همشهری آنلاین-رابعه تیموری: در فرهنگ ما درخت سرو نماد ایستادگی و سربلندی درخت سرو است و برای توصیف آزادگی و نامیرایی ایران و ایرانیان به کار میرود. از دیرباز این تندیسهای زنده همیشه سبز؛ نماد برقرار ماندن و مقاومت خاک و مردم ما در مقابل تازیانهها و ناملایمات روزگار شناخته میشود.حالا که کشورمان سختتر و بیشتر از گذشته با حیلهها و حملههای دشمن آمریکایی-صهیونی دستوپنجه نرم میکند، کاربران فضای مجازی با انتشار تصاویر مختلفی از درختان سرو ایرانی، ماندن ایران و رفتن اینروزهای سخت را به یکدیگر نوید میدهند. بهانه و نقطه شروع این جریانسازی هم که در روزهای اخیر در صدر موضوعات پربازدید شبکه ایکس باقی مانده، تصویر یک سرو قدیمی در نقطهای از ایران بود که در گذر زمان ماندگار شد، در این میان توییت مسعود پزشکیان، رئیسجمهور نیز موجب شد تا توجه به سروهای استوار ایرانی ضریب بگیرد: «سرو میماند، ولی طوفان بهپایان میرسد.»
سروهایی که نماد فرشتهها شدند
کاشت درخت به یاد درگذشتگان از دیرباز در میان ایرانیان مرسوم بوده و بعد از جنگ ١٢ روزه و جنگ تحمیلی سوم در مناسبتهای مختلف مردم گرد هم جمع شدند و به یاد جانهای عزیزی که در اینروزها از دست دادیم، نهال کاشتند. یکی از اهالی تهران هم در پیادهرو یک نهال سرو کاشته و روی جعبه برق فلزی حاشیه پیادهرو نوشته است: «این درخت سرو به یاد دختران زیبا و شهید میناب کاشته شده است. لطفا مراقبش باشید.» رهگذری هم تصویر این همدلی و درختکاری خاص را در شبکه ایکس با دیگران به اشتراک گذاشته و نوشته است: «به یاد دختران زیبای میناب، سرو کاشته بودند.»
سروهایی که مقابل دشمن سینه سپر کردند
در روزهای موشکباران جنگ تحمیلی سوم، موشکها رد زخم و نابودی بر تن درختان شهر بهجای گذاشتند، یکی از کاربران در این مرور خاطرات جمعی، تصویر درخت سرو شکستهای را منتشر کرده که لب یک حوض بیآب فیروزهای و در میان تلی از آوارها بر زمین افتاده و نوشته است: «سروی بود رعنا در حیاط یک گالری هنری در تهران، به هنگامهی اصابت موشک سینه سپر کرد، تا آخرین لحظه ایستاد، سبز زیست و سبز رفت.»
سرو ماندگارکاشمر
در جنگ تحمیلی سوم هر بار که رئیسجمهور آمریکا خیال و اوهام بلندپروازانه خود را به زبان میآورد و از عزمش برای نابودی فرهنگ و تمدن کهن ایرانیان میگفت، یادآوری حکایت فرجام طمعورزی متوکل عباسی به سرو کاشمر کفایت میکرد تا به بیراه بودن این خیالپردازی اش پی ببرد. بر اساس باور زرتشتیان این درخت رشید تناور بهدستور زرتشت کاشته شده و وقتی متوکل دستور قطع آن را میدهد، پیش از رسیدن اصله قطع شده به بغداد، خلیفه عباسی به قتل میرسد. کاربری که تصویر این درخت را در شبکه ایکس با مخاطبانش به اشتراک گذاشته، نوشته است: «#سرو_کاشمر در ناخودآگاه جمعی ایرانیان چنان ریشه دوانده که از شعر و فرش تا سنگ گور، نقش و ردش را میتوان در هرجایی از ایران یافت. به همین دلیل است که زندهیاد رستم شهزادی سرو را «درخت ایران» مینامید و توصیه میکرد برای یادکرد عزیزان درگذشتهی خود، سرو بکارید تا مانا باشند.»
سروهایی که نقشهای هنری شدند
کاربری هم زیرکی و ظرافت طبعی دوچندان نشان داده و به سراغ نقش مایه سرو در قالیچههای ایرانی رفته تا با اشاره به این نمادسازی در صنعت فرشبافی ایرانیان به تنیده شدن ویژگیهای سرو در تاروپود فرهنگ و سرشت ایرانیان کنایه بزند. او قالیچهای از قالیهای بلوچ خراسان را به نمایش گذاشته و توییت کرده است: «این هم سرو من، عکس از فرشی در موزه فرش تهران برداشته شده است.»
کاربر دیگری هم لابه لای طنازیهای معماری ایرانی بهدنبال نقش سرو گشته و دست خالی هم برنگشته است. او تصویر درخت سروی را که بر ورودی خشتی خانه پرعمر طباطباییها نقش بسته، منتشر کرد و کوتاه و مختصر نوشته است: «پس یک سرو هم من میگذارم، کاشان، خانه طباطباییها.»
درخت زندگی ریشهای اساطیری دارد
در میان تمام سروهای ایرانی، باید از سروابرکوه و قدمت تقریبی ٤۵٠٠ سالهاش با احترام خاصی یاد کرد، فراموش نکنیم که چنین درختانی ریشه در تاریخ و فرهنگ ایران دارند. در همین راستا کاربری رد پای باورهای ایرانیان درباره درخت سرو را در اساطیر دنبال کرده و به سروی افسانهای به نام «گوکرن» رسیده که در افسانهها به «درخت زندگی» شهرت دارد. بر اساس افسانهها میوه درخت زندگی شفابخش و اکسیر جاودانگی است. او در شبکه ایکس نوشته است: «درباره سرو این نکته جالبه که یکی از نزدیکترین نمونههای زمینی «درخت کیهانی» اوستاست که نماد زندگیه. اگر این فرض رو بپذیریم، تغییر مفهوم یه نماد از «زندگیبخشی» به «مقاومت کردن» جالبه.»
بیشتر بخوانید:تصاویر | تک درختهای تاریخی ایران | از درخت فرهاد برای شیرین تا درختی که مرادی کرمانی پای آن قصه نوشت | پیرترین موجود زنده تهران کجاست؟