به گزارش همشهری آنلاین، در گزارش تایمز که ۱۵ آبان امسال منتشر شده، به نقل از یک مقام وزارت بهداشت کشور بدون ذکر نام این مسئول آمده است که قرص‌های ید در اختیار ساکنان مناطق نزدیک به تأسیسات هسته‌ای تا شعاع ۲ تا ۳ کیلومتری و با هدف آمادگی در برابر احتمال حملات نظامی و انتشار مواد رادیواکتیو انجام می‌شود.
حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، در واکنش به این گزارش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: هیچ مقام وزارت بهداشت با تایمز مصاحبه نکرده و نقل‌قول منتسب به این وزارتخانه کذب است.
به گفته این مسئول، نظام سلامت برای سناریوهای مختلف و تهدیدهای دشمنی که به کودکان نیز رحم نمی‌کند آماده است اما اعلام وضعیت جنگی در صلاحیت وزارت بهداشت نیست و انتشار اخبار تأییدنشده در این شرایط غیرمسئولانه است.
چرا قرص ید توزیع شد؟
کرمانپور در گفت‌وگو با همشهری درباره علت توزیع قرص یدید پتاسیم در اطراف برخی تأسیسات هسته‌ای توضیح می‌دهد: از زمان جنگ اول و با افزایش احتمال هدف قرار گرفتن برخی مراکز هسته‌ای کشور، این تصمیم مطرح شد که قرص ید در اطراف نیروگاه‌هایی که احتمال حمله به آنها وجود داشت، توزیع شود. در آن مقطع، نگرانی اصلی متوجه دو مرکز دارای رآکتور هسته‌ای، یکی در امیرآباد و دیگری در بوشهر بود و احتمال می‌دادیم این دو مرکز هدف حمله قرار بگیرند.
او ادامه می‌دهد: برای پیشگیری از آسیب احتمالی به غده تیروئید، پیش‌بینی شد در اطراف این نیروگاه‌ها قرص یدید پتاسیم توزیع شود. برآورد این بود که در صورت وقوع حادثه و انتشار مواد از رآکتورها، احتمال آلودگی در محدوده‌ای حدود یک تا ۲ کیلومتری وجود داشته باشد. به همین دلیل، در آن زمان قرص‌ها را در محله‌ها و کوچه‌های اطراف این مراکز توزیع کردند. البته چنین اتفاقی رخ نداد و این اقدام نیز محدود به همان مقطع زمانی بود و ادامه پیدا نکرد.
سخنگوی وزارت بهداشت درباره احتمال تکرار چنین شرایطی با توجه به تهدیدهای اخیر آمریکا نیز می‌گوید: رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرده است که ممکن تأسیسات هسته‌ای ایران را با بمب اتمی هدف قرار دهد. نمی‌توان با قطعیت گفت این تهدیدها عملیاتی می‌شوند یا صرفاً یک مانور سیاسی هستند. به همین دلیل باید برای سناریوهای مختلف آمادگی داشته باشیم. با این حال، در سناریوهای فعلی وزارت بهداشت، موضوعی مانند آنچه روزنامه تایمز درباره توزیع قرص ید مطرح کرده، وجود ندارد. بر اساس تهدیدهای مطرح‌شده، احتمال حمله به بخش‌های زیرزمینی تأسیسات مطرح است و امیدواریم آسیبی به این مراکز وارد نشود.
بیشتر بخوانید:
کرمانپور درباره توصیه‌های بهداشتی در صورت وقوع حمله به تأسیسات هسته‌ای نیز تأکید می‌کند: در چنین شرایطی، بهترین اقدام این است که مردم در ۲۴ ساعت نخست در فضاهای بسته و دور از پنجره‌ها بمانند و از کولر و هواساز استفاده نکنند تا ذرات احتمالی منتشرشده فروکش کنند. البته تأسیسات هسته‌ای کشور در مناطق بزرگ و پرتراکم جمعیتی مستقر نیستند که هدف قرار گرفتن آنها لزوماً سلامت جمعیت زیادی را به خطر بیندازد.
قرص ید برای حفاظت از تیروئید
قرص ید یا پتاسیم یدید، در شرایط اضطراری هسته‌ای و در صورت احتمال مواجهه با ید رادیواکتیو، برای محافظت از غده تیروئید استفاده می‌شود. این دارو با اشباع تیروئید از ید پایدار، جذب ید رادیواکتیو را کاهش می‌دهد؛ با این حال، در برابر سایر مواد پرتوزا، تشعشعات خارجی یا آثار انفجار هسته‌ای محافظتی ایجاد نمی‌کند و مصرف آن نیز باید صرفاً با دستور مراجع بهداشتی انجام شود.
سخنگوی وزارت بهداشت هم درباره کارکرد قرص یدید پتاسیم و علت تأکید بر مصرف آن در شرایط خاص توضیح می‌دهد: این قرص برای محافظت از غده تیروئید در برابر ید رادیواکتیو به کار می‌رود. در صورت وقوع یک حادثه هسته‌ای، غده تیروئید به‌ویژه در کودکان از بخش‌هایی است که می‌تواند در معرض آسیب قرار بگیرد. مصرف قرص یدید پتاسیم باعث می‌شود تیروئید با ید پایدار اشباع شود و در نتیجه، ید رادیواکتیو کمتری جذب کند. هدف از این اقدام، کاهش خطر آسیب‌های تیروئیدی و ابتلا به سرطان تیروئید در اثر مواجهه با مواد رادیواکتیو است.
خودسرانه مصرف نکنید
کرمانپور در ادامه نسبت به مصرف خودسرانه قرص یدید پتاسیم هشدار می‌دهد و می‌گوید: این قرص دارویی نیست که مردم در شرایط عادی یا صرفاً از روی نگرانی مصرف کنند. مصرف بی‌مورد آن می‌تواند عملکرد غده تیروئید را مختل کند و حتی به کم‌کاری تیروئید منجر شود. بنابراین مردم نباید به‌صورت خودسرانه از این قرص استفاده کنند.
او با تأکید بر اینکه مصرف این دارو باید صرفاً با اعلام و توصیه مراجع بهداشتی انجام شود، می‌افزاید: تنها زمانی که وقوع حادثه هسته‌ای و احتمال آلودگی محیطی تأیید شود، مقامات بهداشتی درباره ضرورت مصرف قرص و محدوده جغرافیایی آن تصمیم‌گیری می‌کنند. در چنین شرایطی، به ساکنان مناطقی که احتمال رسیدن تشعشعات و مواد رادیواکتیو به آنها وجود دارد، توصیه می‌شود قرص را مصرف کنند. در غیر این صورت، این دارو نه‌تنها خاصیت پیشگیرانه‌ای ندارد، بلکه ممکن است برای سلامت افراد مضر باشد.
سخنگوی وزارت بهداشت در پایان تأکید می‌کند: در شرایط عادی نیازی نیست مردم این قرص‌ها را تهیه و نگهداری کنند. در صورت بروز شرایط اضطراری، وزارت بهداشت آمادگی دارد به میزان کافی قرص یدید پتاسیم را در مناطق مورد نیاز و در محدوده‌های تعیین‌شده توزیع کند.