دوشنبه 10 فروردین 1394 | به روز شده: 35 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 12 دی 1389 - 14:45:11 | کد مطلب: 124687 چاپ

مفاهیم: مشمشه چیست؟

سلامت > بیماری - همشهری آنلاین:
مشمشه که از جمله بیماری‌های مهم مشترک بین انسان و دام است، یکی از بیماریهای باکتریایی مسری خطرناک است که اغلب سبب ابتلاء تک سمی‌ها می‌شود.

این بیماری بشدت کشنده است و از اهمیت بالایی در جمعیت‌های اسب برخوردار است.

عامل بیماری
عامل بیماری باکتری گرم منفی غیر متحرک فاقد کپسول و غیر هاگزا بنام پزودومناس مالئی (Pseudomonas mallei) است که گاهی در مراجع جدید به نام بورخولدریا مالئی (Burkholderia mallei) نیز نامیده شده است.

اپیدمیولوژی
پزودومناس مالئی یک انگل اجباری است که بسهولت توسط نور، حرارت و ضدعفونی کننده‌های معمولی از بین می رود و بنظر نمی‌رسد در یک محیط آلوده بیش از شش هفته باقی بماند. اسب‌ها، قاطرها و الاغها از گونه‌های معمول درگیر با این انگل هستند.

حیواناتی که از تغذیه بدی برخوردارند و یا در محیط نامناسب نگهداری می‌شوند از حساسیت بیشتری برخوردارند.
انسان نیز در زمره جانداران حساس به این عامل عفونی است که معمولاً بیماری در انسان منجر به مرگ می‌شود. حیوانات آلوده و یا حاملینی که در ظاهر سالم هستند واز بیماری جان سالم بدر برده‌اند عمده‌ترین منابع عفونت بشمار می‌آیند.
نحوه انتشار آلودگی بدان صورت است که آسیب‌ها و ضایعات ریوی (آبسه مانند) پاره شده و عامل بیماری به درون برونشیول‌ها راه یافته و موجب عفونی شدن مجاری تنفسی فوقانی می‌گردد که در نتیجه سبب دفع ارگانیسم از بینی ودهان خواهد شد.
انتشار بیماری اغلب از طریق بلع مواد غذائی آلوده با منشا ذکر شده اتفاق می‌افتد که در این زمینه آبشخورهای مشترک (آلوده) نقش بسزایی خواهند داشت.

تماس مستقیم پوست با پوست آلوده و وسایل تیمار (مانند غشو) اگر چه می‌تواند خطر آفرین باشد لیکن بندرت ایجاد بیماری پیشرونده می‌کند . همچنین انتشار بیماری از طریق استنشاقی نیز می تواند اتفاق بیافتد اما این شکل آلودگی احتمالاً تحت شرایط طبیعی نادر است.

مشمشه هم‌اکنون از کشورهایی همانند آمریکای شمالی ریشه کن شده است اما مناطقی از جهان مانند آسیای صغیر، آسیا و آفریقا همچنان آلوده هستند. از آنجا که اخیراً پرورش و نگهداری اسب بویژه بصورت متراکم در حال رشد است و جابجائی دامها در این شرایط بیش از گذشته و به مقاصد مختلف صورت می‌گیرد، بروز و شیوع بیماری مشمشه در این جمعیت‌ها دور از انتظار نیست. در چنین شرایطی میزان مرگ ومیر بسیار بالا خواهد رفت و در تعداد کمی از حیوانات که بظاهر بهبود می یابند (حاملین) بیماری ابقاء می‌یابد و بندرت ممکن است حیوانات بطور کامل بهبود یابند.

گوشتخوارانی همانند شیر ممکن است با خوردن گوشت آلوده به بیماری مبتلا شوند. همچنین آلودگی در گوسفند و بز نیز دیده شده است. با وجودی که انسانها به بیماری خیلی حساس نیستند اما از طریق جراحات پوستی ممکن است به بیماری، به شکل گرانولوماتوز و پیمی مبتلا شوند. مرگ ومیر موردی از میزان بالائی برخوردار است.

