همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: دانشمندان معتقدند که زوال عقل نه تنها توسط تغییرات در مغز در حال پیر شدن، بلکه توسط سالها استرس متابولیک، التهاب و آسیب عروقی که در سراسر بدن تجمع مییابد، رخ میدهد.
سال گذشته، یک مطالعه بزرگ نشان داد افرادی که در دوران میانسالی از نظر جسمی فعال باقی میمانند، ۴۰ تا ۴۵ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل در مراحل بعدی زندگی هستند. این متاآنالیز از بیش از ۳ میلیون نفر در نشریه «پیالاواسوان» منتشر شده و نشان داد بیشترین کاهش در خطر زوال عقل ناشی از نحوه رفتار افراد در میانسالی است و با هفت تا هشت ساعت خواب، حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی در هفته و کمتر از هشت ساعت بیتحرکی در روز مرتبط است.
دکتر بابک قرائی مقدم، جراح و متخصص مغز و اعصاب درباره دلایل تغییرات مغز در میانسالی به همشهری میگوید: در سنین میانسالی مسائل شایعی برای اشخاص رخ میدهد که میتواند به مغز افراد در آینده صدمه بزند. مسائلی قابل پرهیز که باید به آنها توجه شود، از جمله شروع فشار خون. این عمدتا علامتی ندارد و بدون سرو صدا فرد را مبتلا میکند و میتواند به کلیهها و مغز آسیب بزند. بر اثر فشار خون بالا اتفاقات و سوانح مغزی مانند خونریزی مغزی رخ میدهد.
قرائی مقدم ادامه داد: در سنین میانسالی با توجه به استرسهای مختلفی که وجود دارد افراد با مسائل مختلفی مانند افسردگی مواجه میشوند. این اختلال نشان میدهد شما در شیوه زندگی دچار مشکل هستید. افسردگی باعث میشود به عادات دیگری روی بیاورید که به مغزتان آسیب بزند.
اختلالات خواب
این متخصص با اشاره به اینکه اختلالات خواب در سنین میانسالی شروع میشود، توضیح میدهد: همانطور که بارها گفته شده خواب نامناسب در دراز مدت میتواند برای سلامت مغز اثر منفی داشته باشد. در روند پیری مغز دیده شده که در زمان خواب پروتئینهایی که در سن پیری در مغز رسوب میکنند، پاکسازی میشوند و روند تمیز کردن رخ میدهد.
بیشتر بخوانید:
- راز پیشگیری از زوال عقل و آلزایمر در این ویتامین نهفته است
- پیری مغز تدریجی نیست، پای پنجره بحرانی در میان است
او درباره راهکارهای مناسب برای بهبود وضعیت مغز در میانسالی توضیح میدهد: خواب مناسب، همراه با روحیه مناسب، پیشگیری از بیماری فشار خون یا درمان آن همچنین پیگیری عادات مناسب میتواند در بهبود وضعیت سلامت مغز از سنین میانسالی موثر باشد. افزایش وزن یکی از مواردی است که در سنین میانسالی گریبانگیر افراد میشود، پدیده چاقی میتواند هم باعث مشکلات قلبی و عروقی برای فرد شود و هم میتواند فعالیت مغز را دچار اختلال کند. یعنی میتواند باعث افزایش مشکلات مغزی شود. بنابراین پیگیری رژِیم غذابی مناسب و ورزش منظم از این سن جزو ضروریات است.
اهمیت ترک سیگار برای مغز
قرائی مقدم با بیان اینکه عاداتی مانند سیگار کشیدن هم میتواند بر فعالیت مغز تاثیر بگذارد، تاکید میکند: افراد در سنین جوانی شروع به سیگار کشیدن میکنند. اما میانسالی میتواند زمانی برای ترک سیگار باشد. گفته میشود که میلیونها نفر بر اثر مصرف مستقیم و غیر مستقیم سیگار جان خود را از دست میدهند. پس ترک سیگار هم میتواند در سلامت مغز از سنین میانسالی تاثیر گذار باشد. زندگی آرام و کم استرس هم در بهبود وضعیت مغز موثر است. زندگی سالم همراه با ورزش مناسب هم میتواند به آرامش و کاهش استرس کمک کند.