همشهری آنلاین- علیالله سلیمی: جایزه ادبی«قلم زرین» از جوایز ادبی معتبر و پایدار در کشورمان است که امسال بیست و چهارمین دوره آن از سوی انجمن قلم ایران در بخشهای داستان و رمان بزرگسال، داستان کودک و نوجوان، شعر بزرگسال، شعر کودک و نوجوان و پژوهش و نقد ادبی برگزار میشود. آئین پایانی این دوره از جشنواره قلم زرین با معرفی و تقدیر از برگزیدگان با اهدای جوایز در روز ۱۴ تیرماه سال ۱۴۰۵ همزمان با روز ملی قلم برگزار خواهد شد. برای آشنایی با روند برگزاری این جشنواره در روزهای اخیر، با حجتالاسلام محمدحسین انصارینژاد، دبیر بیست و چهارمین دوره جایزه قلم زرین گفتوگویی انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
- روند برگزاری بیست و چهارمین دوره جشنواره قلم زرین تا به امروز چگونه طی شده و چه اقدامات مهمی تا به حال انجام شده است؟
بیست و چهارمین دوره جشنواره قلم زرین مثل دوره های پیشین، با انتشار فراخوان جشنواره در خبرگزاری ها و مطبوعات فعالیت خود را آغاز کرد. البته پیش از انتشار فراخوان، انتخاب دبیر جشنواره توسط هیئت مدیره صورت می گیرد. هیئت مدیره انجمن نقش شورای سیاست گزاری و هیئت علمی جشنواره را بازی می کند. در طول برگزاری جشنواره، دبیر جشنواره می تواند با برگزاری نشست های خبری و انجام مصاحبه، جامعه فرهنگی را در جریان پیشرفت روند برگزاری جشنواره قلم زرین قرار دهد. در سال های گذشته برگزاری نشست های نقد و بررسی آثار برگزیده سال های پیشین نیز از برنامه های جنبی جشنواره بوده است. در صورت مساعد بودن شرایط، ممکن است با هماهنگی هیئت مدیره انجمن قلم، این نشست ها امسال نیز برگزار شود.
- با توجه به شرایط خاصی که بر کشور حاکم است و برگزاری بسیاری از برنامهها و جشنوارههای ملی با محدودیت مواجه شده، شما برای برگزاری هر چه بهتر و به موقع این جشنواره چه تدابیری را اندیشیده و اجرایی کردید؟
درگرماگرم روزهای جنگ نیز، داوران دغدغه مندوجان آگاه درنهاد کتابخانه ها حضور یافتند و با درنگ و تاملی درخور، کتاب های منتشرشده در 5 بخش را ملاحظه کردند. با تبادل نظر و همفکری، کتاب های پیشنهادی برای شرکت در فرایند داوری را برگزیده و جهت تهیه به دبیر و عوامل اجرایی اعلام کردند.
- روند انتخاب داوران و همچنین تهیه کتابهایی که مورد بررسی قرار میگیرد به چه شکل انجام شد؟
بعد از انتخاب دبیر، با معرفی داوران و سر گروه بخش های پنجگانه توسط دبیر، مقدمات کار برای داوری آثار آغاز می شود. ذکر این نکته نیز ضروری است که بگویم قبل از شروع رسمی جلسات داوری، به همت هیئت مدیره انجمن، جلسه معارفه ای با حضور دبیر و داوران جشنواره برگزار می شود.
در این جلسه ضمن تبیین شیوه کار، به سوالات داوران در خصوص فرایند داوری پاسخ داده می شود. البته آغاز فرایند داوری آثار مشروط به تهیه و خرید لیست کتاب هاست که این مرحله معمولا یک تا دو ماه طول می کشد. البته برای از دست ندادن زمان، کتاب ها به تدریج خریداری می شود و همگام با خرید کتاب، جهت داوری در اختیار داوران قرار می گیرد. ما فهرست تمام آثاری را که در سال 1404 منتشر شده است از خانه کتاب می گیریم و فهرست تمام این آثار در اختیار داوران قرار داده می شود. البته به هر حال انجمن قلم، نهادی است که به ارزشهای اخلاقی و انسانی متعهد است و داورها هم طبق همین چارچوب و معیارهایی که عرض کردم به بررسی آثار میپردازند. اما خودمان را ملزم میدانیم که تمام آثار منتشر شده را بررسی و رصد کنیم. بعد از خرید و آماده سازی کتاب ها، سرگروه هر بخش موظف است برای داوری آثار، با دعوت از داوران سه جلسه حضوری در محل انجمن قلم برگزار کند.
طبق آیین نامه جشنواره، دبیر جشنواره موظف است در آخرین جلسه داوری که معمولا اختصاص به جمع بندی و انتخاب اثر برگزیده دارد، حضور داشته باشد. معمولا در هر بخشی بین 5 تا 7 اثر به عنوان نامزد دریافت جایزه قلم زرین معرفی می شوند. در آستانه برگزاری مراسم اختتامیه، توسط دبیر جشنواره، اسامی نامزدهای بخش های پنجگانه جهت پوشش خبری در اختیار خبرگزاری ها و مطبوعات قرار می گیرد. در نهایت در هر بخش یک اثر به عنوان اثر برگزیده معرفی می شود. البته گاهی دو اثر به صورت مشترک به عنوان برگزیده معرفی می شود. در مواردی نیز که طبق نظر داوران هیچ اثری شایسته عنوان اثر برگزیده نباشد، در بعضی از بخش ها اثر برگزیده نخواهیم داشت. در نهایت اسامی برگزیدگان در مراسم اختتامیه جشنواره که همزمان با روز قلم(14 تیر) است به صورت رسمی اعلام و از آنان تقدیر به عمل می آید.
- نقش و جایگاه جشنواره قلم زرین ایران در ارتقای سطح فرهنگ و ادبیات فارسی را چگونه میبینید؟
نقش جشنواره قلم زرین درجریان سازی، هدایت و تعالی ادبیات انقلاب اسلامی، نقشی برجسته و تاثیرگذار است. بدون تردید کوله بارسنگین رسالت ادبیات متعهد، درخورشانه های دردآشنایی اهالی قلم انقلاب است که داغ و درد راتجربه کرده و معارف بلند اسلام و قرآن را در بهترین فرم ها و ساختارها به مخاطبان انتقال میدهند. جشنواره قلم زرین، الگوهای مطلوب ازادبیات متعهد، اصیل وآرمانخواه را به جامعه ی ادبی کشور معرفی می کند که در هدایت استعدادها و شکوفایی و بالندگی قلم ها بسیارموثر است.