همشهریآنلاین - پروانه بندپی: برای خیلی از ما پیش میآید که بعضی صبحها بعد از بیدار شدن، همه چیز را تارتر از همیشه میبینیم؛ نوشتههای روی گوشی، اعداد ساعت دیواری، تابلوهای شهری، حتی چهره افراد روبهرو را با وضوح همیشگی نمیینیم. این تاری دید اغلب بعد از چند بار پلک زدن و گذشت چند دقیقه برطرف میشود، اما بعضی وقتها ساعتها ادامه پیدا میکند. حتی ممکن است یک روز اتفاق بیفتد و روز دیگر اثری از آن نباشد. اما چرا این اتفاق میافتد؟
بیماریهای زمینهای را جدی بگیرید
دکتر فرهاد نجات، جراح و متخصص چشم و عضو انجمن تخصصی جراحان چشم اتحادیه اروپا در گفتگو با همشهری، با اشاره به این که این مشکل بسیار شایع است میگوید: «افرادی را که دچار مشکل تاری دید صبحگاهی میشوند، به دو دسته تقسیم میکنیم. دسته اول، افرادی هستند که یک بیماری سیستمیک دارند؛ مثلاً دیابت، بیماری تیروئید، بیماری کبدی یا فشار خون دارند. همه این بیماریهای زمینهای میتوانند علت تاری دید صبحگاهی باشند.»
نجات در این باره توضیح بیشتری میدهد: «مثلاً یک بیمار دیابتی ممکن است قندش از ۱۲۰ همیشگی به ۱۵۰ برسد یا از طرف دیگر، به ۷۸ یا ۸۰ برسد، در این صورت، شماره عینک و شماره دیدش دیگر همان شماره همیشگی نیست و شماره بینایی او تغییر میکند. بنابراین اگر فردی همیشه تابلوی روی دیوار، ساعت یا زیرنویس تلویزیون را بدون عینک میخوانده، با تغییرات قند خون و بالا و پایین رفتن غلظت داروها و دیگر عوامل خونی، ممکن است وضوح دیدش تغییر کند و دیگر نتواند همان نوشتهها را با کیفیت قبلی ببیند. پس درصدی از افرادی که بیماریهای عمومی دارند، دلیل تغییر دیدشان در صبح این است که آن بیماری زمینهایشان گاهی چیزی را تغییر داده است. البته تعداد این گروه کم است. چون معمولا بیماریهای آنها کنترلشده و روتینهای خود را میدانند.»
گوشی موبایل؛ متهم ردیف اول
به گفته دکتر نجات، «دسته دوم افرادی هستند که یا بیماری زمینهای ندارند یا اگر دارند، سالها است کنترل شده است؛ یعنی نگران این نیستند که قند یا فشارشان بالا و پایین شده باشد. شایعترین دلیل تاری دید صبحگاهی در این افراد این است که شب قبل از خواب، ساعات زیادی را صرف نگاه کردن به گوشی کردهاند. وقتی فرد مثلاً نیم ساعت تا یک ساعت قبل از خواب، در اتاقی که چراغ سقفی و نور زیادی ندارد، با گوشی و صفحه نمایش کار میکند، باعث میشود صبح که از خواب بیدار میشود، براثر خشکی قابلتوجهی که در طول شب در چشمش باقی مانده، کیفیت دیدش تغییر کند و دنیا را تار ببیند. این موضوع تا وقتی که صورتش را بشوید، یک فنجان قهوه بخورد، یا چند قطره اشک مصنوعی در چشمهایش بریزد ادامه دارد. این یک دلیل مهم برای کاهش دید در صبحها است.»
به گفته این جراح چشم، «یک دلیل مهم دیگر هم برای تاری دید در صبحها وجود دارد و آن، مالش و ماساژ و بعضی عادتهای نادرست حین خواب چشمها بعد از بیدار شدن است. مثلا کسانی که به حالت دمر و روی چشمهایشان میخوابند، ممکن است دچار تاری دید شوند.»
چرا فقط بعضی صبحها تار میبینیم؟
اما چرا مساله تاری دید بعضی روزها اتفاق نمیافتد؟ نجات پاسخ میدهد: «پاسخ این سؤال شبیه این است که بپرسیم چرا یک فرد با یک کلمه منفجر میشود یا چرا با اضافه شدن مقدار کمی دیگر، یک ظرف لبریز میشود. دلیلش این است که عوامل دیگری هم در کنار هم قرار میگیرند. ممکن است چشم فرد از قبل خشک باشد یا شماره چشم مختصری داشته باشد که آن را با تلاش بیشتر جبران میکند. حالا اگر فرد شب قبل خوب نخوابیده باشد، مدت زیادی با گوشی کار کرده باشد، روز پراسترسی را پشت سر گذاشته باشد، مایعات کمی مصرف کرده باشد و خواب نامناسبی داشته باشد، همه این عوامل به زمینههای قبلی اضافه میشوند و باعث میشوند تاری دید به شکل واضحتری بروز کند.»
بیشتر بخوانید؛
-
افزایش خاموش اختلالات چشمی در زندگی دیجیتال
- خداحافظی با عینک بعد از ۵۰ سالگی؛ واقعیت یا شایعه؟
-
نگاه کردن به موبایل در تاریکی، چشم را کور میکند؟
-
بیماریای که حتی عینک هم درمانش نمیکند
آیا تاری دید به معنی بالا رفتن نمره چشم است؟
این جراح چشم در پاسخ به این سوال که آیا موضوع تاری دید صبحگاهی ربطی به نمره عینک ما دارد یا خیر، توضیح میدهد: «نه، این طور نیست که اگر فرد معاینه شده و شماره عینک درستی هم دارد، شب بخوابد و صبح که بیدار شد، مثلاً شماره عینکش ۷۵ صدم تغییر کند و با عینکی که قبلا با آن میدیده، دیگر نتواند ببیند. تغییر نمره چشم نمیتواند بهصورت آنی اتفاق بیفتد. افزایش شماره چشم ماهها و سالها طول میکشد.»
چه زمانی تاری دید را جدی بگیریم؟
متخصصان میگویند تاری دید صبحگاهی اگر گاهی اتفاق بیفتد و بعد از مدتی برطرف شود، لزوما نشانه بیماری جدی نیست؛ اما تاریای که ناگهان شروع شود، شدت زیادی داشته باشد، مرتب تکرار شود یا با علائم دیگری همراه باشد، نیاز به بررسی چشمپزشکی دارد. مثلا اگر تاری دید با درد شدید چشم، قرمزی واضح، تهوع، دیدن هاله اطراف نور یا کاهش قابلتوجه دید همراه باشد، باید سریعتر به چشمپزشک مراجعه کرد. دیدن ناگهانی فلاشهای نوری یا ظاهر شدن تعداد زیادی مگسپران جدید نیز از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود. برای مثال، ترکیب تاری دید، درد شدید چشم، قرمزی و تهوع میتواند از علائم گلوکوم حاد زاویه بسته باشد؛ وضعیتی که یک اورژانس چشمی محسوب میشود.