«پشت آن دیوار دودگرفته و تا نیمه ریخته، است»، «کنار شمشادهای آن میدان متروک، هر شب، سارقان جمع می‌شوند و اموال سرقتی را بین خودشان تقسیم می‌کنند» و «انتهای کوچه، همانجا که یک فرورفتگی هست، موادمخدر می‌فروشند»... اینها توصیف اهالی از فضاهایی با عنوان «نقاط بی‌دفاع شهری» است که این روزها در گوشه و کنار محله‌ها و معابر دیده می‌شوند.

همشهری آنلاین_سحر جعفریان: نقاطی که توسعه نابرابر شهری، طراحی نامتناسب، فقدان نور و روشنایی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری آنها محسوب می‌شوند. نقاط بی‌دفاع شهری و ناامن در منطقه ۹ نیز با توجه به ویژگی‌هایی مانند تراکم بافت فرسوده، دربرگیری راه‌های ارتباطی بزرگراهی، مساحت محدود و جمعیت زیاد قابل توجه است. گواه درستی کمیت این موضوع، گلایه‌مندی اهالی و آمار ثبت پیام در سامانه ۱۳۷ منطقه است که در این گزارش به آن پرداخته‌ایم.  

از بافت فرسوده تا نقاط بی‌دفاع شهری

محله شهید دستغیب از قدیمی‌ترین محله‌های منطقه ۹ است که به دلیل تراکم بافت فرسوده و نبود روشنایی در برخی بوستان‌ها، فراوانی نقاط بی‌دفاع شهری در آن نسبت به سایر محله‌ها بیشتر است. این را «محمد قانع» دبیر شورایاری محله شهید دستغیب، می‌گوید و ادامه می‌دهد: «بافت فرسوده و کوچه‌های کم‌عرض این محله باعث شده محدوده‌هایی از معابر، رؤیت‌پذیری مناسبی نداشته باشند. امکانات شهری هم که در این محدوده وجود ندارد. همین دلایل کافی است تا به پاتوق دائمی برای اراذل و اوباش یا محلی دنج برای استعمال موادمخدر تبدیل شوند. حالا که مسئله بافت فرسوده در کوتاه‌مدت قابل حل نیست باید فکری به حال این محدوده‌های ناایمن کرد تا بیش از این امنیت خانواده‌ها کمرنگ نشود. کوچه‌هایی در این محله وجود دارد که هنوز روشنایی آنها تأمین نشده؛ مانند کوچه‌های شهید رضایی و شهید مختاری که هم کم‌عرض هستند و هم تاریک مطلق. پیگیری هم کرده‌ایم، اما شهرداری می‌گوید باید اداره برق منطقه (رودکی) ابتدا زیرساخت‌های آن را فراهم کند. در این کوچه‌ها آمار بزه نیز بالاست.»

 مشکل امدادرسانی

«محله امامزاده عبدالله(ع) هنوز با مشکل انشعاب برق در برخی از معابر دست و پنجه نرم می‌کند.» این را «ابراهیم گودرزی» یکی از ساکنان این محله قدیمی و شلوغ می‌گوید و می‌افزاید: «هوا که تاریک می‌شود نور کافی در کوچه‌های تنگ نیست. مانند کوچه شهید حسینی یا ملک‌زاده. نور که نباشد، آدم جرئت نمی‌کند از این کوچه‌ها عبور کند. سابقه خفتگیری و ایجاد مزاحمت در آنها هم که ترس به جان خانواده‌ها می‌اندازد. چندین بار این مسئله را با تعدادی از اهالی پیگیری کرده‌ایم تا نور و روشنایی کوچه‌ها تأمین شود، اما تا به امروز که به نتیجه‌ای نرسیده‌ایم. اگر حادثه یا اتفاقی هم رخ دهد که نیاز به امدادرسانی باشد، مشکل نبود نور، امدادرسانی را با مشکلات بیشتری مواجه می‌کند. نتیجه پیگیری‌های ما این شد که در معابر تنگ و باریک، ایجاد انشعابات دشوار و هزینه‌بردار است و فعلاً بودجه‌ای هم در دست نیست. در این شرایط تکلیف اهالی چیست؟»

 آلودگی زیست‌محیطی و بوی نامطبوع

محله استادمعین شرایط بهتری دارد. این را می‌شود از تعداد اندک نقاط بی‌دفاع شهری در آن متوجه شد؛ تعدادی محدود که البته به گفته «داریوش عزیزی» از ساکنان قدیمی محله استادمعین دردسرساز هستند. او در این ارتباط توضیح می‌دهد: «یکی از این نقاط بی‌دفاع شهری در خیابان توکلی است که مشکل اصلی آن، آلودگی‌های زیست‌محیطی و بوی نامطبوع است که از ریختن زباله ناشی شده. در این مورد ابتدا باید شهروندان کمی مراعات کنند و بعد هم شهرداری فکری به حال آن کند. کمترین‌کاری که می‌شود برای این نقطه بی‌دفاع شهری کرد نصب چند نیمکت و کاشت تعدادی درخت است تا شکل پاتوق محلی بگیرد. حتی ما اهالی حاضریم خودمان در این نقاط نهال بکاریم.»

امیر تاجری، معاون خدمات شهری شهردار منطقه ۹:

باید به فقدان نور و انباشت زباله توجه شود

معاون خدمات شهری و محیط‌زیست شهردار منطقه ۹ در ارتباط با موضوع این گزارش می‌گوید: «تاکنون ۲۵ نقطه بی‌دفاع شهری در منطقه شناسایی شده است که در ناحیه یک متراکم هستند. برای تبدیل این فضاهای بی‌دفاع به فضاهای قابل دفاع باید عوامل توسعه نامتناسب شهری را که مهم‌ترین‌شان. ایجاد امنیت به واسطه جلوگیری از تجمع افراد معتاد و اوباش نیز جز در سایه تعامل و همکاری نهادها و دستگاه‌های مرتبط مانند اداره برق مناطق و نیروی انتظامی اثربخش نخواهند بود.» «امیر تاجری» می‌افزاید: «در حال حاضر از مجموع ۲۷ بوستان و پاتوق محلی در منطقه، ۲ بوستان و از مجموع معابر اصلی و فرعی نیز ۳۴ معبر و کوچه به دلیل نبود انشعاب برق ونصب پایه چراغ، روشنایی مناسب و کافی ندارند. پیگیر هستیم تا زودتر با تأمین پوشش روشنایی مناسب و ایجاد دامنه امنیت فیزیکی و روانی لازم، رضایتمندی شهروندان را به حداکثر برسانیم.»