به گزارش همشهری آنلاین، در و دیوار اتاقهای سیگار معمولاً با عکس چهرههای سیگاری تزئین شدهاند تا سیگار کشیدن، توجیه بهتری داشته باشد. دل کندن از این جمع و اتاق سیگار دشوار است. اما اگر روزی از جمع دودیها و سیگار و اتاقش دل کندید و سیگار را ترک کردید، باید بدانید طی دوره ترک سیگار و بعد از ترک کامل آن، جسم و روان شما با تغییراتی روبهرو خواهد شد.
پس چه نکتههایی را باید رعایت کرد تا جسم و روان دوباره احیاء شوند؟ چهارم تا دهم خرداد «هفته ملی بدون دخانیات» و دهم خرداد «روز جهانی بدون دخانیات» است. این هفته خاص و تصمیم بعضی از شما برای ترک سیگار در سال جدید، بهانهای شد تا با «دکتر محمدرضا وفا»، دکترای تغذیه و رژیمدرمانی و عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران گپی بزنیم که در ادامه میخوانید.
بعد از ترک سیگار نخستین تغییری که در آیینه خواهید دید، اضافهوزن و روشن شدن پوست صورتتان است. به اصطلاح بعد از ترک، آب زیر پوست شما خواهد رفت. این تغییر طبیعی است. دکتر وفا درباره این موضوع میگوید: «به طور متوسط افراد پس از ترک سیگار بین ۲۵/۲ تا ۵/۴ کیلوگرم وزنشان اضافه میشود.
به همین دلیل بعضی افراد به دلیل نگرانی از اضافهوزن ترک سیگار را به تعویق میاندازند.» از او درباره علت این اضافهوزن سؤال میکنیم و او ادامه میدهد: «دلیل اضافهوزن، کاهش سطح نیکوتین در خون است. نیکوتین موجود در سیگار سوختوساز بدن را افزایش میدهد و حتی در حالت استراحت بدن هم، میزان کالری مصرفی را بین ۷ تا ۱۵درصد بالا میبرد. علاوهبراین سیگار باعث کاهش اشتها میشود و ترک آن میل به غذا را افزایش میدهد. از سوی دیگر سیگار، یک عادت است و ترک آن میتواند میل به مصرف غذاها و تنقلات پرکالری را افزایش دهد. بنابراین اضافهوزن عادی است، اما کنترل آن دست شماست.»
به فعالیت نیاز دارید
فعال باشید. نخستین توصیه دکتر محمدرضا وفا برای کنترل اضافهوزن بعد از ترک سیگار و از طرفی کمک به آرامش روحیتان در این دوره، فعالیت بدنی است. چون فعالیت بدنی کمک میکند کالری بیشتری بسوزانید. از سوی دیگر تحرک بدنی میل به مصرف تنقلات و غذاهای پرکالری را کاهش میدهد: «ورزشهایی که بتوانند ریههای شما را بازسازی کنند، در اولویت قرار دارند. ورزشهای هوازی مانند شنا، دوچرخهسواری، پیادهروی و ... از این نوع ورزشها هستند. ورزشهایی که انرژی بیشتری از شما تخلیه میکنند مانند ورزشهای رزمی هم، مناسب هستند.»
با ویتامینها آغاز کنید
بدن نیاز به بازسازی دارد؛ درست مانند خانهای که در آتش بوده است. اگرچه توصیه کلی استفاده از موادغذایی سالم است؛ اما مصرف بعضی از انواع خوراکیها به دلیل آنکه حاوی بعضی از ویتامینها، موادمعدنی و آب کافی هستند، بیشتر توصیه میشود.
دکتر وفا توصیههای خود را با میوهها و سبزیها آغاز میکند: «مصرف سیگار باعث کاهش میزان ویتامین ث، کا و آ در بدن میشود. از سوی دیگر مواد مضر موجود در دود سیگار به بدن آسیب جدی وارد میکنند و با بالا بردن میزان رادیکالهای آزاد بدن، خطر ایجاد سرطانها بهویژه سرطان دستگاه تنفسی را افزایش میدهند.»
دکتر وفا معتقد است مصرف هویج، انواع کلمها، کدو سبز، موز، انگور، گلابی، کرفس و خیار به دلیل نیاز به جویدن، میل روانی به سیگار را کاهش میدهد و نیاز بدن به ویتامینها و موادمعدنی ازدسترفته را تأمین میکند. مرکبات علاوه بر تأمین میزان ویتامین ث مورد نیاز بدن، بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی خطر ابتلا به سرطان را کاهش میدهند و از طرفی به بازگشت عملکرد گیرندههای چشایی زبان هم کمک میکنند. مصرف هویج به دلیل آنکه سرشار از بتاکریپتوگزانتین و کاروتنوئیدهاست، خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش میدهد. علاوهبراین مصرف خوراکیهای حاوی ویتامین، به تقویت عملکرد سیستم ایمنی بدن هم کمک میکند.
تنقلات سالم را دریابید
در ساعتهای میل به سیگار کشیدن باید خوراکیای جایگزین آن شود. دکتر وفا برای این منظور آجیلهای خام را پیشنهاد میکند و توضیح میدهد: «کیسهای حاوی انواع مغزها مانند گردو، بادام، پسته، فندق، بادام هندی و ... به همراه داشته باشید و در مواقع اضطراب یا میل به مصرف سیگار، از این تنقلات کمک بگیرید. فیبر و ویتامین ای موجود در آجیلها از دیگر ویژگیهای آنهاست.»
از ادویههای گرم کمک بگیرید
سه ادویه زنجبیل، سیر و دارچین شفابخش هستند. دکتر وفا درباره مصرف این خوراکیها توضیح میدهد: «زنجبیل طبع گرم دارد. مصرف آن سوختوساز بدن را بالا میبرد. این ویژگی در دارچین هم وجود دارد. از سوی دیگر سیر به تنظیم فشار خون پس از ترک سیگار کمک میکند و همچنین مصرف آن سموم بدن را دفع میکند.» این ادویهها را میتوانید به غذاهای مصرفی روزانه یا نوشیدنیها (به عنوان مثال زنجبیل و دارچین را به شیر و چای) اضافه کنید.
سیراب شوید
دفع سموم بدن، یکی دیگر از برنامههای مهم پس از ترک سیگار است. از راهکارهای مهم این مسئله، نوشیدن انواع نوشیدنیهای سالم است. این متخصص تغذیه در این باره میگوید: «نوشیدن آب را در سرفصل برنامههای خود قرار دهید. علاوهبرآن، نوشیدن آب طبیعی انواع مرکبات، هندوانه، طالبی و ... از راهکارهای کمکی دیگر است.»
از اینها فاصله بگیرید
بعضی از خوراکیها به دلیل ترکیبهایی که دارند، میل به مصرف سیگار را تشدید میکنند. دکتر محمدرضا وفا توضیح میدهد: «چای غلیظ، قهوه و ملحقات قهوه میل به مصرف دوباره سیگار را تشدید میکنند؛ چرا که سیگار با قهوه و چای پررنگ همراهان خوبی هستند. این وضعیت درباره نوشیدنیهای الکلی هم صادق است.» او همینطور معتقد است در دوران ترک باید در مصرف گوشت قرمز، خوراکیهای تند و ادویهدار و خوراکیهای شیرین احتیاط کرد.