بطور کلی اسبدارها که در ارتباط مستقیم و تنگاتنگ با اسب‌ها هستند و بویژه دامپزشکانی که بدون دقت عمل لازمه اقدام به کالبد گشائی حیوانات آلوده می‌کنند در معرض خطر قرار دارند.
هجوم و حمله جرم اغلب از طریق دیواره روده اتفاق افتاده و در نتیجه آن یا بصورت سپتی سمی ( شکل حاد بیماری ) و یا بصورت باکتریمی ( شکل مزمن بیماری ) اتفاق می‌افتد . عامل بیماری همواره در ریه موضعی شده اما پوست ومخاط بینی نیز در زمره مواضع معمول قرار دارند .

یافته‌های بالینی

در شکل حاد بیماری: تب بالا؛ سرفه ؛ آب ریزش بینی همراه با انتشار سریع زخمهائی روی مخاط بینی و همچنین ندولهائی بر روی پوست قسمت تحتانی دستها و یا شکم بروز می نماید . مرگ در اثر سپتی سمی ظرف چند روز اتفاق می‌افتد .
در شکل مزمن بیماری: در این حالت از بیماری علائم بستگی به محلهائی قابل پیش بینی که ضایعات در آنها شکل گرفته اند خواهد داشت . هنگامی که موضعی شدن اصلی در ریه اتفاق بیافتد سرفه مزمن ؛ تنفس دردناک و خونریزیهای مکرر از بینی اتفاق خواهد افتاد. اشکال مزمن پوستی و بینی معمولاً با هم اتفاق می‌افتند. ضایعات مربوط به بینی بر روی قسمتهای تحتانی دیواره میانی و قسمت غضروفی میانی؛ شکل می‌گیرند. ضایعات ذکر شده در ابتدا بصورت ندولهائی باقطر یک سانتیمتر بهستند که بتدریج زخمی شده و ممکن است بیکدیگر متصل شوند. در مراحل اولیه ترشحات بینی بصورت سروزی است که ممکن است یک طرفی باشد و بعداً بصورت چرکی و نهایتاً بصورت خون آلود تظاهر یابد که بطور معمول این وضعیت بینی؛ توام با بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر فکی خواهد بود.

شکل پوستی بیماری سراجه یا FARCY با ظهور ندولهای زیر جلدی ( بقطر 12 سانتیمتر) که سریعاً زخمی شده و واجد ترشحات چرکی برنگ عسل تیره ( قهوه ای) خواهد شد تشخیص داده می‌شود. در بعضی موارد ضایعات عمقی‌تر بوده و ترشح از طریق فیستولهای ایجاد شده خارج می‌شود.

عروق لنفی بصورت فیبروزی، قطور و شعاعی از ضایعات خارج شده و با همدیگر ارتباط می‌یابند. عقده‌های لنفاوی زه کشی کننده ناحیه درگیر شده و ممکن است ترشحات خارجی داشته باشند.
محلی که می‌توان برای ضایعات پوستی پیش بینی کرد قسمت میانی مفصل خرگوشی است اما این گونه ضایعات در هر قسمت از بدن میتواند ایجاد شود.

حیوانات در گیر با فرم مزمن بیماری معمولاً تا چندین ماه بیمار بوده و مکرراً بهبودی رانشان می‌دهند اما عاقبت یا از پادر آمده و یا با یک بهبود ظاهری بعنوان موارد مخفی باقی می‌مانند.

تشخیص
قطعی‌ترین راه تشخیص هر بیماری جدا سازی عامل بیماری است . در شکل حاد بیماری مشمشه جداسازی پزودو مناس مالئی از بافتهای آلوده چندان مشکل نیست . این باکتری از رشد نسبتاً آهسته و خوبی بر روی اکثر محیط‌های کشت آزمایشگاهی برخوردار است . جداسازی جرم از مواردی که درگیر شکلهای مزمن و مخفی مشمشه هستند بسادگی میسر نیست و در چنین حالاتی می‌بایست از تستهائی همانند تستهای آلرژیک بمنظور تشخیص بهره جست. مهمترین و اصلی‌ترین روش تشخیص بیماری، تست آلرژیک با تزریق بین جلدی در پلک پائین با مایه مالئین است.

