به گزارش همشهری آنلاین، فشار خون بالا سالها میتواند بیعلامت بماند و در سکوت به قلب، مغز، چشم و کلیهها آسیب بزند. تنها راه کشف بهموقع، اندازهگیری منظم است. با تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز دارودرمانی، میتوان خطر سکته قلبی/مغزی، نارسایی کلیه و نابینایی را بهطور چشمگیری کاهش داد.
عوارض فشار خون بالا
فشار خون بالا چیست و چرا خاموش است؟
در فشار خون اولیه، بسیاری از افراد تا سالها هیچ علامتی ندارند و فقط هنگام بروز عوارض متوجه بیماری میشوند. این «بیعلامتی» علت لقب قاتل خاموش است. بنابراین اندازهگیری منظم (در خانه یا مراکز درمانی) تنها راه کشف زودهنگام است.
نکتهی طلایی: اگر سابقه خانوادگی، چاقی یا بیماریهای مزمن دارید، برنامهی غربالگری منظم بچینید.
علائم و عوارض خطرناک | نمونه علائم و عوارض فشار خون بالا
اگرچه غالباً بیعلامت است، ولی فشار خون کنترلنشده میتواند به عوارض زیر منجر شود:
سردرد عصبی شدید، سرگیجه، اختلال تمرکز
قلبی: درد/فشار قفسه سینه، تنگی نفس فعالیتی، تپش قلب
چشمی: تاری دید، خونریزی شبکیه، التهاب عصب بینایی
کلیوی: اختلال عملکرد کلیه تا دیالیز در مراحل پیشرفته
مغزی: سکته مغزی (ایسکمیک یا خونریزیدهنده)
عروقی: آترواسکلروز، آنوریسم
متابولیک: تشدید دیابت و اختلالات چربی خون
عوارض قلبی و عروقی
وقتی راهرسانی خون «تنگ» یا «سفت» میشود، قلب مجبور است پرقدرتتر پمپ کند؛ در طولانیمدت دیوارهها ضخیم و قلب بزرگ میشود و نیازش به خون بالا میرود؛ این چرخه، نارسایی قلبی و افزایش خطر سکته قلبی را بهدنبال دارد. کنترل فشار خون با دارو و اصلاح عادات میتواند این روند را معکوس یا کُند کند.
عوامل خطر در فشار خون
- سن (با افزایش سن، خطر بیشتر)
- جنسیت (تا حدود ۵۵ سالگی در مردان شایعتر؛ پس از یائسگی در زنان افزایش مییابد)
- سابقه خانوادگی
- چاقی و دورکمر بالا
- کمتحرکی
- رژیم پرنمک/پرچرب/پرشکر
- الکل و دخانیات
- استرس مزمن
- بیماریهای مزمن مانند دیابت و بیماری کلیوی
تشخیص و آزمایشهای تکمیلی
تشخیص با اندازهگیری تکرارشونده در شرایط استاندارد انجام میشود (مطب/کلینیک و یا دستگاه خانگی معتبر). برای دقت بیشتر، گاهی پایش ۲۴ ساعته (Ambulatory) درخواست میشود.
آزمایشهای کمکی:
- خون (چربیها، قند، عملکرد کلیه، الکترولیتها)
- ادرار (پروتئینوری و سایر شاخصها)
- الکتروکاردیوگرام (ECG) و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی
- پایش ۲۴ ساعته فشار خون