به گزارش همشهری آنلاین یک تجزیه و تحلیل جامع جدید از کارآزماییهای بالینی نشان میدهد که متفورمین، دارویی که به طور گسترده برای دیابت نوع ۲ استفاده میشود، اثرات امیدوارکنندهای در کاهش احتمال عارضه «هیپرتروفی میوکارد» - ضخیم شدن غیرطبیعی بطن چپ قلب (هیپرتروفی میوکارد) دارد. این عارضه قلبی با خطر بالاتر دچار شدن به مشکلات قلبی -عروقی و مرگ و میر ناشی از آنها مرتبط است.
این تحقیق که در ژورنال ژورنال Diabetology & Metabolic Syndrome منتشر شده است، نخستین بررسی سیستماتیک وفراتحلیل گسترده کارآزماییهای بالینی است که به بررسی چگونگی تأثیر متفورمین بر ساختار و عملکرد قلب در بزرگسالان میپردازد.
پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران ۱۰ کارآزمایی بالینی تصادفی کنترلشده شامل بیش از۹۰۰ بیمار را تجزیه و تحلیل کردند که متفورمین را با دارونما یا درمانهای کنترل مقایسه میکردند. تمرکز اصلی پژوهشگران بر تغییرات در «شاخص توده بطن چپ» (LVMI) یک نشانگر پذیرفتهشده برای هیپرتروفی میوکارد - و سایر معیارهای اکوکاردیوگرافی قلب مانند توده بطن چپ (LVM) و کسر تخلیه (LVEF) بود.
دریافت متفورمین پس از ۱۲ ماه درمان در کل افراد مورد مطالعه، شاخص توده بطن چپ را به میزان اندک اما قابل توجه از لحاظ آماری کاهش داد.
این نتایج نشان میدهد که اگرچه اثرات سودمند متفورمین بر قلب در حد متوسط است، اما ممکن است در دورههای درمانی طولانیتر، به ویژه برای افرادی که در معرض خطر ناهنجاریهای ساختاری قلبی هستند، از نظر بالینی همچنان قابلتوجه باشد.
البته متفورمین سایر شاخصهای اکوکاردیوگرافی مانند قطر دهلیز چپ را به طور قابل توجهی تغییر نداد، اما در مجموع یافتههای این بررسی نشان میدهد که فواید قلبی این دارو ممکن است فراتر از کنترل قند خون باشد.
ضخیم شدن دیواره بطن چپ (هیپرتروفی میوکارد) - که اغلب ناشی از فشار خون بالا، اختلال متابولیک مانند دیابت یا نرسیدن طولانیمدت خون به عضله قلب است - یک پیشبینیکننده مستقل قوی برای نارسایی قلبی و مرگ ناگهانی قلبی است. بنابراین درمانهایی که توده بطنی را کاهش میدهند و به بازسازی ساختاری قلب کمک میکنند. ممکن است در درازمدت پیامدهای درمانی را بهبود بخشند.
این پژوهشگران خاطرنشان میکنند که این یافتهها از شواهد رو به رشدی پشتیبانی میکنند که فواید داروی متفورمین فراتر از کنترل قند خون است و احتمالاً به محافظت از ساختار قلب برای جمعیت وسیعتری از بیماران کمک میکند. با این حال، آنها هشدار میدهند که شواهد فعلی هنوز به دلیل تنوع در طراحی مطالعات، جمعیت بیماران و مدت زمان پیگیری محدود هستند و نیاز به کارآزماییهای بالینی بزرگتر با پروتکلهای استاندارد و پیگیری طولانیتر برای درک کامل چگونگی تأثیر متفورمین بر ساختار قلب و پیامدهای بالینی وجود دارد.
پزشکان در مجموع میتوانند اثرات سودمند قلبی بالقوه متفورمین را به عنوان بخشی از یک استراتژی جامع برای کاهش خطر قلبی عروقی در بیماران دیابتی و غیر دیابتی در نظر بگیرند.