشور مستقر شده اند.

پیکرهای ۱۷ شهید از مرز مریوان به کشورمان منتقل شدند

همشهری آنلاین: پیکرهای مطهر ۱۷ شهید دوران دفاع مقدس که به تازگی در کردستان عراق تفحص شده اند وارد مرز باشماق مریوان شد.