همشهری آنلاین:کششهای شدید و غیراصولی بدن که گاهی در ویدئوهای فضای مجازی با عنوان «درمان» به نمایش گذاشته میشوند، میتوانند به شکستگی، آسیب جدی نخاع و حتی فلج دائمی منجر شوند. با این وجود برخی افراد فاقد صلاحیت علمی و مجوز قانونی، با معرفی خود به عنوان درمانگر، اقدام به ارائه چنین خدماتی در مراکز غیرمجاز یا حتی منازل میکنند.
تصاویر و ویدئوهایی که در آنها افراد با ایجاد کششهای شدید در گردن، پاها یا سایر بخشهای بدن، مدعی درمان مشکلات اسکلتی و عضلانی هستند، این پرسش را ایجاد میکند که چنین اقداماتی تا چه اندازه از نظر علمی و قانونی مجاز است و چه خطراتی میتواند برای سلامت افراد به همراه داشته باشد؟
ورود افراد فاقد صلاحیت و بدون تخصص به حوزه مداخلات فیزیوتراپی، یکی از چالشهای نگرانکننده در حوزه سلامت است. برخی از این افراد با استفاده از تبلیغات گسترده در فضای مجازی یا ارائه خدمات در منزل، خود را درمانگر معرفی میکنند؛ در حالی که مداخلات فیزیوتراپی نیازمند دانش تخصصی، بررسی شرایط بیمار و مجوز قانونی است.
دکتر همایون آبایی، مسئول کمیته حقوقی انجمن فیزیوتراپی ایران، در برنامه «پارک وی» تلویزیون همشهری، درباره پیامدهای اعتماد به افراد فاقد تخصص در این حوزه هشدار داده است.
آبایی با تأکید بر اینکه مداخله در درمان توسط افرادی که تحصیلات دانشگاهی یا پروانه قانونی ندارند، میتواند سلامت مردم را به خطر بیندازد، میگوید: ما با مواردی مواجه بودهایم که فرد متخلف با مداخله غیرعلمی، آسیبهای جسمانی عمیقی به بیمار وارد کرده که در موارد تلخ و گزارششده، منجر به فلج شدن دائم بیمار شده است.
چرا کششهای غیرتخصصی میتواند خطرناک باشد؟
آبایی با هشدار نسبت به فعالیت افرادی که بدون برخورداری از صلاحیت علمی خود را درمانگر معرفی میکنند، میافزاید: بسیاری از بیماران تصور میکنند هر فردی که با تجهیزات پزشکی کار میکند، لزوماً دارای صلاحیت علمی و قانونی است؛ حال آنکه فیزیوتراپی یک تخصص آکادمیک است که نیازمند دانش دقیق آناتومی، فیزیولوژی و پاتولوژی است. کوچکترین خطا در حرکتدرمانی یا استفاده غیرعلمی از دستگاهها میتواند فاجعهبار باشد.
او درباره آسیبهایی که حرکات کششی شدید و غیراصولی میتواند به بیمار وارد کند، توضیح میدهد: ابتداییترین کاری که درمانگر انجام میدهد، معاینه و بررسی سابقه بیمار است. افراد فاقد صلاحیت هم به هیچ عنوان این کار را انجام نمیدهند. امکان دارد بیمار سابقه پوکی استخوان و بسیاری از مشکلات دیگر داشته باشد و از نظر آناتومیکی دچار ایرادهایی باشد که نشود هر کاری را روی وی انجام داد.
به گفته او، نمیتوان یک حرکت درمانی را به شکل طوطیوار و بدون توجه به شرایط هر بیمار تکرار کرد: اینکه بخواهیم به صورت طوطیوار و کپیبرداری شده کاری را انجام دهیم، میتواند به فاجعه ختم شود. علاوه بر شکستگیها، ما مواردی را داشتیم که بیمار بر اثر کششهای غیرتخصصی فلج شده و به نخاعش آسیب شدید وارد شده است. این قضیه میتواند بسیار بغرنج بوده و پشیمانی مادامالعمر برای بیمار به همراه داشته باشد.
فیزیوتراپی فقط انجام چند حرکت کششی نیست
بسیاری از مداخلات فیزیوتراپی بر اساس شرایط جسمانی، سابقه بیماری و وضعیت آناتومیکی بیمار انتخاب میشوند. بنابراین، انجام یک حرکت یا کشش صرفاً به دلیل مشاهده آن در فضای مجازی، به معنای برخورداری از شرایط لازم برای انجام آن نیست.
بیشتر بخوانید:
آبایی تأکید میکند که بیمار پیش از هرگونه مداخله باید از صلاحیت فرد ارائهدهنده خدمات و مجاز بودن مرکز درمانی اطمینان حاصل کند؛ موضوعی که در خدماتی که از طریق شبکههای اجتماعی یا به صورت خانگی تبلیغ میشوند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چگونه در دام افراد فاقد صلاحیت نیفتیم؟
آبایی بر لزوم هوشیاری بیماران هنگام مراجعه به مراکز درمانی یا استفاده از خدمات فیزیوتراپی در منزل تأکید میکند و میگوید: شرط نخست در پذیرش هرگونه خدمات درمانی، رؤیت کارت نظام پزشکی معتبر است. افراد باید توجه داشته باشند که کارت نظام پزشکی، شناسه رسمی تخصص فرد است و ارائه آن حق مسلم بیمار است.
به گفته او، مراکزی که مدعی ارائه خدمات فیزیوتراپی هستند نیز باید دارای مجوزهای رسمی باشند و این مجوزها در معرض دید مراجعان قرار گرفته باشد.
او همچنین نسبت به تبلیغات کلینیکها و افراد در فضای مجازی هشدار میدهد و میگوید: تبلیغات پرزرقوبرق در فضای مجازی، دلیلی بر تخصص یا مجاز بودن فرد نیست. هر پیج یا مجموعهای که اقدام به تبلیغ خدمات درمانی میکند، باید دارای مجوزهای لازم از سازمان نظام پزشکی باشد. بیماران نباید فریب تعداد فالوور یا کامنتهای مثبت ساختگی را بخورند.
تخلفات فیزیوتراپی را کجا گزارش کنیم؟
آبایی با اشاره به پیگیریهای انجمن فیزیوتراپی ایران برای برخورد با افراد و مراکز متخلف میافزاید: انجمن فیزیوتراپی ایران با همکاری مراجع قانونی، پیگیریهای جدی برای برخورد با متخلفین را در دستور کار دارد. با این حال، ایفای نقش مردم در شناسایی این مراکز و افراد غیرمجاز، کلیدیترین راهکار برای پاکسازی این حوزه است.
او از شهروندان میخواهد در صورت مشاهده موارد مشکوک یا تخلفات، موضوع را از مسیرهای قانونی پیگیری کنند. به گفته آبایی، موارد تخلف را میتوان از طریق سامانه ۱۹۰ و سازمان نظام پزشکی گزارش کرد.