به گزارش همشهری آنلاین، لنزهای تماسی برای بسیاری از افراد راهی راحت برای اصلاح دید هستند و گاهی هم با هدف زیبایی استفاده می‌شوند. اما کوچک بودن لنز نباید باعث شود مراقبت از آن را ساده و کم‌اهمیت بدانیم. لنز مستقیما روی سطح چشم قرار می‌گیرد و بی‌توجهی به بهداشت آن، استفاده طولانی‌تر از زمان توصیه‌شده یا تماس لنز با آب می‌تواند احتمال بروز مشکلات چشمی را افزایش دهد.
وقتی راحتی جای مراقبت را می‌گیرد
یکی از مشکلات رایج در استفاده از لنز این است که فرد پس از مدتی به حضور آن در چشم عادت می‌کند و ممکن است مراقبت‌های لازم را جدی نگیرد. برای مثال ممکن است کسی به دلیل خستگی با لنز به خواب برود، هنگام دوش گرفتن آن را از چشم خارج نکند یا محلول قدیمی داخل جالنزی را با محلول تازه مخلوط کند. این رفتارها شاید در همان لحظه مشکل خاصی ایجاد نکنند اما می‌توانند شرایط مناسبی برای تحریک یا عفونت چشم فراهم کنند.
کارشناسان توصیه می‌کنند افراد جز در شرایطی که پزشک استفاده شبانه از لنز را تایید کرده است، با لنز نخوابند. همچنین شستن و خشک کردن دست‌ها پیش از لمس لنز و رعایت برنامه تعویض لنز از عادت‌های مهم برای کاهش خطر عوارض چشمی است.
آب و لنز ترکیبی که باید جدی گرفته شود
شاید برای بعضی افراد عجیب باشد که آب لوله‌کشی برای شستن لنز مناسب نیست. مگر نه اینکه آب آشامیدنی برای مصرف انسان تصفیه شده است؟ مسئله اینجاست که آب آشامیدنی لزوما استریل نیست و می‌تواند حاوی میکروب‌هایی باشد که تماس آنها با لنز و سپس چشم، خطر عفونت را افزایش می‌دهد.
توصیه می‌شود لنزها هنگام دوش گرفتن، شنا یا استفاده از جکوزی از چشم خارج شوند. همچنین نباید لنز را با آب شست یا در ظرفی حاوی آب نگهداری کرد. تماس لنز با آب حتی می‌تواند باعث تغییر شکل یا چسبیدن لنز نرم به سطح چشم شود و در بعضی شرایط زمینه را برای آسیب سطح چشم و ورود میکروب‌ها فراهم کند.
بنابراین اگر فردی هنگام شستن صورت یا دوش گرفتن متوجه شود لنزش در چشم است، بهتر است آن را خارج کند. نگهداری لنز در آب یا مرطوب کردن آن با آب شیر نیز راه مناسبی برای تمیز کردن آن نیست.
شستن دست‌ها، ساده اما مهم
قبل از برداشتن یا گذاشتن لنز، دست‌ها باید با آب و صابون شسته و کاملا خشک شوند. این کار ساده یکی از پایه‌های مراقبت از لنز است. دست‌های خیس یا آلوده می‌توانند آلودگی را مستقیما به لنز و سپس چشم منتقل کنند.
برای یک خانواده می‌توان این موضوع را به یک عادت روزمره تبدیل کرد، درست مانند شستن دست‌ها پیش از غذا خوردن. بهتر است فرد ابتدا دست‌هایش را بشوید، آنها را با حوله یا دستمال تمیز کاملا خشک کند و سپس سراغ لنز برود.
خوابیدن با لنز، عادتی که نباید عادی شود
گاهی فرد بعد از یک روز طولانی، مهمانی یا سفر آن‌قدر خسته است که بدون خارج کردن لنز به خواب می‌رود. تکرار این اتفاق می‌تواند خطر عفونت چشم را افزایش دهد. حتی در مورد لنزهایی که برای استفاده طولانی طراحی شده‌اند، زمان و شیوه استفاده باید مطابق توصیه پزشک یا دستور محصول باشد.
کارشناسان بهداشت چشم خوابیدن با لنز را یکی از رفتارهای مرتبط با افزایش خطر عفونت‌های چشمی معرفی می‌کنند. بنابراین بهتر است خارج کردن لنز پیش از خواب به بخشی ثابت از برنامه شبانه تبدیل شود، نه کاری که فقط زمانی انجام شود که چشم‌ها ناراحت شده‌اند.
محلول لنز را دوباره استفاده نکنید
جالنزی نیز بخشی از مراقبت از لنز است و نباید آن را نادیده گرفت. یکی از اشتباهات این است که محلول باقی‌مانده در جالنزی دور ریخته نشود و مقداری محلول تازه روی آن ریخته شود. این کار به اصطلاح "پر کردن دوباره" محلول، جایگزین تمیز کردن جالنزی و استفاده از محلول تازه نیست.
نکته دیگر این است که هر محلولی کاربرد یکسانی ندارد. برای نمونه محلول سالین یا سرم نمکی برای همه مراحل شست‌وشو و ضدعفونی لنز مناسب نیست و نمی‌توان آن را خودسرانه جایگزین محلول مخصوص لنز کرد. انتخاب و استفاده از محلول باید بر اساس نوع لنز و دستور پزشک یا شرکت سازنده باشد.
