دوشنبه 9 شهریور 1394 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 22 فروردین 1390 - 12:41:34 | کد مطلب: 132018 چاپ

آشنایی با راه‌های علاقه‌مند کردن کودکان به درس خواندن

مهارت‌های زندگی > خانواده - ترجمه - سپیده حسینعلی‌عراقی:
وقتی موضوع تحصیل بچه‌ها به میان می‌آید، پدر و مادران اغلب افراط یا تفریط را پیشه می‌کنند؛ یا نسبت به این مسئله بی‌توجه هستند یا بیش از حد نگران.

 چگونه می‌توانیم به‌‌طور همزمان به موفقیت و رشد و شکوفایی فرزندانمان کمک کنیم؟ متخصصان به ما کمک می‌کنند تا به شکل درست در این زمینه رفتارکنیم.

کمک به علاقه کودک به یادگیری

کودک از همان اوان کودکی، میل به یادگیری را نشان می‌دهد؛ بدنش را لمس می‌کند، و بعد اشیایی که در اطرافش وجود دارند را در دستانش می‌گیرد. اولین نقشی که والدین در این زمینه دارند این است که به این کنجکاوی طبیعی کمک کنند. این کمک خیلی زود از سنین بسیار پایین آغاز می‌شود. دونالد وینیکوت، متخصص اطفال و روان‌درمانگر انگلیسی از یک بازی که آن‌را «معرفی اشیاء» می‌نامد، صحبت می‌کند: اشیاء را به کودک نشان می‌دهید و در عین حال نام آنها را همراه با لبخند بر زبان می‌آورید، سپس به او اجازه می‌دهید آن‌را در دستانش بگیرد. بعد‌ها وقتی کودک بزرگتر شد مثلا طی سفر یا بازدید از موزه‌ها او را به فرهنگ علاقه‌مند می‌کنید... کودک باید ایفاگر نقش بماند و پدر و مادر در تکامل و پیشرفتش از او حمایت کنند.

نقش معلم را برایش ایفا نکنید

در مهد کودک و دوران ابتدایی، بین نقش والدین و معلم تقریبا تفاوتی وجود ندارد: برای کودک کتاب می‌خوانند، شمردن را به او یاد می‌دهند و او را تشویق می‌کنند نقاشی بکشد... اما لازم است همگام با رشد کودک، نقش والدین و معلمان از یکدیگر مشخص شود. این بدان معنا نیست که خود را از آموزش به کودک منع کنیم بلکه از ایفاکردن نقش معلم خودداری کنیم. چنانچه خواسته شما از فرزندتان بیش از حد باشد و همه چیز حالت تربیتی و آموزشی داشته باشد، قطعا این خطر وجود دارد که او را نسبت به هر گونه یادگیری دلزده کنید. علاوه بر آن، در رابطه پدر و مادر- فرزندی، رابطه عاطفی از اهمیت بسیارزیادی برخوردار است. پدر یا مادر می‌خواهند آمال و آرزوهای خود یا روند دوران تحصیلی خودشان را در مورد دختر یا پسرشان پیاده کنند. فرزند برای آنکه نسبت به پدر و مادر و معلمش «وفادار»بماند، سعی می‌کند خواسته آنان را عملی کند و در این‌صورت احتمال دارد دچار تعارض شود.

علاقه‌مندی به تحصیل کودک

برای یک کودک، علاقه داشتن به تحصیل او به معنای علاقه داشتن به خود او است.اما زندگی تحصیلی او در کتاب و دفترش خلاصه نمی‌شود. صحبت در مورد مدرسه این فرصت را به او می‌دهد تا در مورد دوستانش، معلمان، فعالیت‌هایش، مشکلاتش، رویاهایی که در مورد شغل آینده‌‌اش در سر دارد و... با او گفت‌وگو کنید.

خصوصیات او را بشناسید

از طریق این گفت‌وگوها، پدر و مادر موفق می‌شوند به علائق، نقاط ضعف و قوت فرزندشان پی ببرند. به عبارتی، فرزند خود را همانگونه که هست بشناسند، نه آنگونه که تصور می‌کنند هست یا می‌خواهند باشد. بدین‌ترتیب از تحمیل خواسته‌های شخصی و روند تحصیلی خود به او خودداری می‌کنیم.

