همشهری آنلاین - مریم شیرافکن : تحرک فقط به معنای راه رفتن نیست. توانایی حرکت آزادانه و مطمئن، یکی از پایههای اصلی سلامت و استقلال در زندگی است؛ مهارتی که از ترکیب قدرت عضلانی، استقامت، تعادل، هماهنگی و دامنه حرکتی مفاصل شکل میگیرد.
به همین دلیل است که متخصصان سلامت از یک اصل ساده برای حفظ توانایی حرکتی استفاده میکنند: «از آن استفاده کن یا از دستش بده.»
تحرک دقیقاً چیست؟
تحرک یا Mobility به توانایی بدن برای حرکت هدفمند و انجام فعالیتهای روزمره گفته میشود. از بلند شدن از تخت و حمام کردن گرفته تا بالا رفتن از پله، سوار و پیاده شدن از خودرو، پیادهروی در خیابان یا حمل کیسههای خرید، همه به سطح مناسبی از تحرک نیاز دارند.
تحرک مناسب فقط باعث نمیشود راحتتر حرکت کنید؛ بلکه میتواند به حفظ استقلال فردی، کاهش خطر زمینخوردن و جلوگیری از برخی آسیبهای حرکتی کمک کند.
در واقع، بسیاری از ما تا زمانی که مشکلی در حرکت ایجاد نشده، متوجه نمیشویم بدن برای انجام سادهترین کارهای روزمره چه مجموعه پیچیدهای از تواناییها را به کار میگیرد.
چرا با افزایش سن، تحرک اهمیت بیشتری پیدا میکند؟
با بالا رفتن سن ممکن است قدرت عضلات، تعادل، انعطافپذیری و استقامت بهتدریج کاهش پیدا کند. بیماریها، کمتحرکی و نشستن طولانیمدت نیز میتوانند این روند را تشدید کنند.
از دست دادن تحرک میتواند یک چرخه نامطلوب ایجاد کند: فرد به دلیل ضعف یا درد کمتر حرکت میکند، کمتحرکی باعث کاهش بیشتر قدرت و توانایی حرکتی میشود و در نهایت انجام فعالیتهای روزمره دشوارتر خواهد شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، حدود ۱۲ درصد از بزرگسالان آمریکایی با نوعی مشکل حرکتی مواجه هستند که میتواند راه رفتن ایمن یا بالا رفتن از پلهها را تحت تأثیر قرار دهد.
تحرک فقط انعطافپذیری نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که Mobility را فقط با کشش و انعطافپذیری یکسان بدانیم.
در حالی که تحرک مجموعهای از تواناییهاست:
قدرت: عضلات باید توانایی تولید نیروی کافی برای حرکت و کنترل بدن را داشته باشند.
تعادل: بدن باید بتواند هنگام ایستادن و حرکت، مرکز ثقل خود را کنترل کند.
هماهنگی: مغز و عضلات باید بتوانند حرکات را به شکل هماهنگ و دقیق انجام دهند.
دامنه حرکتی: مفاصل باید بتوانند در محدوده مناسب حرکت کنند.
استقامت: بدن باید بتواند فعالیتهای روزمره را بدون خستگی شدید انجام دهد.
بنابراین ممکن است فردی انعطافپذیری خوبی داشته باشد اما قدرت یا تعادل کافی نداشته باشد و در نتیجه Mobility مطلوبی نداشته باشد.
چطور تحرک بدن را حفظ کنیم؟
خبر خوب این است که برای حفظ تحرک الزاماً به تمرینات پیچیده یا تجهیزات گرانقیمت نیاز ندارید. مهمترین نکته، حرکت منظم و متناسب با تواناییهای بدن است.
پیادهروی منظم، تمرینات قدرتی، حرکات تعادلی و تمرینات مربوط به دامنه حرکتی مفاصل میتوانند در یک برنامه مناسب کنار هم قرار بگیرند.
همچنین بهتر است زمانهای طولانی نشستن را با وقفههای کوتاه حرکتی بشکنید. چند دقیقه راه رفتن یا انجام حرکات ساده در طول روز، بهتر از ساعتها بیتحرکی است.
از امروز شروع کنید
برای حفظ تحرک لازم نیست منتظر رسیدن به سنین بالا بمانید. اتفاقاً بهترین زمان برای حفظ تواناییهای حرکتی، زمانی است که هنوز محدودیتی در حرکت ندارید.
هر بار که پیادهروی میکنید، از پله استفاده میکنید، عضلاتتان را تقویت میکنید یا روی تعادل و دامنه حرکتی خود کار میکنید، در واقع برای حفظ استقلال آیندهتان سرمایهگذاری میکنید.
تحرک چیزی نیست که فقط برای ورزشکاران یا سالمندان اهمیت داشته باشد؛ تحرک همان چیزی است که به ما اجازه میدهد زندگی روزمره را مستقل، فعال و با کیفیت بیشتری ادامه دهیم.
پس شاید یکی از سادهترین نسخهها برای حفظ توانایی بدن همین باشد: هر روز حرکت کنید و اجازه ندهید بدنتان به بیتحرکی عادت کند.
منبع : https://www.health.harvard.edu/