به گزارش همشهری آنلاین اندازهگیری فشار خون سالهاست با همان تصویر آشنای بازوبندهای بادی گره خورده است؛ وسیلهای که باید دور بازو بسته شود، چند ثانیه باد شود و سپس عدد فشار خون را نمایش دهد. اما حالا فناوریهای پوشیدنی در تلاشاند این روش قدیمی را کنار بزنند. ساعتهای هوشمند، دستبندها، حلقهها و حتی ابزارهای غیرمنتظرهای مانند عینک هوشمند وعده دادهاند که بتوانند فشار خون را بدون نیاز به بازوبند و در تمام طول شبانهروز ثبت کنند. البته که متخصصان هشدار میدهند این فناوریها هنوز راهی طولانی تا تبدیل شدن به یک جایگزین مطمئن در پیش دارند.
یکی از فناوریهای اصلی مورد استفاده در این دستگاهها فوتوپلتیسموگرافی (PPG) است؛ روشی که با استفاده از حسگرهای نوری، تغییرات جریان خون در رگهای مچ دست را بررسی میکند. برخی دستبندهای مجهز به این فناوری قادرند بهطور خودکار تا ۵۰ بار در روز فشار خون را اندازهگیری کنند، بدون آنکه کاربر نیازی به انجام اقدام خاصی داشته باشد.
امروز این فناوری تنها به دستبندها محدود نیست. حلقههای هوشمند، تلفنهای همراه، عینکهای هوشمند، برچسبهای پوستی، خالکوبیهای موقت و حتی نمونههای آزمایشی صندلیهای هوشمند نیز برای ثبت فشار خون طراحی شدهاند؛ موضوعی که میتواند شیوه پایش این بیماری شایع را متحول کند.
دلیل استقبال از این فناوریها روشن است. فشار خون در طول شبانهروز ثابت نیست و ممکن است در مطب پزشک به دلیل استرس، بهطور کاذب بالا برود؛ وضعیتی که به آن «پرفشاری خون روپوش سفید» گفته میشود. به همین دلیل، پزشکان تأکید میکنند تصمیمگیری درباره شروع یا تغییر دارو باید بر اساس اندازهگیریهای خارج از مطب نیز انجام شود.
روشهای فعلی اما چندان راحت نیستند. در پایش ۲۴ ساعته، بیمار باید یک شبانهروز دستگاهی با بازوبند متصل به بازو حمل کند که هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در روز و هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در شب باد میشود؛ فرآیندی که اغلب خواب را مختل میکند. در روش خانگی نیز فرد باید چهار بار در روز و به مدت یک هفته فشار خون خود را اندازهگیری کند؛ کاری که برای بسیاری خستهکننده و حتی اضطرابآور است.
در مقابل، دستگاههای بدون بازوبند میتوانند بدون ایجاد فشار یا صدا، فشار خون را هنگام راه رفتن، نشستن، خوابیدن یا انجام فعالیتهای روزمره ثبت کنند. همین ویژگی باعث میشود تصویر دقیقتری از تغییرات فشار خون در زندگی واقعی ارائه دهند.
مزایا و معایب دستگاههای بدون بازوبند
با این حال، این فناوری هنوز بینقص نیست. مهمترین چالش، دقت اندازهگیری است. از آنجا که این دستگاهها در وضعیتهای مختلف بدن کار میکنند، ارزیابی صحت عملکرد آنها پیچیدهتر از فشارسنجهای معمولی است. علاوه بر این، بیشتر آنها باید بهطور دورهای با یک فشارسنج استاندارد کالیبره شوند؛ مرحلهای که بهویژه برای سالمندان ممکن است دشوار باشد.
از سوی دیگر، حجم بالای دادههایی که این ابزارها تولید میکنند، چالشهای تازهای در زمینه ذخیرهسازی، امنیت اطلاعات، حفظ حریم خصوصی و حتی افزایش بار کاری پزشکان ایجاد کرده است. همچنین هنوز کارآزماییهای بالینی کافی وجود ندارد که نشان دهد این دستگاهها به اندازه فشارسنجهای استاندارد در پیشگیری از سکته قلبی، مغزی و دیگر عوارض فشار خون بالا مؤثر هستند.
کارشناسان معتقدند فشارسنجهای بدون بازوبند در سالهای آینده به بخشی از زندگی روزمره تبدیل خواهند شد، اما تا زمانی که استانداردهای دقیق برای تأیید عملکرد آنها تدوین نشود، نمیتوان آنها را جایگزین کامل فشارسنجهای مرسوم دانست. با این حال، برای افرادی که دچار افت یا نوسان مکرر فشار خون و سرگیجه میشوند، این ابزارها میتوانند امکان پایش مداوم و تنظیم دقیقتر درمان را فراهم کنند.