به گزارش همشهری آنلاین بیماری تباهی لکه زرد یا دژنرسیوا ماکولای مربوط به سن(AMD) با گذشت زمان بدتر میشود و علت اصلی از کاهش جدی و دائمی بینایی در افراد بالای ۵۰ سال است.
از آنجا که این بیماری با افزایش سن رخ میدهد، اغلب به آن تباهی لکه زرد شبکیه وابسته به سن نامیده میشود. این بیماری معمولاً باعث نابینایی کامل نمیشود اما ممکن است مشکلات جدی بینایی ایجاد کند.
علائم
ممکن است هیچ علامت اولیهای از دژنراسیون ماکولا نداشته باشید. در مراحل اولیه، پزشک شما میتواند در طول معاینه تغییرات ماکولا را ببیند، اما ممکن است تغییرات بینایی نداشته باشید. اغلب، افراد تا زمانی که در مراحل بعدی بیماری نباشند و بینایی آنها تحت تأثیر قرار نگیرد، به چشم پزشک مراجعه نمیکنند.
علائم دژنراسیون ماکولا ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- دید بدتر یا کمتر واضح. بینایی شما ممکن است تار باشد و خواندن نوشتههای ریز، رانندگی یا تشخیص چهرهها دشوار باشد.
- مناطق تاریک و تار در مرکز بینایی شما
- خطوط مستقیم موجدار به نظر میرسند.
- درک رنگ بدتر یا متفاوت
- مشکل در دیدن در نور کم
- تغییر در نحوه دیدن رنگها
= نقاط خالی در بینایی شما
اگر هر یک از این علائم را دارید، در اسرع وقت به چشم پزشک مراجعه کنید.
انواع دژنراسیون ماکولا وابسته به سن
دو نوع دژنراسیون ماکولا وجود دارد: مرطوب و خشک. اکثر افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا نوع خشک را دارند، اما در مراحل پیشرفته، AMD خشک میتواند به نوع مرطوب بیماری منجر شود.
AMD مرطوب و خشک تفاوتهای مشخصی دارند.
AMD خشک. حدود ۸۰٪ از افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا وابسته به سن، AMD خشک دارند. این نوع باعث ایجاد رسوبات پروتئینی زرد رنگ به نام دروسن در ماکولا میشود. چند دروسن کوچک ممکن است تغییری در بینایی شما ایجاد نکنند. اما با بزرگتر شدن و افزایش آنها، ممکن است بینایی شما را کم یا تحریف کنند، به خصوص هنگام مطالعه.
AMD خشک به آرامی اتفاق میافتد. بینایی شما معمولاً در طول چند سال بدتر میشود. با بدتر شدن، سلولهای حساس به نور در ماکولا نازکتر میشوند و در نهایت میمیرند. در نوع آتروفیک، ممکن است نقاط کوری در مرکز بینایی خود داشته باشید. اگر این وضعیت بدتر شود، ممکن است بینایی مرکزی خود را از دست بدهید.
AMD مرطوب. این نوع کمتر رایج از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن در مراحل پایانی است. این نوع معمولاً باعث از دست دادن سریعتر بینایی میشود. رگهای خونی ناپایدار در ماکولای شما رشد میکنند. این رگهای خونی خون و مایع را به شبکیه شما نشت میدهند و بینایی شما را مختل میکنند. همچنین ممکن است نقاط کور و از دست دادن بینایی مرکزی داشته باشید. این رگهای خونی و خونریزی آنها در نهایت ممکن است جای زخم ایجاد کنند و منجر به از دست دادن دائمی بینایی مرکزی شوند.
اگر دژنراسیون ماکولا دارید، باید مرتباً به چشم پزشک خود مراجعه کنید و در صورت مشاهده تغییرات در بینایی خود به او اطلاع دهید.
مراحل دژنراسیون ماکولا وابسته به سن
AMD خشک سه مرحله دارد:
اولیه. در این مرحله، هیچ علامتی ندارید.
متوسط. برخی از افراد در این مرحله هیچ علامتی ندارند. یا ممکن است علائم جزئی مانند تاری دید مرکزی یا مشکل در دیدن چیزها در نور کم را مشاهده کنید.
دیررس. در این مرحله، احتمالاً خطوط مستقیم را به صورت موجدار خواهید دید. همچنین ممکن است در مرکز بینایی خود تاری داشته باشید که میتواند به مرور زمان گسترش یابد یا بدتر شود. رنگها ممکن است کمرنگتر به نظر برسند و دیدن در نور کم حتی دشوارتر باشد.
AMD مرطوب همیشه به عنوان مرحله پایانی در نظر گرفته میشود. اما AMD خشک ممکن است در هر مرحلهای به نوع مرطوب تبدیل شود.
علل دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن
دانشمندان مطمئن نیستند که چرا برخی از افراد به AMD مبتلا میشوند و برخی دیگر نمیشوند. آنها معتقدند که ژنها و محیط شما ممکن است نقشی داشته باشند.
افرادی که به AMD مرطوب مبتلا میشوند، همیشه ابتدا AMD خشک دارند. اما افراد مبتلا به AMD خشک همیشه به نوع مرطوب مبتلا نمیشوند.
عوامل خطرساز برای دژنراسیون ماکولا
عوامل خطرساز برای هر دو نوع دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن عبارتند از:
- سیگار کشیدن
- فشار خون بالا یا کلسترول بالا
- خوردن مقدار زیادی چربی اشباع شده
- چاقی
- زن بودن
- داشتن پوست روشن