همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: دنیای باستان هنوز ترفندهایی برای شگفتزده کردن ما دارد. بهتازگی یک تیم بینالمللی از دانشمندان و باستانشناسان موفق به کشف بقایای یک شهر بزرگ و حیاتی مربوط به دوران امپراتوری بیزانس شدهاند که قرنها پیش به طور کامل از روی نقشههای جغرافیایی و حافظه تاریخ پاک شده بود. نکته شگفتانگیز و معمایی اینجاست که این کشف بزرگ نه با شانس و اقبال، بلکه با رمزگشایی از یک شاهکار هنری ۱۵۰۰ساله یعنی یک نقشه موزاییکی قدیمی و تلفیق آن با مدرنترین فناوریهای اسکن لیزری امروزی ممکن شده است. این کشف هیجانانگیز نشان میدهد که چگونه دانشِ گذشتگان میتواند راهنمای مهندسی و علم مدرن ما باشد و دریچهای نو بهسوی اسرار تمدنهای فراموششده بگشاید.
رمزگشایی از نقشه موزاییکی مادبا
همه چیز از کلیسای سن جورج در شهر مادبای اردن شروع شد؛ جایی که یکی از قدیمیترین نقشههای جهان بهصورت موزاییککاری روی زمین نقش بسته است. این نقشه که به قرن ششم میلادی تعلق دارد، مسیرها و شهرهای باستانی خاورمیانه را با جزئیات عجیبی نشان میدهد. سالها بود که تاریخنگاران بر سر وجود واقعی یکی از شهرهای نمادین درون این نقشه به نام ثرایس بحثوجدل داشتند. بسیاری فکر میکردند این نام تنها یک افسانه یا یک مکان کوچک و بیاهمیت است که برای همیشه در میان فرسایش شدید خاک و توفانهای سهمگین بیابانی محو شده است.
چیدمان دقیق یک شهر باستانی
به گزارش Times of India باستانشناسان برای پیداکردن این نقطه کور تاریخی، دادههای جغرافیایی این نقشه باستانی را با سیستمهای اسکن لیزری پیشرفته موسوم به لایدار ترکیب کردند. فناوری لایدار با تاباندن میلیونها پرتو لیزر از فراز آسمان به سطح زمین و حذف دیجیتالی گیاهان و تپههای شنی، میتواند کوچکترین تغییرات ارتفاعی زمین را که با چشم مسلح قابل رویت نیست شناسایی کند. این فناوری پیشرفته به دانشمندان اجازه داد تا بدون نیاز به حتی یک بیل خاکبرداری، ساختارهای مربعی و مستطیلی بزرگی را در زیر لایههای ضخیم رسوبات بیابانی مشاهده کنند که چیدمان دقیق یک شهر باستانی را لو میداد.
بیشتر بخوانید :
- این روستای گمشده، قرنها از چشم انسان پنهان بود
- سازه اسرارآمیزی که پس از ۲۷۰۰ سال از دل خاک بیابان بیرون آمد
شهری باشکوه در اعماق خاک
عملیات کاوش در نزدیکی دهکده العراق در اردن صحت پیشبینی لیزرها و نقشه ۱۵۰۰ساله را تایید کرد. باستانشناسان پس از نفوذ به اعماق خاک با بقایای خیرهکننده یک کلیسای بزرگ باستانی با کفپوشهای موزاییکی هنرمندانه، خانههای مسکونی، تکههای ظروف شیشهای کمنظیر و ابزارهای سنگی مواجه شدند. ابعاد این یافتهها نشان داد که این مکان بر خلاف تصورات قبلی، یک پاسگاه کوچک مذهبی نبوده، بلکه یک مرکز اقتصادی و شهری بسیار پویا و شلوغ در دوران خود به شمار میرفته است.
شاهرگ اقتصادی بیابان در دوران باستان
کشف کارگاههای بزرگ تولید روغنزیتون و زیرساختهای پیشرفته کشاورزی در دل این شهر گمشده ثابت میکند که این منطقه شاهراه اصلی کاروانهای تجاری و مسافرانی بوده که در دوران امپراتوری بیزانس به سمت دریای مرده حرکت میکردند. این شهر سیستم مدیریت آب و ذخیرهسازی بینظیری داشته که به ساکنان آن اجازه میداده در یکی از سختترین شرایط آبوهوایی جهان، یک اقتصاد پایدار و پویا خلق کنند؛ شهری که در نهایت با تغییر مسیرهای تجاری و توفانهای سهمگین شن به خوابی هزارساله فرورفت.