مایه مالئین از کشت باکتری مشمشه در محیط آزمایشگاه بدست می‌آید که تزریق درحیوان سالم بی‌ضرر است ولی در حیوانات آلوده سبب تورم و ترشح چرک از گوشه چشم می‌گردد.

کنترل 
متاسفانه این بیماری واکسن و روش پیشگیری از طریق ایمن‌سازی ندارد و بهترین روش‌های کنترل بیماری عبارتند از: رعایت شرایط قرنطینه‌ای کامل و پیشگیری از هر گونه تردد دام . منظور از دام، دامی است که وضعیت آن از نظر سلامتی دقیقاً مشخص نیست. انجام تست مالئین بصورت مداوم بفاصله هر 3 هفته تا هنگامی که جمعیت مورد نظر در 3 تست متوالی هیچگونه موردی از راکسیون مثبت ویا مشکوک نداشته باشد . جداسازی و اعدام هرچه سریعتر دامهای آلوده که بدین منظوراقدامات بهداشتی زیر باید متعاقب تشخیص دام رآکتور انجام گیرد:
- وسایل انفرادی و تیمار دام مبتلا بطورکلی سوزانده و معدوم شود.
- جایگاه حیوان با مواد ضد عفونی کننده (مناسبترین ضد عفونی کننده سود سوز آور است) پس از سوزاندن و دفن بهداشتی فضولات و کود ؛ گند زدائی شده و حد اقل بمدت 6 هفته مورد استفاده قرار نگیرد.
- معدوم کردن حیوان آلوده با توجه به خطرات احتمالی؛ به گونه ای انجام پذیرد که تماس با حیوان به حداقل ممکن برسد .
- محل دفن لاشه باید قبل از معدوم کردن دام آلوده آماده شده باشد ؛ این محل باید بدور از کانال آب، چشمه ، قنات و سایر مسیرهای عمومی باشد.

منبع مورد استفاده برای این مدخل: پورتال سازمان دامپزشکی کشور

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تاریخ به احترام تو خواهد ایستاد

همشهری آنلاین: پرویز اسماعیلی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رییس جمهوری نوشت: هنوز به فینال مذاکرات نرسیده‌ایم. نتیجه هر چه باشد؛ تاریخ این سرزمین و ملت عزیز ما به احترام تلاش‌های محمدجواد ظریف و تیم او خواهد ایستاد.

مراکز اقامتی گردشگری کمتر شناخته شده به مسافران نوروزی تخفیف می‌دهند

همشهری‌آنلاین: ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر با صدور اطلاعیه‌ای از هموطنان گرامی خواست تا با سفر به مقاصد گردشگری و تفریحی کمتر شناخته شده از تخفیف مراکز اقامتی و پذیرایی در استان‌های مربوطه استفاده کنند.

استخراج طلا از فاضلاب شهری

همشهری آنلاین: گروهی از دانشمندان طرحی برای استخراج طلا و فلزاتی نظیر نقره و پلاتین از فاضلاب‌های خانگی کشف کرده‌اند.

قشقاوی: برنامه سفر اردوغان تغییری نکرده است

همشهری آنلاین: معاون کنسولی، امور مجلس و ایرانیان خارج از کشور وزیر امور خارجه گفت: با توجه به اطلاعات موجود در برنامه سفر رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه به تهران تغییری انجام نشده است.

فراخوان جشنواره فیلم و عکس سفرهای نوروزی

همشهری‌آنلاین: مرکز روابط عمومی عمومی و اطلاع رسانی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اقدام به برگزاری و اجرای نخستین جشنواره فیلم و عکس مردمی با موضوع سفرهای نوروزی کرده است.

نگاهی به روابط عمومی ایران در سال ۹۳

همشهری‌‌آنلاین: تدوین و ابلاغ برخی قوانین و مقررات، برگزاری رویدادهای علمی، انتشار آثار علمی معتبر، برگزاری جشواره‌های روابط عمومی و غیره از جمله فعالیت‌های برجسته و تاثیرگذار موسسات و تشکل‌های روابط عمومی در سال ۱۳۹۳ بوده است.