اهداف مشخصی را با او تعیین کنید

موفقیت تحصیلی کودک شامل «قراردادی» است که بین او و والدینش گذاشته می‌شود و بر مبنای اهدافی مشخص و قابل‌دسترس است؛ مثلا «در این ساعت باید کارهایت را انجام داده باشی»، «قبل از اینکه دوباره بهت سر بزنم، باید برنامه‌ای بریزی و نوشتنی‌هایت را نوشته باشی»، «قبل از پایان 3ماه، در این درس باید پیشرفت کرده باشی» و... موعد مقرری که هریک از طرفین باید آن‌را رعایت کنند کمک می‌کند تا کودک کنترل زمان را یاد بگیرد و کارش را به‌طور سازنده و با انگیزه دنبال کند.

درس خواندن را برایش معنادارکنید

برای آنکه کودک برای درس خواندن انگیزه داشته باشد و احساس مسئولیت کند باید درک کند که برای پدر و مادرش درس نمی‌خواند بلکه این کار را برای خودش انجام می‌دهد تا به هدفی شخصی دست یابد. همچنین او باید قادر باشد بین زندگی کنونی‌‌اش به‌عنوان دانش‌آموز و زندگی آینده‌‌اش به‌عنوان فردی بزرگسال ارتباط ایجاد کند و از کودکی برنامه یا رؤیای شغل آینده‌‌اش را در ذهن بپروراند.«می‌خواهی یک دامپزشک بشوی؟ درس علوم خیلی برایت مهم است»، «یک خبرنگار بزرگ؟ یادگیری زبان‌های خارجی به تو کمک می‌کند»... البته این بدان معنا نیست که او را دربند برنامه‌ای دست نیافتنی و غیرعینی کنید بلکه به او کمک کنید تا به تلاش‌هایی که مدرسه از او می‌خواهد، معنا ببخشد.

به او یاد دهید زمان را اداره کند

اغلب بچه‌ها وقتی عادت می‌کنند تکالیفشان را به‌طور نامنظم انجام دهند، عاجز می‌شوند. ازاین رو باید خیلی زود به آنها ریتم منظم کاری داد. وقتی کودک از مدرسه به خانه برمی‌گردد، چه زمانی بیشتر احساس راحتی می‌کند تا تکالیفش را انجام دهد؟ با درنظر گرفتن علائق او و محدودیت‌های خانواده، یک ساعت مشخص را برایش تعیین کنید. بدین‌ترتیب کودکی که از همان کلاس اول هر روز بعد از خوردن عصرانه به خواندن عادت کند، بعد‌ها نیز راحت‌تر می‌تواند وقت بیشتری را به‌‌طور منظم به انجام تکالیف مدرسه‌‌اش اختصاص دهد.

برای انجام تکالیف محیط مناسبی برایش فراهم کنید

بستگی به انتخاب خود کودک دارد؛ داخل آشپزخانه، داخل اتاقش یا مکانی که همه افراد خانواده دور و بر او هستند... . بعضی از بچه‌ها بیشتر از بچه‌های دیگر نیاز دارند تا با حضور والدینشان احساس حمایت کنند. اما در کل، هر چه کودک بزرگ‌تر شود، برای انجام تکالیفش بیشتر به تنهایی نیازدارد. بنابراین روش درست، آن است که از این استقلال حمایت کنیم: برای آنکه مطمئن شوید تکالیفش را انجام داده او را«نپایید» بلکه نشان دهید که به او اعتماد دارید؛ در عین حال نشان دهید که برای پاسخگویی به سؤالاتش در دسترس و مراقب ادامه روند تحصیلی‌‌اش هستید.

به جای قضاوت کردن بر او نظارت کنید

در هر حالتی، کودک باید تکالیفش را خودش به تنهایی انجام دهد. چنانچه تکالیفش را «به جای او» انجام دهید، باعث می‌شود همه اعتمادی که به قابلیت‌هایش برای پیشرفت کردن دارد را از دست بدهد و در حالی‌که اجازه نمی‌دهید پیامدهای اشتباهاتش را تجربه کند، او را بی‌مسئولیت بارمی‌آورید. پدر و مادر بنا به درخواست کودک و برای آنکه ببینند تکالیفش را به اتمام رسانده است باید مداخله کنند. این نظارت فرصتی است تا نقاط ضعف دانش آموز را مشخص کنند و به‌ویژه نشان دهند که شاهد تلاش‌ها و زحمات او هستند. هیچ قضاوتی در مورد او نکنید، نمرات کلاسی‌‌اش کفایت می‌کند. همچنین افکاری از این دست را کنار بگذارید: «تو هیچی نفهمیدی»، «تومی‌تونستی بهتر از اینها کار کنی» و... . به جای گفتن «تو» ترجیحا عباراتی بدون منظور به‌کار برید که او را برای اصلاح خود تشویق می‌کنند؛ مثلا، به جای آنکه بگویید: «تو 3بار اشتباه کرده‌ای» بگویید: «3 اشتباه وجود دارد» و به‌خصوص فراموش نکنید که به ازای هر موفقیت به او تبریک بگویید.