لنز را بیشتر از زمان تعیین‌شده استفاده نکنید
هر لنز برنامه مصرف مشخصی دارد. بعضی لنزها روزانه هستند و پس از یک بار استفاده باید دور انداخته شوند و بعضی دیگر طبق برنامه مشخصی تعویض می‌شوند. نگه داشتن لنز بیشتر از مدت توصیه شده با این تصور که هنوز سالم به نظر می‌رسد، کار درستی نیست.
همین موضوع درباره جالنزی نیز صدق می‌کند. ممکن است جالنزی از ظاهر تمیزی برخوردار باشد اما سطوح مرطوب آن می‌توانند محل مناسبی برای رشد میکروب‌ها باشند. رعایت زمان تعویض لنز و لوازم مربوط به آن، بخشی از مراقبت روزمره است.
لنزهای رنگی هم نیاز به مراقبت دارند
لنزهای رنگی و تزئینی گاهی بیشتر به عنوان وسیله زیبایی تا یک وسیله پزشکی دیده می‌شوند، در حالی که این لنزها نیز مستقیما با چشم در تماس هستند و رعایت نکردن اصول استفاده از آنها می‌تواند به مشکلات چشمی منجر شود.
توصیه می‌شود لنزهای تزئینی نیز با نسخه و تحت نظر متخصص چشم تهیه شوند و افراد آنها را از فروشندگان نامعتبر یا مکان‌هایی که الزامات مربوط به نسخه را رعایت نمی‌کنند، خریداری نکنند. بنابراین صرفا رنگ یا ظاهر لنز نباید معیار انتخاب آن باشد، بلکه سلامت چشم اهمیت بیشتری دارد.
قرمزی چشم همیشه یک خستگی ساده نیست
قرمز شدن چشم، احساس سوزش، اشک ریزش یا کمی ناراحتی ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، اما در فردی که لنز استفاده می‌کند نباید به سادگی از کنار آنها گذشت. درد چشم، قرمزی غیرمعمول، تاری دید، حساسیت به نور، ترشح یا افزایش اشک از نشانه‌هایی هستند که نیاز به توجه پزشکی دارند.
گاهی افراد در چنین شرایطی تنها لنز را خارج می‌کنند و دوباره پس از چند ساعت یا روز استفاده از آن را از سر می‌گیرند. در حالی که توصیه می‌شود در صورت بروز علائم غیرعادی، لنز خارج شود و فرد تا زمان دریافت نظر متخصص چشم، دوباره از لنز استفاده نکند.
چه زمانی مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است؟
اگر فردی که لنز استفاده می‌کند با درد چشم، قرمزی قابل توجه، تاری دید، حساسیت به نور، اشک ریزش غیرعادی یا ترشح چشم روبه‌رو شود، بهتر است موضوع را جدی بگیرد و برای بررسی پزشکی اقدام کند. این علائم می‌توانند در برخی موارد نشانه عفونت یا مشکل دیگری در سطح چشم باشند و تشخیص علت آن به معاینه نیاز دارد.
در چنین شرایطی استفاده خودسرانه از قطره‌های چشمی نیز راه‌حل مناسبی نیست. به خصوص اگر فرد نمی‌داند علت قرمزی یا درد چیست، بهتر است ابتدا با متخصص چشم مشورت کند. برخی مشکلات چشمی با تاخیر در درمان می‌توانند جدی‌تر شوند.
یک جفت عینک را همیشه کنار لنز داشته باشید
برای خانواده‌هایی که یکی از اعضای آنها از لنز استفاده می‌کند، داشتن یک عینک با نمره مناسب در دسترس، عادت مفیدی است. اگر چشم دچار ناراحتی شد، فرد می‌تواند لنز را خارج کند و برای دیدن مجبور نباشد دوباره آن را داخل چشم بگذارد. این موضوع به خصوص هنگام سفر، رفتن به مدرسه و دانشگاه، محل کار یا برنامه‌های طولانی خارج از خانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مراقبت از لنز مراقبت از یک عضو حساس بدن است
لنز تماسی اگر درست و مطابق توصیه متخصص استفاده شود، می‌تواند وسیله‌ای کاربردی برای اصلاح دید باشد. مساله اصلی عادت‌های روزمره‌ای مثل خوابیدن با لنز، تماس آن با آب، دست زدن با دست آلوده، استفاده دوباره از محلول قدیمی یا ادامه دادن استفاده از لنز در زمان بروز درد و قرمزی است که گاهی به دلیل عجله یا بی توجهی کنار گذاشته می‌شوند.
برای خانواده‌ها می‌توان یک قاعده ساده مانند دست تمیز، لنز تمیز، محلول مناسب و توجه به علائم چشم در نظر گرفت. در کنار این موارد رعایت زمان تعویض لنز و جالنزی و مراجعه منظم به متخصص چشم نیز اهمیت دارد. مراقبت از لنز کار پیچیده‌ای نیست اما استمرار در همین عادت‌های ساده می‌تواند به حفظ سلامت چشم و پیشگیری از بسیاری از مشکلات قابل اجتناب کمک کند.