بازنمایی پیام مقام معظم رهبری به جوانان اروپا و آمریکا در یک نماهنگ

همشهری آنلاین: جمعی از هنرمندان در اثری با عنوان «به ایران خوش آمدید» تلاش کردند تا پیام مقام معظم رهبری خطاب به جوانان آمریکای شمالی و اروپا را از منظری نو و در قالبی جدید بازنمایی نمایند.

فراخوان اعطای جایزه یونسکو به روزنامه‌نگاران علمی

همشهری آنلاین: سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) فراخوان ثبت‌نام کاندیداهای جایزه کالینگا (Kalinga) در سال ۲۰۱۵ را اعلام کرد.

مذاکرات ۱+۵ | شب طولانی بوریواژ؛ همه نگاه‌ها به یک هتل

لوزان - کتایون لامع زاده - ایرنا: نبض دنیا در ۱۲ ساعت آینده نه در وال استریت و بازارهای بورس و سهام اروپا که در هتل بوریواژ می‌تپد. امشب طولانی‌ترین شبی است که بوریواژ در تاریخ ۱۵۰ ساله خود تجربه کره است.

بلومبرگ مدعی شد؛‌ پیشنهاد جدید چین برای لغو تحریم‌های ایران

همشهری آنلاین: خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ به نقل از دو فرد مطلع از روند مذاکرات گزارش داد که وانگ یی وزیر امور خارجه چین که یکشنبه ۹ فروردین وارد لوزان شده، پیشنهاد جدیدی برای لغو تحریم‌های ایران ارائه خواهد کرد.

طرف‌های مناقشه یمن از روسیه درخواست میانجی‌گری کردند

همشهری آنلاین: میخاییل بوگدانف، نماینده رئیس جمهوری روسیه در امور خاورمیانه اعلام کرد که طرف‌های درگیر در یمن از روسیه برای پایان مسالمت‌آمیز مناقشه آن کشور، درخواست میانجی‌گری کرده‌اند.

مذاکرات فشرده در لوزان

همشهری آنلاین: محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و فدریکا موگرینی هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا و نیز فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان و وانگ یی همتای چینی او با یکدیگر مذاکره و رایزنی کردند.

جاده‌های خیس نهم فروردین

همشهری آنلاین: رئیس پلیس راه راهور ناجا، از آغاز بارش باران در محورهای مختلف، و هم چنین وضعیت ترافیک جاده‌های کشور خبر داد.

پیروزی پرگل فوتبال امید ایران مقابل افغانستان در مقدماتی انتخابی المپیک

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال امید ایران در سومین دیدار خود از مرحله مقدماتی انتخابی المپیک در حضور بیش از هفتاد هزار افغانی در ورزشگاه آزادی به پیروزی پر گل دست یافت.

دعوت کاردار ترکیه به وزارت امور خارجه

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت خارجه با دعوت کاردار ترکیه در تهران به این وزارت خانه خواستار پاسخ روشن و قانع کننده در این خصوص شد.

مراسم بزرگداشت همسر آیت الله جنتی برگزار شد

همشهری آنلاین: مراسم سومین روز درگذشت حاجیه خانم مظاهری همسر دبیر شورای نگهبان صبح امروز در مدرسه عالی شهید مطهری و با حضور شخصیت‌های مختلف کشوری و لشگری برگزار شد.

زلزله ۵ ریشتری در جنوب استان کرمان؛ شکل‌گیری ستاد بحران

همشهری آنلاین: صبح یکشنبه ۹ فروردین ماه زلزله‌ای به بزرگی ۵ ریشتر شهرستان منوجان در جنوب استان کرمان را لرزاند.

واژگونی اتوبوس زائران در بغداد؛ ۲۰ زائر ایرانی زخمی شدند

همشهری آنلاین: منابع رسانه‌ای عراق از واژگونی یک دستگاه اتوبوس در بغداد و زخمی شدن ۲۰ زائر ایرانی سوار بر آن خبر دادند.