امروز ۲۲ اردیبهشت، روز تفرش است؛ شهرستانی در استان مرکزی. همزمان با فرارسیدن این روز، تور ویژه‌ای با هدف توسعه و معرفی هرچه بیشتر ظرفیت‌های گردشگری این شهر با همکاری موسسه همای جاده ابریشم و انجمن دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری تفرش برگزار شد.

به گزارش همشهری آنلاین، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان تفرش به همشهری گفت: شرکت‌کنندگان در این تور، پس از حضور در موزه حکیم نظامی از موزه مردم‌ شناسی نصیر، مسجد تاریخی شش ناو با معماری منحصر به‌ فرد خود، آرامگاه پروفسور محمود حسابی، پدر علم فیزیک نوین ایران که هر کدام به نوبه خود، نمادی از غنای فرهنگی و علمی این سرزمین کهن محسوب می‌شوند، بازدید کردند.

سعید نیکنام با بیان اینکه شهرستان تفرش به واسطه آثار تاریخی غنی در گردشگری استان مرکزی دارای جایگاه خاصی است، افزود: تفرش آثار تاریخی بسیاری دارد که حدود ۹۰ مورد آن‌ها به ثبت ملی رسیده‌اند. همچنین ۷۰ آثار تاریخی شناسایی شده‌اند که قابلیت ثبت ملی را دارند. در عین حال، فکر می‌کنم تفرش تنها شهرستانی در کشور باشد که یک هزار هنرمند صنایع دستی دارد.

او با اشاره به جنگ رمضان تاکید کرد که امسال به همین دلیل برنامه ویژه‌ای در روز تفرش اجرا نشده است. او گفت:‌ در اینجا یک هنر خاص به نام تفرشی دوزی داریم که در کشور منحصر به فرد است و امیدوار هستیم در سال‌های آینده این هنر صنایع دستی را به شکل ویژه‌تری معرفی کنیم.

تفرش، شهر ملی «تفرشی‌دوزی»

سال ۱۴۰۰ بود که تفرش با عنوان شهر ملی «تفرشی دوزی» شناخته شد. تفرشی‌دوزی یا درویش‌دوزی یکی از رودوزی‌های سنتی ایران است که هنرمندان شهرستان تفرش در آن تبحری دیرینه دارند. هنری که از شهرستان تفرش برخاسته است.

تفرشی دوزی یا درویشی دوزی یکی از رودوزی‌های سنتی است که تکنیک ساده‌ای دارد و به صورت دوخت در حاشیه‌های پهن پارچه ایجاد می‌شود. این نوع دوخت شباهت زیادی به چشمه دوزی دارد، با این تفاوت که کشش نخ نسبت به چشمه دوزی کمتر است.

روش دوخت در این هنر بدین صورت است که ابتدا هنرمند طرح مورد نظر خود را روی کاغذ شطرنجی پیاده می‌کند، سپس کاغذ را روی پارچه زمینه قرار می‌دهد و اطراف آن را کوک می‌زند. در مرحله بعد هنرمند با ابزار دوخت اقدام به پیاده کردن طرح روی پارچه می‌کند. در انتهای کار کاغذ طرح را نم دار کرده، از پارچه جدا می‌کند و به اتوکشی و آسترزدن کار می‌پردازد.

از تفرش چه می‌دانیم؟

محدوده فعلی تفرش جز متصرفات مادها، هخامنشیان و اشکانیان بود. در دوره سلجوقیان نام تفرش به صورت طبرس رواج پیدا کرد و برخی از بزرگان و علما خود را به آن منسوب و مقلب کردند. در دوره خوارزمشاه تفرش دهستانی در محدوده اقلیم عراق (اراک) بود و در فاصله سال‌های ۷۴۰-۸۳۸ در حدود متصرفات آل جلایر محسوب می‌شد. تفرش در روزگار صفویه به ویژه پادشاهی شاه عباس بزرگ رو به آبادانی نهاد. در ایام سلطنت افشاریان مکتبخانه‌های متعددی در تفرش تاسیس شد که نوجوانان در آن به فرا گرفتن مقدمات فارسی و تعلم قرا، می‌پرداختند. در دوران قاجاریه مردانی از تفرش در کار سیاست مملکت وارد شدند.

تفرش که امروز از شهرستان‌های استان مرکزی به شمار می‌آید در گذشته جزو ناحیه کوهستانی پهناوری بود که یونانیان آن را مدیا (media) و جغرافی نویسان اسلامی از آن به عنوان جبال نامبرده‌اند و در برخی دیگر از کتب فارسی یا عربی از آن به نام قهستان که معرب کلمه کوهستان یاد شده است.

نام و نشان تفرش دربسیاری دیگر از کتب تاریخی کم وبیش ذکر شده است اما کاملترین کتاب موجود در زمینه معرفی تفرش کتاب «سیری کوتاه درتاریخ تفرش وآشتیان» نوشته زنده یاد مرتضی سیفی فمی تفرشی است.

درباره وجه تسمیه نام این شهر آمده است که تفرش در اصل گبرش بوده است و این توجیه شاید بدین سبب است که در سده‌های قبل و حتی صدر اسلام گبرها یا زردتشتی‌ها در این جلگه و نقاط مجاور آن از جمله فراهان و آشتیان سکونت داشتند.

ارتفاع زیاد و کوهستانی بودن تفرش باعث شده این خطه زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل داشته باشد و منطقه‌ای خوش آب و هوا برای وقت گذرانی محسوب شود.

سوغات این شهر، انگور، لبنیات، کشمش، گردو، بادام، شیره انگور، ترخنه دوغ، باسلق، ترخینه، فتیر و گوش فیل است.

این شهرستان مناطق نمونه گردشگری از جمله کوی باران، خانک و روستای زیبای سرآبادان را دارد که هر کدام برای گردشگران جذابیت‌های خاص خود را دارد.

منبع: روزنامه همشهری