همشهری آنلاین: مهمترین بنای تاریخی که در حملههای دشمن آسیب دید، اثر ملی و جهانی کاخ گلستان است. کاخ گلستان در سال ۲۰۱۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است و موج حاصل از حمله هوایی منجر به تخریب تزئینات چوبی و شیشههای رنگی ارسیهای آن شده است. مسئولان وزارت میراث فرهنگی درخواست حضور کارشناسان یونسکو را برای تهیه گزارش دادهاند.
مجموعه کاخ گلستان، یادگاری به جای مانده از ارگ تاریخی تهران، محل اقامت شاهان سلسله قاجار و از زیباترین و کهن ترین بناهای پایتخت دویست ساله ایران به حساب میآید. سابقه تاریخی ارگ سلطنتی که محدوده مکانی تاریخی آن از شمال به خیابان و میدان امام خمینی(ره)، از غرب به خیابان خیام، از شرق به خیابان ناصر خسرو و از جنوب به خیابان پانزده خرداد و میدان ارگ محدود میشود، به روزگار صفویه بازمیگردد.
میدان ارگ
به گفته اسکندر مختاری طالقانی، پژوهشگر میراث فرهنگی که از محل بازدید کرده است از سه ساختمانی که در شرق میدان ارگ قرار دارد، بنای کلانتری به طور کامل تخریب شده است. ساختمان کلانتری قدیمی بازار جزو آثار ثبت ملی و از نخستین ساختمانهایی است که پس از تغییر میدان ارگ قاجاری در دوره پهلوی شکل گرفته و اهمیت تاریخی دارد. ساختمان مربوط به پلیس مبارزه با مواد مخدر آسیب بسیار جدی دیده است. در فضای میدان ارگ بیشتر درختان از بین رفتهاند و فقط یکی دو درخت کهنسال باقی مانده است. ساختمان رادیو شیشههایش شکسته. ساختمان فعلی دادگستری استان تهران که پیشتر وزارت امور داخله بود و در مقطعی هم وزارت اطلاعات، تمام شیشههایش فرو ریخته. بانک تجارت روبهروی همان ساختمانهای دادگستری است نیز کاملاً آسیب دیده.
رادیو ارگ
سال ۱۳۱۹ بود که یک فرستنده در اختیار رادیو قرار گرفت و یک استودیوی کوچک در میدان ارگ برای پخش اخبار ساخته شد. در سال ۱۳۹۴، مجموعه رادیو تهران از میدان ارگ به ساختمان شهدای رادیو در مجموعه جامجم منتقل شد. بنای تاریخی رادیو ارگ از قدیمی ترین بناهای موجود رسانه و میراث فرهنگی ملی است که قرار است طی تفاهمنامهای بین اداره کل هنرهای نمایشی و رادیو و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مجموعه تاریخی ارگ و ساختمان های مربوط به اداره کل هنرهای نمایشی رادیو مرمت شود. بناهای دادگستری تهران، رادیو و مسجد ارگ در حریم درجه یک کاخ گلستان قرار دارند و هر کدام از آنها به تنهایی یک اثر تاریخی ـ معنوی به شمار میآیند. شامگاه یکشنبه دهم اسفندماه، در جریان حمله دشمن به ساختمان دادگستری در مجاورت ارگ تاریخی رادیو علاوه بر آسیب به این ساختمان تاریخی، صدرا ردایی صدابردار و تهیهکننده پخش رادیو نمایش به همراه فرزاد مهدوی سرباز وظیفه نیروی انتظامی به شهادت رسیدند.
مسجد ارگ
مسجد ارگ در حمله به میدان ارگ و اماکن تاریخی اطراف آن نیز آسیب دید. مسجد ارگ در دوره ناصرالدینشاه قاجار ساخته و تبدیل به بخشی از مجموعه ارگ سلطنتی شد اما این مسجد تاریخ معاصر را هم روایت میکند چرا که بخش عمدهای از ارتباط روحانیون و بازاریان در به پیروزی رسیدن انقلاب در این مسجد محقق شده است. در واقع میتوان گفت که این مسجد از سیاسیترین اماکن تاریخ معاصر ایران است.
