همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: سال‌ها بخش مهمی از شواهد فسیلی مربوط به تکامل میمون‌ها در شرق آفریقا پیدا شده بود و همین موضوع باعث شده بود این منطقه در مرکز فرضیه‌های مربوط به خاستگاه نیاکان آن‌ها قرار بگیرد.
اما کشف فسیلی ناشناخته در شمال مصر، تصویر تازه‌ای پیش روی دانشمندان گذاشته است. این موجود باستانی که «مصری‌پیتکوس موغرائنسیس» نام‌گرفته، ممکن است یکی از نزدیک‌ترین خویشاوندان شناخته‌شده به شاخه تکاملی میمون‌های امروزی باشد.
فسیلی در دل صحرای مصر
گروهی بین‌المللی از دیرینه‌شناسان موفق شده‌اند بقایای گونه‌ای ناشناخته از میمون‌ها را در منطقه وادی مغره در شمال مصر شناسایی کنند. این فسیل که قدمت آن به حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیون سال پیش بازمی‌گردد، شامل بخش‌هایی از استخوان فک پایین و تعدادی دندان است.
پژوهشگران نام این‌گونه را Masripithecus moghraensis گذاشته‌اند؛ نامی که از واژه عربی «مصر» و واژه یونانی به معنای میمون گرفته شده است.
این کشف اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نخستین شواهد قطعی از وجود میمون‌ها در شمال آفریقا طی این دوره زمین‌شناسی محسوب می‌شود. نتایج پژوهش در مجله معتبر Science منتشر شده است.
بیشتر بخوانید :
چرا این فسیل تا این اندازه مهم است؟
تا پیش‌ازاین، بیشتر فسیل‌های شناخته‌شده از میمون‌های اولیه در شرق آفریقا کشف شده بودند. به همین دلیل، این منطقه یکی از مهم‌ترین نامزدها برای بررسی محل شکل‌گیری نیاکان میمون‌های امروزی به شمار می‌رفت.
اما مصری‌پیتکوس داستان را پیچیده‌تر کرده است. بررسی ویژگی‌های فک و دندان‌های این موجود، همراه با تحلیل‌های تکاملی و داده‌های ژنتیکی گونه‌های زنده، نشان می‌دهد که این فسیل به شاخه‌ای نزدیک است که در نهایت به پیدایش همه میمون‌های امروزی منتهی شده است.
آیا مصر زادگاه نیاکان میمون ها بوده است؟
پژوهشگران معتقدند این کشف احتمال دیگری را مطرح می‌کند: ممکن است نیاکان مشترک میمون‌های امروزی در شمال آفریقا یا مناطق مجاور آن، از جمله خاورمیانه، شکل‌گرفته باشند؛ نه لزوماً در شرق آفریقا.
این موضوع به معنای اثبات منشأ مصری میمون نیست. در واقع، فسیل کشف‌شده به دوره‌ای بسیار قدیمی‌تر از ظهور میمون امروزی تعلق دارد و اطلاعاتی درباره یکی از شاخه‌های اولیه تکامل میمون‌ها ارائه می‌کند.
بااین‌حال، اهمیت آن در این است که منطقه‌ای را وارد بحث کرده که پیش‌ازاین شواهد فسیلی چندانی از چنین موجوداتی در آن وجود نداشت.
یک تکه فک و هزاران سؤال بی‌پاسخ
دانشمندان هنوز نمی‌دانند این موجود دقیقاً چه ظاهری داشته یا چگونه زندگی می‌کرده است. باتوجه‌به محدودبودن بقایای کشف‌شده، نمی‌توان درباره همه ویژگی‌های جسمانی و رفتاری آن با اطمینان صحبت کرد.
پژوهشگران امیدوارند کاوش‌های بیشتر در شمال آفریقا و خاورمیانه به کشف فسیل‌های تازه‌ای منجر شود که بتوانند ارتباط میان گونه‌های مختلف باستانی را روشن‌تر کنند.
شاید بخش مهمی از داستان تکامل میمون‌ها هنوز زیر خاک مناطقی پنهان باشد که دیرینه‌شناسان کمتر به سراغ آن‌ها رفته‌اند. گاهی یک تکه استخوان کوچک کافی است تا دانشمندان متوجه شوند نقشه‌ای که سال‌ها برای بازسازی گذشته رسم کرده‌اند، هنوز کامل نیست.