همشهریآنلاین - پروانه بندپی: خوراکیهایی که برای بیشتر مردم بخشی عادی از رژیم غذایی روزانهاند، برای مبتلایان به میگرن میتوانند آغازگر یا تشدیدکننده یک حمله و سردرد دردناک باشند. مثل یک تکه پنیر، چند برش کالباس، شکلات یا حتی فنجان دیگری از قهوه. اما آیا برای پیشگیری از حملههای میگرنی باید همه مواد غذایی تحریککننده را برای همیشه از سفره غذایی حذف کرد؟
این خوراکیها را با احتیاط بخورید
متخصصان میگویند آنچه در پیشگیری از میگرن اهمیت دارد، نه حذف بیدلیل غذاهای مختلف، بلکه شناخت خوراکیهایی است که بدن هر فرد به آنها واکنش نشان میدهد. دکتر بابک زمانی، متخصص مغز و اعصاب به همشهری میگوید: «درست است که بعضی غذاها و خوراکیها میتوانند میگرن را تحریک کنند، اما میزان تأثیر آنها در افراد مختلف یکسان نیست. با این حال، بعضی مواد غذایی بیشتر از مواد دیگر با تشدید سردردهای میگرنی ارتباط دارند.»
«پنیرهای کهنه به خصوص پنیر چدار و پارمسان، گوشتهای فرآوریشده مثل سوسیس، کالباس و ژامبون، شکلات و کاکائو، نوشابههای انرژیزا و مصرف زیاد کافئین» جزو خوراکیهایی هستند که زمانی درباره مصرف آنها هشدار میدهد و میگوید: «مشروبات الکلی، بعضی سسها، غذاهای سنگین، غذاهای چرب و حتی غذای مانده هم ممکن است حمله میگرنی را در بعضی افراد تشدید کنند.»
به گفته این متخصص مغز و اعصاب، «در افرادی که به گلوتن حساسیت دارند، حتی محصولات حاوی گندم میتوانند مشکلساز باشند. همچنین بعضی میوهها مثل موزِ خیلی رسیده باعث تشدید درد در بعضی افراد میشوند. بنابراین شناخت خوراکیهای محرک سردرد خیلی مهم است.»
همه خوراکیهای مشکوک را حذف نکنید
البته این فهرست به معنای آن نیست که همه مبتلایان به میگرن باید پنیر، شکلات، گندم، موز و سایر خوراکیهای محرک را از برنامه غذایی خود حذف کنند. محرکهای غذایی میگرن یکسان نیستند و ممکن است مادهای که در یک فرد حمله ایجاد میکند، در فرد دیگر اثری نداشته باشد.
زمانی میگوید: «یک متخصص معمولاً به بیمار مبتلا به میگرن توصیه نمیکند که خوراکیهایی مثل پنیر و شکلات را برای همیشه از برنامه غذایی خود حذف کند. چون این مواد غذایی بهخودیخود عامل بروز میگرن نیستند و تنها در برخی افراد میتوانند باعث تحریک یا تشدید حمله شوند.»
این متخصص مغز و اعصاب تاکید میکند: «بنابراین اگر فرد متوجه شده که مثلا هر بار بعد از خوردن پنیر یا مثلا شکلات دچار حمله میشود، بهتر است مصرف آن را محدود کند. اما حذف همزمان دهها ماده غذایی بدون اینکه ارتباط آنها با سردرد مشخص شده باشد، ضرورتی ندارد.»
کافئین هم زیادش دردسر است، هم قطع ناگهانیاش
کافئین یکی از مواردی است که باید با احتیاط بیشتری آن را مصرف کرد. مصرف زیاد کافئین میتواند در بعضی افراد محرک سردرد باشد، اما اگر فردی به مصرف روزانه قهوه یا چای عادت کرده باشد، قطع ناگهانی کافئین هم خود میتواند باعث بروز سردرد شود. توصیه متخصصان این است که فردی که هر روز مقدار مشخصی کافئین مصرف میکند، یکباره آن را کنار نگذارد و این کار را تدریجی انجام دهد.
