شاید باورش دشوار باشد، اما در روزهای جنگ تحمیلی سوم، دفاتر ثبت ازدواج سوت‌وکور نبودند و صدها زوج زندگی مشترک‌شان را در آن روزها آغاز کردند. زوج‌هایی که در میان آنها از عروس و دامادهای ٧٠‌ساله و ٨٠‌ساله تا نوعروس‌های ساکن در محله‌های جنگ‌زده پیدا می‌شد.

همشهری آنلاین-رابعه تیموری:در این‌روزها جنگ، حریف شوروشوق زندگی نشد واین دفاتر میزبان عروس و دامادهایی بودند که می‌خواستند روزهای سخت جنگ، نقطه آغاز شراکت آنها در تلخ و شیرین روزگار باشد. امروز سالروز پیوند مولا علی (ع) و بانو فاطمه زهرا (س) است و بهانه‌ای برای نقل اتفاق‌های خوش و ناخوش دفترخانه‌های ثبت ازدواج در لحظات پر از هراس جنگ:


عروس و دامادهای میانسال و کهنسال

با آن که در روزهای جنگ ساکنان کوچه و خیابان‌های اطراف میدان شهید هروی، روزهای ناآرام و پرالتهابی را گذراندند، دفترخانه ثبت ازدواج این محله یکی از شلوغ‌ترین دفترخانه‌های تهران بوده و به قول «لیلا امینی» شمار ازدواج‌های ثبت شده در آن افزایشی قابل‌توجه داشته است: «با آن که در ایام معمول سال مراجعان ما ساکنان شرق و جنوب شرق تهران هستند، در ایام جنگ از سایر نقاط تهران هم عروس و دامادها به ما مراجعه می‌کردند و ازدواج‌هایی که در دو ماه جنگ ثبت کردیم نسبت به ماه‌های قبل ٦٠ درصد بیشتر بود.» امینی مدیر مجموعه و سالن عقد دفترخانه است و از عروس و دامادهای می‌انسالی می‌گوید که در این‌روزها زیر یک سقف رفته‌اند: «١٠ درصد از زوج‌هایی که به ما مراجعه کردند، بالای ۵٠ سال سن داشتند. مسن‌ترین داماد ما هم آقای ٧۵‌ساله‌ای بود که با یک خانم ۵٨‌ساله ازدواج کرد.»


نوعروسی که شهید شد

در اوج روزهای جنگ هم سیدجواد زین‌العابدین در دفترخانه اش را به روی عروس و دامادها باز نگه داشت تا بتوانند زودتر زندگی مشترک‌شان را شروع کنند. او از سردفتران محله تهرانسر است و می‌گوید: «ما حتی یک روز دفترخانه را تعطیل نکردیم و با آن که شروع جنگ با ماه رمضان همزمان بود، عروس و دامادهای زیادی، مراسم عقدکنان خود را برگزار کردند.»
٢ داماد از زوج‌هایی که او عقدشان را در این‌روزها ثبت کرد، دهه هشتم زندگی‌شان را می‌گذراندند: «خدا را شکر شور و امید زندگی در جامعه ایرانی بالا است و به قول معروف زور زندگی بر هر اتفاقی می‌چربد. ما در روزهای جنگ ٢ داماد ٨٦‌ساله و ٨۵‌ساله داشتیم و با آن که بسیاری از اوقات در حال خواندن خطبه عقد صدای فعالیت پدافند و حرکت جنگنده‌ها را می‌شنیدیم، بذله‌گویی و شوخ‌طبعی زوجین و میهمانان‌شان قطع نمی‌شد و تا پایان مراسم دفترخانه را ترک نمی‌کردند.»
شهادت یکی از نوعروسان اتفاق تلخی بوده که زین‌العابدین در روزهای جنگ شاهد بوده: «بر اثر بمباران محله تهرانسر خانه یکی از تازه عروس و دامادهای محله خراب شد و نوعروس خانواده که فقط چند روز از شروع زندگی اش گذشته بود، به شهادت رسید.»
دفترخانه سید جواد زین‌العابدین در روزهای جنگ ١٢ روزه هم سوت‌وکور نبوده و او در جنگ ١٢ روزه ٢٠ مورد عقد را ثبت کرده است.


‌طلاق کم‌شد

به قول «عباس بیگلو» تصمیماتی که برای شروع زندگی مشترک گرفته می‌شود، تصمیمات و قول و قرارهای مقطعی نیستند که عواملی مانند جنگ بتواند روی آنها تاثیر بگذارد. بیگلواز سردفتران محله یافت‌آباد است و می‌گوید: «برای برگزاری مراسم عقد و عروسی از مدت‌ها پیش، فکر و برنامه‌ریزی می‌شود و تصمیمات یک ‌شبه نیستند که به آسانی تغییر کنند.» صدای پدافند، چاشنی بسیاری از مراسمات عقدی بوده که در دفترخانه او برگزار شده‌اند: «اتفاقا وقتی صدای پدافند می‌شنیدیم، خیال‌مان راحت می‌شد که نیروهای پدافند حواس‌شان به ما هست و با خیال آسوده به برگزاری مراسم می‌پرداختیم.» در دفترخانه او طلاق هم ثبت می‌شود، اما در این ایام تعداد زوج‌هایی که برای جدایی مراجعه کرده‌اند، کم‌تر شده است: «جنگ آدم‌ها را با هم مهربان‌تر کرده و انگار بیشتر از گذشته قدر زندگی و با هم بودن را می‌دانند.»