نقاط قوتش را بازشناسید

اغلب پدر و مادرها در حالی‌که فراموش می‌کنند نقاط قوت فرزندشان را بشناسند، روی نمرات بد او تمرکز می‌کنند. زبان، هنرهای تجسمی، جغرافی، ورزش و...، هیچ درسی نباید بی‌ارزش شمرده شود. همچنین می‌توان از طریق دروسی که فرزندتان بر آنها تسلط دارد، او را به سمت دروسی که در آنها مشکل دارد سوق دهید؛ علاقه او به هنرهای تجسمی فرصتی است تا او را به تاریخ علاقه‌مند کنید. علاقه او به ورزش باعث می‌شود تا در مورد نیرو، زمان و فاصله با او صحبت کنید و اهمیت ریاضی را به او نشان دهید.

برایش الگو باشید

چرا کودک وقتی از مدرسه به خانه برمی‌گردد باید تکالیفش را انجام دهد درحالی‌که پدر و مادرش وقتی از سر کار به خانه بازمی‌گردند تلویزیون تماشا می‌کنند؟ چرا کودک باید بخواهد برای درس و مدرسه تلاش کند درحالی‌که می‌شنود که پدر و مادرش حرف‌های خوبی در مورد کارشان نمی‌زنند؟ چرا وقتی‌که پدر و مادرش مطالعه نمی‌کنند، کودک باید کتاب بخواند؟ لازم است بین خواسته و توقعی که از فرزندمان داریم و عملی که خود انجام می‌دهیم انسجام وجود داشته باشد. برای آنکه فرزندتان را به درستی طی دوران تحصیلی‌‌اش همراهی کنید، ابتدا باید خودتان در زندگی روزانه برایش یک الگو باشید.

به جای اینکه نگران شوید درک کنید

کجا مشکل داشته؟ چه چیزی را نفهمیده؟ چه کار کنیم تا دوباره این اشتباهات را تکرار نکند؟ اگر بنا باشد که با دیدن فقط یک نمره بد نگران نشویم، خوب است که در مورد علت‌های آن به روشنی و فورا با کودک و درصورت لزوم با معلمش صحبت کنیم. زیرا اگر مشکلات را به حال خود رها کنیم، احتمال دارد که یا نسبت به کودک خیلی «سختگیر» شویم یا بیش از حد او را به حال خودش رها کنیم. «هیچ کاری نمی‌شه کرد»، «هر کار بکنی، هیچی از ریاضی سرش نمی‌شه»؛ این دو برخورد انگیزه کودک برای درس خواندن را به شدت از بین می‌برد.

psychologies.com

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

سردرگمی اروپا در مقابل بحران پناهجویان

بحران پناهجویان در اروپا ادامه دارد و کشورهای اروپایی همچنان در یافتن راه‌حلی برای آن ناتوان بوده‌اند.

وعده دوباره وزیر برای تکمیل پازل حذف یارانه‌ها

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد: به‌زودی در یک برنامه تلویزیونی آخرین جزئیات درباره حذف یارانه‌ پردرآمدها را اعلام خواهم کرد.

نظام یکپارچه مطالعاتی در شهر ایجاد می‌شود

بیشترین وقت جلسه شورای شهر تهران به ارائه گزارش برنامه‌ها و پروژه‌های مطالعاتی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری پایتخت اختصاص یافت.

تمجید مهمانان مجمع شهرداران آسیایی از پیشرفت‌های تهران

پنجمین نشست هیأت اجرایی مجمع شهرداران آسیایی یکشنبه ۸ شهریور با برگزاری ۳ نشست همزمان در محل هتل پارسیان آزادی ادامه یافت.

یک اردوی جهادی متفاوت

قرارگاه جهادی امام رضا ع یک قرارگاه تاکتیکی است که وظیفه اصلی آن هدایت گروه‌های مردمی، سمن‌ها و... است

رنجی که می‌بریم، فخری که می‌فروشند

محمدعلی طالبی: وقتی از موضوعی مثل افزایش فاصله طبقاتی در جامعه صحبت می‌کنیم، برای اینکه تحلیلمان کارشناسانه باشد باید آمار درستی پیرامون مسئله داشته باشیم.

نزول فرابورس؛ صعود بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات با ۱۶ واحد افزایش به ۶۴ هزار و ۴۶۷ واحد رسید اما ‌شاخص فرابورس با ۳.۵ واحد کاهش در محدوده ۷۳۴ واحد قرار گرفت.

