گمانه‌زنی‌ها درباره تایید «تفاهم اولیه» ازسوی تهران و واشنگتن درحالی روز یکشنبه اوج گرفت که تحلیل‌های آمریکایی و جهانی ترامپ را به عنوان «شکست خورده» این تفاهم معرفی می‌کنند، چراکه نتوانست به هیچ‌یک از اهداف اعلامی خود در قبال ایران جامه‌عمل بپوشاند.

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: رئیس‌جمهور آمریکا از فراخور به راه انداختن جنگ دیگری علیه ایران، از ۹ اسفندماه ۱۴۰۵، آن‌هم با مشارکت رژیم‌صهیونیستی، به دنبال تحقق اهداف چندوجهی بود که در شرایط کنونی به دستاویزهایی برای انتقاد از خودش تبدیل شده و تحلیلگران معتقدند «تفاهم» کنونی به معنای پذیرش شکست آمریکا و ترامپ است.

۱

برچیدن برنامه هسته‌ای

  • هدف: توقف غنی‌سازی و تعطیل کامل برنامه هسته‌ای ایران از اهداف تاکیدی واشنگتن در جنگ با ایران بود.
  • واقعیت ماجرا: کاخ‌سفید اکنون پذیرفته در زمان دیگری درباره برنامه هسته‌ای ایران مذاکره کند؛ مذاکره‌ای براساس خطوط قرمز هسته‌ای ایران.

۲

براندازی

  • هدف: پس از حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، محور واشنگتن – تل‌آویو «براندازی جمهوری‌اسلامی» را به عنوان یکی از اصلی‌ترین اهداف جنگ ۴۰ روزه درنظر گرفته بودند.
  • واقعیت ماجرا: ترامپ اکنون مجبور است اعتراف کند که اجرایی‌سازی «تفاهم اولیه»، منوط به تایید «جمهوری‌اسلامی» است.

۳

غلبه بر محور مقاومت

  • هدف: تضعیف و از کار انداختن محور مقاومت، یکی از اهداف محوری آغاز جنگ علیه ایران ازسوی ترامپ و نتانیاهو بوده است.
  • واقعیت ماجرا: براساس تفاهم احتمالی، واشنگتن و تل‌آویو مجبورند به شرط ایران برای پایان جنگ در همه جبهه‌ها عمل کنند، آن‌هم درحالی که حزب‌الله لبنان همچنان مشغول وارد آوردن ضربات سنگینی به رژیم‌صهیونیستی است.

۴

قدرت موشکی ایران

  • هدف: از بین بردن توان و زیرساخت‌های موشکی ایران، از محوری‌ترین اهداف جنگ ۴۰ روزه علیه جمهوری‌اسلامی به‌حساب می‌آمد.
  • واقعیت ماجرا: علاوه بر اعتراف غربی‌ها به عدم تضعیف قدرت موشکی ایران، این موضوع هیچ جایی در مذاکرات «جاری» و «آتی» ندارد.

۵

خروج ذخایر اورانیوم

  • هدف: ترامپ بارها اعلام کرده است که خروج ذخایر اورانیوم غنی شده از ایران از اهداف اصلی «جنگ» و «مذاکره» با ایران محسوب می‌شود.
  • واقعیت ماجرا: کاخ‌سفید مجبور شد تن به مذاکره و تفاهمی بدهد که در آن صحبتی درباره ذخایر اورانیوم ایران به عمل نیامده است.

۶

بازگشت تنگه‌هرمز به گذشته

  • هدف: یکی از مهم‌ترین اهداف آمریکا پس از آغاز جنگ در ۹ اسفندماه، معطوف به بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت آن به وضعیت پیش از آغاز جنگ بوده‌است.
  • واقعیت ماجرا: ترامپ اکنون مجبور است تفاهمی را تایید کند که یکی از محورهای آن، پذیرش مدیریت و تسلط ایران بر تنگه‌هرمز است.

۷

امتیازگیری با فشارحداکثری

  • هدف: کاخ‌سفید محور راهبردهای خود در مواجهه با ایران را اعمال فشارهای سنگین برای امتیازگیری حداکثری قرار داده بود.
  • واقعیت ماجرا: اکنون ترامپ به دلیل تضاد میان راهبردهای «فشارحداکثری» و «تفاهم»، ازسوی منتقدان داخلی مورد هجمه قرار گرفته است.

۸

تصاحب نفت ایران

  • هدف: ترامپ بارها اعلام کرده بود که یکی از دستاوردهای جنگ ایران، باید تصاحب نفت این کشور باشد.
  • واقعیت ماجرا: نه تنها این هدف محقق نشد و او باید بخشی از تحریم‌های نفتی ایران را نیز بردارد، بلکه رئیس‌جمهور اکنون به دلیل افزایش قیمت انرژی، حتی ازسوی هم‌حزبی‌هایش تحت فشار قرار گرفته و تازه‌ترین نظرسنجی‌ها از کاهش محبوبیت او حکایت دارد.

۹

راهبردهای تهدیدمحور

  • هدف: رئیس‌جمهور آمریکا طی ماه‌های گذشته با درپیش گرفتن راهبرد «تهدید محور»، تهران را وادار به امتیازدهی کند و عقب‌نشینی از خطوط قرمز خود کند.
  • واقعیت ماجرا: این راهبرد نتیجه‌ای برای ترامپ به دنبال نداشت و درنهایت کاخ‌سفید مجبور شد به راهبردهای مذاکراتی تهران تن بدهد.

۱۰

پیروزی کامل بر ایران

  • هدف: رئیس‌جمهور آمریکا «پیروزی کامل» بر ایران را به عنوان یکی از اهداف و البته نتایج جنگ علیه جمهوری‌اسلامی اعلام کرده‌است.
  • واقعیت ماجرا: تفاهم با تهران، آن‌هم براساس چارچوب‌های ترسیمی جمهوری‌اسلامیف به معنای شکست در این هدف راهبردی ترامپ است.

ادبیاتی که اصلاح شد

یکی از مهم‌ترین نکات در تحولات مذاکراتی اخیر، عقب‌نشینی رئیس‌جمهور آمریکا در ادبیات مواجهه با ایران بوده است:

  • رویکرد گذشته: دونالد ترامپ تا پیش از ایران، ضمن تلاش برای جداسازی «ایران» و «جمهوری‌اسلامی»، می‌کوشید این‌گونه القا کند که در ایران «براندازی» اتفاق افتاده و رویکردهای در جمهوری اسلامی دچار تحول بنیادین شده است.
  • واقعیت ماجرا: ترامپ در جریان پستی که شنبه شب درباره «تفاهم اولیه» با ایران منتشر کرد، مجبور شد به اهمیت راهبردی «جمهوری اسلامی» اعتراف کند؛ «توافق تا حد زیادی مذاکره شده، البته منوط به نهایی شدن میان ایالات‌متحده آمریکا و جمهوری‌اسلامی ایران است».

منبع: روزنامه همشهری