همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: تجربه خروج از بدن سالهاست در مرز میان ادعاهای شخصی، مطالعات هوشیاری و پژوهشهای علمی قرار دارد. آزمایش دقیق چنین تجربهای کار سادهای نیست اما این بار پژوهشگران به نتایج شگفتانگیزی رسیدند.
به گزارش ساینسالرت، پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا، ۲۱ فرد باتجربه را در آزمایشی چندمرحلهای بررسی کردند و از آنها خواستند تصویری را در اتاقی دیگر شناسایی کنند؛ نتیجه اصلی آزمایش با ادعای مشاهده از بیرون بدن سازگار نبود، اما در پایان دو شرکتکننده توصیفهایی از اتفاقات پشت درهای بسته ارائه کردند که باعث شگفتی پژوهشگران شد.
آزمایش یک ادعای عجیب
تجربه خروج از بدن یا Out-of-Body Experience حالتی است که فرد احساس میکند آگاهی یا «خود» او از بدن فیزیکی جدا شده و میتواند محیط را از نقطهای خارج از بدن مشاهده کند. ادعای مشاهده اشیای دور از بدن، یکی از بخشهایی است که پژوهشگران تلاش کردهاند آن را در شرایط کنترلشده آزمایش کنند.
در مطالعه جدید، ۲۱ فرد باتجربه در این زمینه در برزیل مورد آزمایش قرار گرفتند. شرکتکنندگان در یک اتاق قرار داشتند و فعالیت مغزی آنها نیز با EEG ثبت میشد. پژوهشگران در اتاق دیگری بودند و در اتاق سوم، لپتاپی تصویری تصادفی از میان ۱۰۰ شیء مختلف نمایش میداد؛ صفحه لپتاپ نیز رو به دیوار قرار گرفته بود تا شرکتکننده امکان دیدن مستقیم آن را نداشته باشد.
تصویر هدف بهگونهای انتخاب میشد که نه شرکتکننده و نه پژوهشگران تا زمان تحلیل نهایی از آن خبر نداشته باشند. سپس شرکتکننده بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه فرصت داشت تا در صورت تجربه خروج از بدن یا نوعی «دیدن ذهنی»، اطلاعاتی درباره تصویر ارائه کند. اما نتیجه اصلی آزمایش با ادعاهای مطرحشده سازگار نبود.
تصویر پنهان پیدا نشد
از میان ۲۱ شرکتکننده، ۱۰ نفر گفتند در جریان آزمایش تجربهای شبیه خروج از بدن داشتهاند و ۱۳ نفر نیز توصیفهایی از تصویر پنهان ارائه کردند. این دو گروه کاملا یکسان نبودند و فقط بخشی از آنها هر دو ویژگی را داشتند؛ در واقع، ۸ نفر از ۱۳ نفری که تصویر را توصیف کردند، تجربه خروج از بدن را نیز گزارش کرده بودند. پژوهشگران سپس توصیفها را با ۱۰۰ تصویر ممکن مقایسه کردند و دریافتند تصویر واقعی در هیچیک از آزمایشها به شکلی معنادار بهتر از حدس تصادفی شناسایی نشده است.
اما اتفاق عجیب مربوط به بخش دیگری بود: دو نفر بهصورت خودجوش موقعیت و فعالیت پژوهشگران را در اتاق دوم توصیف کردند. آنها بدون اینکه این بخش از آزمایش از قبل بهعنوان هدف تعیین شده باشد، درباره وضعیت پژوهشگران پشت در بسته توصیفهایی ارائه کردند، به این صورت که یکی از آنها محل نشستن دو پژوهشگر و فعالیت آنها را توصیف کرد و دیگری نیز چیدمان مشابهی را شرح داد؛ توصیفهایی که با وضعیت واقعی اتاق در زمان آزمایش مطابقت داشتند.
بیشتر بخوانید:
- آخرین برگ زمین چه زمانی خواهد افتاد؟ | محاسبهای تازه از پایان حیات گیاهی در کره خاکی
- یافتههای شگفتانگیز یک شبیهسازی ۱۰۰۰ساله | تمدن بشر چقدر دوام میآورد؟
- دانشمندان موفق شدند بوی وقایع تاریخی را بازآفرینی کنند
اتفاق عجیب، اما هنوز مدرک علمی نیست
این یافته غیرمنتظره است، اما پژوهشگران تأکید میکنند که نباید آن را اثبات توانایی مشاهده از بیرون بدن دانست. این مشاهدات از قبل در طراحی آزمایش تعریف نشده بودند و برای آنها تحلیل آماری انجام نشده است؛ بنابراین در حال حاضر بیشتر یک سرنخ برای آزمایش آینده محسوب میشوند تا یک نتیجه علمی قطعی. پژوهشگران احتمال میدهند طراحی آزمایشهای آینده باید بهجای تصاویر ثابت و اهداف از پیش تعیینشده، شرایط متفاوتی را بررسی کند.
در نهایت، این مطالعه نه وجود تجربه خروج از بدن را ثابت کرد و نه توضیحی برای گزارشهای غیرمنتظره دو شرکتکننده ارائه داد؛ اما نشان داد که برای بررسی علمی این پدیده، شاید لازم باشد سؤال آزمایش نیز به اندازه روش آن دقیقتر طراحی شود.