آب را فراموش نکنید
پیشگیری از میگرن فقط به «غذاهای بد» محدود نمیشود. نظم در غذا خوردن نیز اهمیت زیادی دارد. دکتر زمانی میگوید: «فاصله طولانی میان وعدهها، حذف صبحانه، تحمل گرسنگی شدید و طولانیمدت و رژیمهای غذایی سخت میتوانند زمینه حمله را فراهم کنند.»
این متخصص مغز و اعصاب تاکید میکند: «بهتر است وعدههای غذایی در ساعتهای نسبتاً منظم مصرف شوند و فرد برای مدت طولانی گرسنه نماند. کمآبی بدن هم میتواند سردرد میگرن را ایجاد و تشدید کند.»
قرار نیست یک «غذای معجزهگر ضد میگرن» پیدا کنیم؛ هدف، داشتن رژیم غذایی منظم و متعادل و پرهیز از محرکهای شخصی است. متخصصان میگویند یک الگوی غذایی متعادل شامل سبزیجات و میوهها، غلات کامل، منابع مناسب پروتئین و غذاهای کمتر فرآوریشده انتخاب مناسبتری برای فرد مبتلا به میگرن است.
بیشتر بخوانید؛
-
مسکنها؛ مهمترین علت بروز سردرد های میگرنی!
-
سردرد ناشی از عطسه خطرناک است؟
-
این روش مصرف مسکن، بیشتر باعث سردرد میشود
میگرن فقط به غذا مربوط نیست
هرچند تغذیه بخش مهمی از پیشگیری است، اما عوامل دیگری نیز میتوانند آستانه بروز حمله را پایین بیاورند. دکتر زمانی، «بیخوابی طولانیمدت را یکی از عوامل تشدید میگرن» میداند. به گفته این متخصص مغز و اعصاب، «استرس شدید، خستگی، تغییرات هورمونی و بههمخوردن نظم خواب هم در بروز حملههای میگرنی در بسیاری از افراد نقش دارند. همچنین نور شدید یا چشمکزن، صداهای بلند، بوهای تند و گاهی گرما یا تغییرات محیطی هم میتوانند حمله را تحریک یا درد موجود را تشدید کنند.» او میگوید: «حتی مصرف بیرویه مسکنها میتواند عامل حملههای میگرنی باشد. البته باید توجه داشت که گاهی میگرن با دیگر سردرهای عصبی هم همراه میشود و صرفا میگرن نیست.»
خیلی از افراد تصور میکنند مطالعه کتاب هم باعث بروز حملههای میگرنی میشود اما متخصصان میگویند مطالعه کتاب (چه کتاب کاغذی و چه الکترونیک) بهخودیخود عامل حمله نیست ولی مطالعه طولانی در نور نامناسب، خیره شدن به صفحهنمایش، خستگی چشم یا ثابت ماندن طولانی سر و گردن ممکن است در برخی افراد، سردرد را تشدید کند. بنابراین بهتر است در زمان مطالعه، نور کافی و مناسب باشد و با ایجاد وقفههای کوتاه، به چشمها و عضلات سر و گردن استراحت داده شود.
محرک میگرنتان را پیدا کنید
متخصصان برای افراد مبتلا به میگرن توصیه مهمی دارند؛ آنها میگویند شاید بهترین راه برای پیدا کردن خوراکیهای محرک، ثبت مواد غذایی و شرایط زندگی در روزهای منتهی به حمله باشد. یعنی فرد میتواند روزانه (نه فقط بعد از هر سردرد) زمان سردرد، غذاهای مصرفشده، میزان خواب، گرسنگی، مصرف کافئین و شرایط محیطی را یادداشت کند. با تکرار این کار، الگوی شخصی محرکها روشنتر میشود و فرد میتواند خوراکیها و شرایطی را که احتمال بروز یا تشدید سردرد را در او افزایش میدهند، شناسایی و تا حد امکان از آنها پرهیز کند.