به گزارش همشهری آنلاین، دکتر محمدحسین دلشاد، فلوشیپ فوق‌تخصصی درد و دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران همرمان با روز جهانی دیابت (۱۴ نوامبر) به اهمیت توجه به عوارض کمتر شناخته‌شده این بیماری، از جمله دردهای عصبی اشاره کرد و گفت: نوروپاتی دیابتی یکی از عوارض مهم دیابت است.
به گفته این متخصص، آسیب اعصاب محیطی در اثر دیابت می‌تواند موجب بروز دردهایی به شکل سوزش، احساس برق‌گرفتگی، تیرکشیدن، مورمور شدن و حساسیت شدید به لمس شود. این علائم معمولاً ابتدا در انگشتان و کف پا ظاهر می‌شوند و ممکن است به ساق پاها گسترش پیدا کنند.
او تاکید کرد: همه بیماران مبتلا به نوروپاتی دیابتی الزاماً درد ندارند و گاهی کاهش حس و بی‌حسی، علامت اصلی بیماری است. این وضعیت به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که بیمار ممکن است متوجه زخم، تاول، سوختگی یا آسیب‌های پا نشود و در صورت بی‌توجهی، این ضایعات به عفونت و زخم‌های عمیق منجر شوند. البته هر دردی در بیمار دیابتی ناشی از نوروپاتی نیست و مشکلات عروقی، بیماری‌های ستون فقرات، اختلالات عضلانی و اسکلتی و حتی کمبود ویتامین B۱۲ نیز باید در تشخیص افتراقی بررسی شوند.
درمان برای دردهای نوروپاتیک دیابتی
دلشاد درباره درمان دارویی دردهای نوروپاتیک دیابتی گفت: مسکن‌های معمولی مانند استامینوفن و داروهای ضدالتهاب همیشه پاسخ مناسبی به این نوع درد نمی‌دهند، زیرا منشأ درد، آسیب و اختلال در عملکرد اعصاب است. داروهایی مانند گاباپنتین و پره‌گابالین، دولوکستین و ونلافاکسین و برخی داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای و مسدودکننده‌های کانال سدیمی از گزینه‌های درمانی معتبر هستند که انتخاب آن‌ها به شرایط بیمار، شدت درد، بیماری‌های همراه و عوارض احتمالی بستگی دارد.
او ادامه داد: در برخی بیماران، درمان‌های موضعی مانند فرآورده‌های لیدوکائین و کپسایسین نیز می‌توانند به کاهش درد کمک کنند. در مواردی که درد با درمان‌های اولیه به اندازه کافی کنترل نمی‌شود، ارزیابی توسط متخصص درد و بررسی روش‌های تخصصی‌تر ضرورت پیدا می‌کند. از جمله این روش‌ها می‌توان به مداخلات اینترونشنال درد و در بیماران منتخب مبتلا به درد نوروپاتیک مزمن و مقاوم، تحریک طناب نخاعی اشاره کرد که انتخاب آن نیازمند ارزیابی دقیق و بررسی شرایط اختصاصی بیمار است.
دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد درباره مصرف خودسرانه داروهای مسکن قوی هشدار داد: داروهای مخدر یا اپیوئیدی به دلیل خطر وابستگی، تحمل دارویی و عوارض جدی، برای درمان معمول دردهای نوروپاتیک دیابتی توصیه نمی‌شوند و بیماران باید از مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت این داروها پرهیز کنند.
او همچنین مراقبت از پاها را بخش جدایی‌ناپذیر مدیریت دیابت عنوان کرد و گفت: بیماران باید هر روز کف پا، پاشنه و فضای بین انگشتان را از نظر زخم، تاول، ترک پوستی، تورم و تغییر رنگ بررسی کنند، از راه رفتن با پای برهنه بپرهیزند و از کفش مناسب استفاده کنند. معاینه منظم حس محافظتی و وضعیت عروقی پا نیز ضروری است. غربالگری نوروپاتی در مبتلایان به دیابت نوع دو از زمان تشخیص و در مبتلایان به دیابت نوع یک، پنج سال پس از تشخیص آغاز می‌شود و باید دست‌کم سالانه تکرار شود.
دلشاد تأکید کرد: هدف از درمان دردهای دیابتی صرفاً کاهش شدت درد نیست، بلکه بهبود خواب، حفظ توانایی حرکتی، افزایش استقلال بیمار و ارتقای کیفیت زندگی اوست. درد، سوزش و بی‌حسی مداوم پاها نباید به‌عنوان پیامد طبیعی دیابت یا افزایش سن پذیرفته شود، تشخیص زودهنگام، درمان مناسب و پیگیری تخصصی می‌توانند از بسیاری از عوارض پیشگیری کنند. روز جهانی دیابت نیز فرصت مناسبی برای افزایش آگاهی عمومی درباره این عوارض و اهمیت مراجعه به‌موقع بیماران است.