حرمت دل‌های داغدار را نگه می‌دارند

زوج‌های در آستانه ازدواج که قرار بود، پیوند خود را در دفترخانه ٢٠١ ثبت کنند، از حال همشهریانی که جنگ بر دل‌شان داغ نشاند، غافل نبودند. «محی‌الدین یمینی» سردفتر این دفترخانه غرب تهران است و می‌گوید: «به دلیل این که ماه‌های محرم و صفر در پیش است، خانواده‌ها سعی می‌کنند ازدواج فرزندان‌شان را به‌بعد از پایان جنگ موکول نکنند، اما بسیاری از آنها بعد از جاری شدن صیغه عقد به‌جای شادی و کف زدن صلوات می‌فرستند و مراسم خود را با رعایت حرمت خانواده‌های داغدار برگزار می‌کنند.»


مراسم جمع‌وجور و مختصر

با آن که موقعیت مکانی دفترخانه ٣١٦و پرجمعیت نبودن بافت مسکونی محل باعث شده شمار ازدواج‌های ثبت شده در آن محدود باشد، اما باز هم در روزهای جنگ خالی از شور و هیجان زوجین جوان نبوده است. «بهروز عبدلی حیدری» سردفتر این دفترخانه است و می‌گوید: «در ‌روزهای جنگ، ٤ مورد ثبت ازدواج داشتیم، اما مراسم عقدشان مختصر و بدون تشریفات معمول بود.» او شرایط جنگ و بعد از آن را باعث مختصر برگزار شدن مراسم عقد و ازدواج این زوج‌ها عنوان می‌کند و می‌گوید: «خانواده‌های ایرانی دوست دارند چنین مراسمی را با حضور خانواده‌ها و در فضایی شاد برگزار کنند، اما با شروع جنگ بسیاری از خانواده‌ها از تهران خارج شده بودند و از طرفی هم جمع شدن خانواده‌ها در این شرایط خالی از خطر نبود. به همین دلیل عروس و دامادها ترجیح می‌دادند ثبت ازدواج خود را بدون حضور می‌همانان و بدون تشریفات معمول انجام دهند.» به قول «رضا سلطانی»بسیاری از زوج‌ها در آستانه ازدواج، به دلیل محدود بودن فعالیت سامانه ثبت ازدواج در اولین روزهای جنگ، ناگزیر شدند تاریخ ازدواج خود را تغییر دهند. او یکی از سردفتران حومه تهران است و می‌گوید: «تعدادی از عروس و دامادها قرار بود در همان اولین روزهای شروع جنگ ازدواج خود را ثبت کنند، اما در آن روزها سامانه غیرفعال بود و ما نمی‌توانستیم ازدواج آنها را ثبت کنیم.»


امروز ثبت ازدواج جان فدایان رایگان است

بر اساس مصوبات کانون سردفتران ازدواج و طلاق مرکز برای تکریم و قدردانی از «جانفدایان ایران» ثبت ازدواج جانفدایان استان تهران امروز، دوشنبه۲۸ اردیبهشت که به دلیل مصادف شدن با سالروز ازدواج امام علی (ع) و بانو فاطمه زهرا (س) روز ازدواج نامیده شده، به‌صورت رایگان در دفاتر منتخب انجام شود.
ثبت ازدواج زوجین که هر ٢ نفر در سامانه جانفدا ثبت‌نام کرده‌اند، کاملا رایگان است وثبت ازدواج زوج‌هایی که فقط یکی از آنها در سامانه جانفدا ثبت‌نام کرده، به‌صورت ۵۰ درصد رایگان انجام می‌شود. در این‌روز ساعات کار دفترهای ثبت ازدواج هم تغییر پیدا کرده و بر خلاف روزهای معمول که در ساعات اداری فعال هستند، تا ساعت ٢١ دفاتر فعالیت می‌کنند و سامانه ثبت ازدواج باز است.
اجرای طرح ثبت ازدواج رایگان افراد جانفدا در دفترخانه اعضای هیات مدیره و بازرس کانون انجام می‌شود که در نقاط مختلف تهران قرار دارند و زوجین بر اساس منطقه سکونت خود می‌توانند به یکی از این دفاتر مراجعه کنند:

شمیران و شمال تهران؛ دفترخانه۳۱۶
شمال غرب تهران؛ دفترخانه ۲۳۳
غرب تهران؛ دفترخانه ۲۰۱
جنوب غرب تهران؛ دفترخانه ۲۹۴
حومه تهران؛ دفترخانه ۱۰ گلستان
شرق و جنوب شرق تهران؛ دفترخانه ۱۳۹
مرکز تهران؛ دفترخانه ۷۷

بیشتر بخوانید:ازدواج ۳۰ هزار ایرانی زیر بمباران جنگ | وضعیت آمار طلاق و ازدواج در سال گذشته

منبع: روزنامه همشهری