سال‌هاست که آزمایش اندازه‌گیری میزان کلسترول خون برای پیش‌بینی خطر بیماری قلبی به کار رفته است، اما شواهد دو دهه اخیر نشان داده است که یک شاخص زیستی التهاب به نام پروتئین واکنشی C یا CRP پیش‌بینی‌کننده بهتری برای خطر ابتلا به بیماری قلبی است.

به گزارش همشهری آنلاین پروتئین واکنشی C بوسیله کبد در پاسخ به عفونت‌ها، آسیب بافتی، حالت‌های التهابی مزمن ناشی از بیماری‌هایی مانند بیماری‌های خودایمنی و اختلالات متابولیکی مانند چاقی و دیابت ایجاد می‌شود. اساساً، این پروتئین نشانگر التهاب - به معنای فعال شدن سیستم ایمنی - در بدن است.

پروتئین واکنشی C را می‌توان به راحتی با آزمایش خون اندازه‌گیری کرد. میزان پایین پروتئین واکنشی C - کمتر از ۱ میلی‌گرم در دسی‌لیتر - نشان‌دهنده حداقل التهاب در بدن است که در برابر بیماری قلبی محافظت می‌کند. میزان بالای پروتئین واکنشی C بیش از ۳ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، نشان‌دهنده افزایش سطح التهاب و در نتیجه افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی است.

تحقیقات نشان می‌دهند که پروتئین واکنشی C، نشانگر پیش‌بینی‌کننده بهتری برای حملات قلبی و سکته مغزی نسبت به «کلسترول بد» یا LDL (مخفف لیپوپروتئین با چگالی کم) و همچنین یکی دیگر از نشانگرهای زیستی ژنتیکی رایج به نام لیپوپروتئین (a) است.

التهاب در هر مرحله از توسعه و تجمع پلاک چربی در شریان‌ها نقش حیاتی دارد، که باعث ایجاد وضعیتی به نام تصلب شرایین می‌شود که می‌تواند منجر به حملات قلبی و سکته مغزی شود.

از لحظه‌ای که یک رگ خونی آسیب می‌بیند، چه از قند خون بالا و چه از دود سیگار، سلول‌های ایمنی بلافاصله به آن ناحیه نفوذ می‌کنند. این سلول‌های ایمنی متعاقباً ذرات کلسترولی را که معمولاً در جریان خون شناور هستند، می‌بلعند تا یک پلاک چربی تشکیل دهند که در دیواره رگ قرار دارد.

این فرآیند برای دهه‌ها ادامه می‌یابد تا اینکه سرانجام، یک روز، واسطه‌های ایمنی، کلاهکی را که پلاک را احاطه کرده است، پاره می‌کنند. این امر باعث تشکیل لخته خون می‌شود که جریان خون را مسدود می‌کند، بافت‌های اطراف را از اکسیژن محروم می‌کند و در نهایت باعث حمله قلبی یا سکته مغزی می‌شود.

از این رو، کلسترول تنها بخشی از داستان است؛ در واقع، این سیستم ایمنی است که هر مرحله از فرآیندهایی را که باعث بیماری قلبی می‌شوند، تسهیل می‌کند.

سبک زندگی می‌تواند به طور قابل توجهی بر میزان پروتئین واکنشی C تولید شده توسط کبد تأثیر بگذارد.

مواد مغذی متعددی میزان پروتئین واکنشی C را کاهش می‌دهند، از جمله فیبر غذایی از غذاهایی مانند لوبیا، سبزیجات، آجیل و مغزهای خوراکی و همچنین انواع توت‌ها، روغن زیتون، چای سبز، دانه‌های چیا و دانه‌های کتان.

کاهش وزن و ورزش نیز می‌توانند میزان پروتئین واکنشی C را کاهش دهند.

منبع: همشهری آنلاین