روایت آمار رسمی بورس از دلایل سقوط بازارسهام

آمارهای رسمی نشان می‌دهد سقوط بورس در یک سال اخیر با وزنه‌ای که ۴ گروه از شرکت‌ها برپای شاخص عملکرد بازارسهام بسته‌اند اتفاق افتاده است.

خودروسازان روی دنده لج

علی ابراهیمی : نبود تقاضا و تشدید رکود حاکم بر بازار خودرو در حالی زمینه کاهش قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در حاشیه بازار را فراهم کرده که خودروسازان با اصرار به پیگیری درخواست‌هایی که برای افزایش قیمت خودرو به شورای رقابت ارائه کرده‌اند، امکان هرگونه کاهش رسمی قیمت خودرو را با توجه به افزایش نرخ ارز مبادله‌ای و افزایش هزینه تمام‌شده تولید رد می‌کنند.

قوی‌ترین موتور موشک

کالیفرنیا> آزمایش‌های ناسا که روز پنجشنبه (پنجم شهریور) به پایان رسیدند، هفتمین آزمایش‌های عملیاتی‌کردن قوی‌ترین موتور دارای سوخت مایعی به شمار می‌آیند که کپسول اوریون را در نخستین ماموریت سرنشین‌دار خود عازم فضا می‌کنند.

نهنگ عنبر : از مکس تا عشق پوسیده

همشهری آنلاین- مهدی تهرانی: کارگردان آثاری مانند کافه ستاره؛ مکس و یک عاشقانه ساده حالا با فیلمی به نام نهنگ عنبر به سینما برگشته که مهمترین امتیازش همان حواشی توقیفش بود. روندی که برای مکس هم پیش آمد. فیلمی که شش سال در توقیف بود. نهنگ عنبر نیز پس از کش و قوس فراوان سرانجام پس از چند اصلاح مجوز اکران گرفت. آخرین فیلم سامان مقدم یک اثر کمی تا قسمتی نوستالژیک و کمدی سیاه است که می‌خواهد به زور دهه‌های متفاوت زندگی یک مرد را نشان دهد...

فرار ماهیگیران ایرانی از اسارت دزدان دریایی

۵‌ ماه اسارت ماهیگیران ایرانی که در ساحل روستایی در سومالی اسیر دزدان دریایی بودند، با فرار آنها پایان یافت.

دو برابر درآمدهای مالیاتی فعلی قابل احصاء است؛ برخی مالیات واقعی نمی‌هند

همشهری آنلاین: معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان مالیاتی گفت که با اقتصاد فعلی دو برابر مالیاتی که اکنون گرفته می‌شود، قابل احصاء است بدون اینکه فشار مضاعف به مالیات دهندگان وارد شود، اما برخی مالیات واقعی نمی‌دهند.

رقابت ۲۴ فیلم درجشن سینمای ایران

هفدهمین جشن سینمای ایران ۲۰ شهریور در آستانه روز ملی سینما در عمارت قدیمی مسعودیه تهران برگزار می‌شود و در آن علاوه بر بزرگداشت ۳سینماگر پیشکسوت، جایزه زنده‌یاد سیف‌الله داد به علیرضا داوودنژاد، فیلمساز قدیمی و خالق آثاری چون «نیاز»، «عاشقانه» و «مرهم» تعلق می‌گیرد.

مرور دوباره تلخ و شیرین پرده نشین

۸‌ ماه پس از پایان پخش مجموعه تلویزیونی «پرده‌نشین» و استقبال مردم از این سریال دینی، انتشار خاطره رئیس پیشین سازمان صدا و سیما در فضای مجازی و واکنش تهیه‌کننده به این خاطره، بار دیگر به بحث شیوه به تصویر کشیدن روحانیت در برنامه‌های نمایشی تلویزیون دامن زد.

آینده روشن یک فیلمساز جوان

سال‌ها حضور در سر صحنه پروژه‌های سینمایی پدر، علی را از همان دوران نوجوانی به فیلمسازی علاقه‌مند کرد؛ فرزندی که خیلی زود راه خود را از پدر نامدارش رسول ملاقلی‌پور جدا کرد و ۸ سال پس از مرگ ناباورانه و ناگهانی خالق «سفر به چزابه» و «بلمی به سوی ساحل»، روی صندلی کارگردانی نشست.

جزئیات «جایزه شهید چمران» برای دانش‌آموختگان پسادکتری

همشهری آنلاین: بنیاد ملی نخبگان بر اساس آئین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان‌ برتر دانشگاهی» تسهیلات ویژه‌ای با عنوان «جایزه شهید چمران» برای دانش‌آموختگان‌ برتر دانشگاه‌ها در دوره پسادکتری اعطا می‌کند.