به گزارش همشهریآنلاین، بسیاری از ما ایرانیها طی سالهای اخیر در زندگی روزمره خود دچار نوعی زودرنجی شدهایم و سطح تحملمان پایین آمده است؛ موضوعی که روانشناسان بارها درباره آن هشدار داده بودند. از واکنشهای تند در خانه گرفته تا تنش و بگومگو در خیابان، صفها، اتوبوس و مترو، دعواهای همسایگی، هنگام رانندگی یا حتی در گفتوگوهای معمولی، همگی نشانهای از این وضعیت هستند. به گفته متخصصان، این مسئله تا حد زیادی به فشارهای انباشتهی اجتماعی در سالهای اخیر مربوط میشود.
بخشی از این وضعیت به شرایط زندگی در جامعه برمیگردد؛ جایی که فشارهای اقتصادی روزافزون، بیثباتیهای روزمره، نگرانیهای شغلی، افزایش میزان بیکاری، پیشبینیناپذیری آینده و قطعی نت که بیش از ۶۰ روز از آن میگذرد، سطح تحمل روانی افراد را به شدت کاهش داده است. به طوری که حتی اتفاقهای کوچک هم میتوانند واکنشهای شدید در افراد ایجاد کنند.
از سوی دیگر، سبک زندگی کمتحرک، خواب ناکافی، بمباران خبری و درگیری ذهن با خبرهای منفی و تکرار شدن آنها در جمعهای خانوادگی و محیط کار نیز این وضعیت را تشدید کردهاند. افراد به طور مداوم در معرض محرکهای ذهنی و هیجانی قرار دارند. بدون اینکه فرصت کافی برای آرام کردن سیستم عصبی خود داشته باشند.
مطهره شریفی، روانشناس در این باره به همشهریآنلاین میگوید: «وقتی ذهن در طولانیمدت در معرض استرس قرار میگیرد، توانایی تنظیم هیجاناتش کاهش پیدا میکند و در این وضعیت سریعتر خشمگین میشود و از خود واکنش نشان میدهد. این موضوع لزوماً نشانه ضعف شخصیت نیست، بلکه نتیجه فشارهای مداوم محیطی و روانی است.»
او میگوید: «با این حال، این وضعیت قابل مدیریت است. مثلا از سر گرفتن بعضی عادتهای ساده میتواند به کاهش این تحریکپذیری کمک کند. عادتهایی مثل تنظیم خواب، کاهش مواجهه بیوقفه با اخبار، داشتن فعالیت بدنی منظم حتی در حد پیادهروی کوتاه، داشتن مطالعه روزانه (اگر به مطالعه علاقه دارید)، دیدن یک مینیسریال یا فیلم دلخواه و ایجاد زمانهای واقعی برای استراحت ذهن. بهتر است فرد در زمانهایی عمداً از ورودیهای ذهنی و فشارهای روزمره فاصله بگیرد و اجازه دهد سیستم عصبی به حالت آرامتری برگردد. این توقفهای کوتاه اما منظم در بلندمدت میتوانند آستانه تحمل روانی را بالا ببرند و واکنشهای هیجانی را قابل کنترلتر کنند.»
این روانشناس اضافه میکند: «همچنین تمرین مهارتهای ساده تنظیم هیجان، مثل تنفس عمیق که جزئیات آن در اینترنت موجود است و افراد میتوانند انواع آن را جستجو و روزانه چند بار اجرا کنند، مکث کردن قبل از واکنش نشان دادن، فاصله گرفتن کوتاه از موقعیتهای تنشزا و کارهایی از این دست میتواند به کاهش واکنشهای هیجانی کمک کند.»
به گفته این روانشناس، «پایین آمدن آستانه تحمل، زود عصبی شدن و زودرنجی مسئلهای فردی یا جدا از شرایط جامعه نیست. طبیعی است که تحت تأثیر فشارهای روزمره، نگرانیهای مالی و تکرار بیوقفه مشکلات در جامعه، بهتدریج خستگی ذهنی و فرسودگی روانی شکل میگیرد و در جامعه گسترش پیدا میکند. شرایطی که الان بخش زیادی از مردم با آن درگیرند و طبیعی است که روی رفتار و واکنشهایشان اثر بگذارد.»