همشهری آنلاین - مریم سرخوش: تحریمهای علمی و محدودیتهای بینالمللی هم نتوانست مانع درخشش یک پزشک ایرانی در عرصه جهانی شود. دکتر امیرعلی حمیدیه، فوقتخصص خون و سرطان اطفال و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، موفق به دریافت «جایزه دولت کویت» از سازمان جهانی بهداشت شد؛ جایزهای معتبر که برای نخستینبار به یک پزشک ایرانی در حوزه سرطان تعلق گرفته است.
جایزه دولت کویت، از سوی سازمان جهانی بهداشت در منطقه مدیترانه شرقی و در سطح جهانی به افرادی اهدا میشود که در زمینه پیشگیری، کنترل یا پژوهش درباره سرطان، بیماریهای قلبیعروقی و دیابت، دستاوردی برجسته داشته باشند.
دریافت این جایزه از سوی یک پزشک ایرانی، آن هم در شرایطی که محدودیتهای ناشی از تحریمهای علمی دسترسی پژوهشگران کشور به برخی مجامع و فرصتهای بینالمللی را دشوار کرده، اهمیت ویژهای دارد. حمیدیه در گفتوگو با همشهری درباره دلایل انتخابش برای دریافت این جایزه، دستاوردهای ایران در حوزه درمان سرطان و تأثیر تحریمهای علمی بر فعالیت پزشکان و پژوهشگران ایرانی توضیح داده است.
چرا این جایزه به پزشک ایرانی رسید؟
حمیدیه، فوق تخصص خون و سرطان اطفال ۲۱ سال تجربه در زمینه درمان بیماری خون و سرطان کودکان دارد. علاوه بر این بنیانگذار پیوند سلولهای بنیادی خونساز کودکان در ایران و بنیانگذار مسئله احداث سلولهای بنیادی خونساز در کشور و در منطقه شرق مدیترانه -برای اولین بار در سال ۲۰۱۰- است.
کارنامهای که قطعا در انتخاب او برای این جایزه نقش داشته اما خودش از جمله دلایل اهدای این جایزه را اینطور میکند که آنها اعلام کردهاند تعداد زیادی بیمار از کشورهای مختلف -چیزی حدود ۱۳ ملیت- در دانشگاه علوم پزشکی تهران زیر نظرش درمان و پیوند شدهاند. جمله آخری هم درباره اهدای این جایزه به کار بردهاند این بوده که به رفع آلام بشری کمک کرده و کاری که انجام شده فقط مختص بیماران ایرانی نبوده و سعی کرده که به بیماران سایر کشورها به ویژه همسایگان ایران تا هر جایی که شده کمک کند.
اولین جایزه در حوزه سرطان
حمیدیه درباره سابقه اهدای این جایزه به دیگر پزشکان ایرانی هم بیان کرد: در حوزه سرطان تاکنون خبری در این باره نشنیدم. امکان دارد که در حوزههای دیگر این جایزه به همکاران من اهدا شده باشد به این دلیل که سازمان جهانی بهداشت جوایز در حوزههای مختلف از جمله دیابت، بیماریهای قلب و عروقی، سرطان به عنوان بیمارهای شایع، کشنده و صعب العلاج اهدا میکند.
او درباره اهمیت این جایزه با توجه به تحریمهایی که در حوزه علمی – پزشکی کشور هم رقم خورده، عنوان کرد: این مساله فارغ از هر چیزی نشان میدهد که همه باید در هر شغل و حرفهای باید تلاش خود را برای حال خوب مردم انجام دهند. هر کشوری روزهای خوب و سخت دارد و باید دست به دست هم بدهیم و با هر مسئولیتی که برعهده داریم، چه به عنوان پزشک در نجات جان یک بیمار، چه به عنوان نجار در خدمترسانی به مردم و چه عنوان یک مهندس در حوزه صنعت نهایت تلاشمان این باشد که جمعیت ۹۰ میلیونی ایران دچار آسیب نشود.
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با تاکید بر این که باید پشتکار و همکاری در کشور تقویت شود، ادامه داد: ایران ما معدن استعداد و جوانهای نخبه است. امیدوارم به زمانی برسیم که این جوانها در تمام عرصههای علمی، پژوهشی و فناوری پیش بروند. روی واژه فناوری هم تاکید میکنم چون اگر علم و پژوهش ما به فناوری و به دست مردم نرسد، فایدهای نخواهد داشت.
نه تنها ایران که مردم جهان را محروم میکنند
حمیدیه در پاسخ به این سوال که آیا تحریمها به جز حوزه علمی – پژوهشی، منجر به بروز مشکلات در حوزه درمان سرطان هم شده، بیان کرد: کاملا قابل لمس است که تحریمها وارد حوزه تحقیقات، علم و حتی مقالات شده و در عملکرد پزشکان ما برای چاپ مقالات اختلال ایجاد کرده و مستندات آن در وزارت بهداشت و علوم موجود است. با وجودی که ادعا میکنند سیاست آلوده به هیچ چیز نمیشود، اما امروز شاهد تحریمهای علمی هستیم.
او ادامه داد: سازمان جهانی بهداشت یکی از مهمترین فاکتورهای انتخاب جایزه به من را رفع آلام بشریت عنوان کرده اما چیزی که اکنون میبینیم اقدام علیه علم، پژوهش و تحقیقات پزشکان ایرانی است که نه تنها مردم کشور خودمان که تمام مردم دنیا میتوانند از آن استفاده کنند.
البته حمیدیه تاکید کرد که با وجود اتفاقات یک دهه اخیر پژوهشگران و تیمهای درمانی نهایت تلاش خود را برای ارائه بهترین خدمات و محقق شدن آنها در مسیر درمان انجام میدهند اما زمانی که قادر نیستیم از تمام ظرفیتهای حوزه علم استفاده کنیم و محدودیت وجود دارد، یعنی تحریم در حوزه پزشکی هم تاثیر داشته و منجر به اختلال شده است. هر چند مزیتهایی هم داشته و باعث افزایش خودباوری پزشکان ایرانی شده، اما امیدواریم که اتفاقاتی رخ دهد که جلوی مداخله سیاست در پزشکی و درمان گرفته شود.