سایر اماکن تاریخی بازار
تهران یکی از بیشترین اماکن تاریخی را در خود جای داده است. از سبزه میدان و پامنار و عودلاجان گرفته تا مسجد جامع بازار و ناصر خسرو و مدرسه دارالفنون. طبق گزارشها شیشههای مسجدجامع بازار شکسته است. خانم دکتر فرح حبیب مهندس و شهرساز در مورد مسجد جامع مینویسد: «برای احداث این بنا تاریخ دقیقی را نمیتوان نام برد زیرا در کتابها و نوشتههای تاریخی موجود اشاره مستندی در این زمینه به میان نیامده است ولی آنچه مسلم است بدنههای آن در مراحل مختلفی شکل گرفتهاند. قدیمیترین سند موجود در این رابطه نقشه گیریشمن فرانسوی است که در سال ۱۲۷۵ هجری قمری از تهران تهیه شده است. در نقشه مذکور بنای مسجد جامع تقریباً به همین صورت فعلی آمده است و میتوان نتیجه گرفت در همان زمان همة شبستانهای فعلی ساخته شده بودند.» مسجد جامع با مساحتی حدود ۴۵۰۰ متر مربع و زیربنایی با مجموع حدود ۲۰ هزار متر مربع دارای حیاطی در حدود ۹۰۰ متر مربع و کشیدگی غربی، شرقی، دارای حوض و سقاخانه و هفت شبستان است که هرکدام به عنوان مساجدی مجزا، ولی داخل یک بافت قرار گرفته. این مسجد در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
سینما شکوفه
موج انفجار بخشی از سقف سینما شکوفه را تخریب کرد. این سینما در حوالی میدان شهدا تهران قرار دارد. بنای این سینما متعلق به دهه ۴۰ است و ارزش تاریخی دارد. این سالن در ابتدا به نام سینما سیلوانا خوانده میشد. بر پرده این سینما که از محبوبترین سینماهای تهران به حساب میآمد بسیاری از فیلمهای خاطرهانگیز سینمای ایران به نمایش درآمده است. سینما سیلوانا از معدود سینماهای پایتخت به حساب میآمد که همزمان سه سالن مجزای نمایش فیلم داشت؛ سالن اصلی با گنجایش ۴۵۰ نفر، سالن ۲ با گنجایش ۲۳۰ نفر و سالن سه با ظرفیت ۱۱۰ نفر. سینما سیلوانا پس از انقلاب با نام سینما ملت خوانده شد و با تغییر مدیریت همچنان به فعالیت خود ادامه داد. در سال ۱۳۸۹ سینما توسط موسسه سینما شهر بازسازی اساسی شد و از آن پس با نام سینما شکوفه پذیرای علاقهمندان سینما در شرق تهران بودهاست. به گفته علی سرتیپی، مدیر این سینما در حملهای که گویا به ساختمان پشتی سینما شکوفه شد، بخش زیادی از این سینما تخریب شده و یک سالن نمایش فیلم تقریبا به طور کامل از بین رفته است. تجهیزات فنی و پرده نمایش فیلم هم از بین رفتهاند.
خانه سینما
ساختمان شماره یک خانه سینما نیز در پی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب دید. این ساختمان در خیابان سمنان و در منطقهای غیرنظامی در تهران قرار دارد. خوشبختانه به دلیل تعطیلی خانه سینما هیچ کدام از پرسنل و اعضای صنوف آسیب ندیدند.
رادیو دزفول
رادیو دزفول (رادیو شهری دزفول) بخشی از مجموعه صدا و سیمای خوزستان است. این رادیو در آبانماه سال ۱۳۵۹ تأسیس شد. بر اثر حملات صهیونیستی و آمریکایی به به دکل مخابرات رادیو دزفول، بخشی از ساختمان و دکل رادیو دزفول تخریب شد ولی به گفته هادی مقدسیان، رئیس رادیو دزفول، اختلالی در پخش برنامههای رادیو دزفول ایجاد نشده است. شیشههای فرمانداری و اماکن مسکونی نیز در این حمله هوایی شکست و ۵ نفر مصدوم شدند.