به گزارش همشهریآنلاین به نقل از فارس، لباسهای استانهای جنوبی بهعنوان نشان و نمادی از جنوب شناخته میشوند و شاید به جرأت بتوان گفت هرمزگان یکی از مناطقی است که پوشش بهنوعی خاص از تنپوش خلاصه نمیشود و از تنپوش، حجاب و روسری گرفته تا زیورآلات را در بر میگیرد.
با توجه به اینکه هرمزگان، جمعیتهای عربزبان و بلوچ را درونش جایداده اما لباس محلی آن خاص و منحصربهفرد و گویای زبان فرهنگ و آداب و سنن خاص این منطقه است که در دل خود تاریخ و داستانهای ناگفته بسیاری دارد.
تنپوش زنان و مردان هرمزگان هنری است که از دیرباز در این منطقه باگذشت زمان دستخوش تغییر و تحول نشده و این هنر همچنان نشانگر و زبان گویای فرهنگ این منطقه است و البته زیبایی منحصربهفردش دلیلی است که همچنان این لباس در حال استفاده است و هیچگاه کهنه نخواهد شد.
پوشاک زنان بندر همیشه با شلوارهای ویژهای که به شلوار بندری مشهورند همراه بوده است. شلوارهای بندری انواع مختلفی دارد و بسیار متنوع است. این تنوع را بیشتر در نوع و رنگ پارچه و تزیینات تکمیلی آن مشاهده میکنیم درحالیکه چارچوب اولیه شلوارها در اکثر نقاط یکسان است.
شلوار بندری در استان هرمزگان به نام «شلوار دم پا تنگ» خوانده میشود که از مچ پا تا زانو تنگ بوده و از زانو تا کمر حالتی لوزی شکل به خود گرفته و کاملاً گشاد و راحت است.
این شلوار برشی مانند شلوار زنان ترکمن و کرد دارد و کمری آن را لیفهای دوخته و با کش یا پارچه محکم میکنند.
برای راحتی در هنگام پوشیدن، دم پای شلوار را بهطرف داخل پا چاک میدهند که با زیپ یا دکمههای دستساز بسته میشود. دم پای شلوارهای بندری از مچ پا تا روی زانو تزئینات بسیار زیبایی دارد که نسبت به تنپوشها از تنوع بسیاری برخوردار بوده که از گذشته تاکنون در بین بانوان جایگاه خود را از دست نداده و به جرأت میتوان گفت از میان لباسهای سنتی تنها شلوارهای بندری بقای خویش را حفظ کرده و هرروز با طرح و رنگ جدیدی مورداستفاده زنان سنتی پوش استان قرار میگیرد.
تزئینات شلوارهای بندری بر اساس نوع و محل جغرافیایی دوخت آن اسامی مختلفی دارد که عبارتاند از: بادله تمام، نیمفاصله، وعدویی دستی، وعدویی چرخی، پولکی، حاشیهای، سرپارچهای، گلابتونی، خوس لنگهای، وعدویی اطلسی و نخی.
در همین خصوص به سراغ یکی از هنرمندان جوان از روستای یاسین واقع در بخش مرکزی رفتیم تا دراینباره توضیحاتی را از این هنر به سمع و نظر شما برسانیم.
مینا رنجبر هنرمند لباسهای سنتی هرمزگان ضمن معرفی خود در گفتوگو با خبرنگار حوزه هنر خبرگزاری فارس هرمزگان اظهارکرد: ۲۱ سال سن دارم و در روستای یاسین زندگی میکنم و ۱۰ سال است که مشغول به این کار هستم و از سن ۱۲ سالگی این حرفه را آغاز کردم.
ما یک تیم ۱۲ نفرِ هستیم که البته هرکداممان مشتریهای خودش را داریم.
شلوار بندری نمونهای از شلوار سنتی است ک هرروز در طرحهای مختلفی در بازار عرضه میشود و هر شلوار بندری نقشه مخصوص خود را دارد.
شلوار بندری با استفاده از وسیلهها و نخهای مخصوص خود در طرحهای مختلفی ارائه میشود که میتوان در خصوص وسایل موردنیاز برای تهیه این شلوار به قلاب یا سوزن، نخ، گلابتون، پولک، کَم یا کَمه اشاره داشت.
قلاب
این خیاط جوان در خصوص «قلاب» گفت: قلاب شمارههای مختلفی دارد و برای گلابتوندوزی، ملیلهدوزی و مونجوق بیشتر از شمارههای ۱۲، ۱۳ و ۱۴ استفاده میشود.
گلابتون
رنجبر به «گلابتون» نیز اشاره کرد و دراینباره افزود: گلابتون اصلیترین نخ شلواردوزی است که نازک و
تنوع رنگ دارد اما رنگ غالب آن سفید و زرد هست که بیشتر از این دو رنگ در شلوار یا لباس بندری استفاده میشود.
نخ گلدوزی
وی درباره «نخ گلدوزی» برای کاربرد در این نوع لباس گفت: نخ گلدوزی بسیار نازک و ظریف است و با دقت و ظرافت زیادی باید از آن استفاده کرد و در شلوارهای رنگی برای تزئین گلبرگها و گلهای شلوار از آن استفاده میشود.
کَم
این جوان اهل روستای یاسین در ادامه به «کَم» اشاره و افزود: کَم وسیلهای دایرهای شکل از جنس چوب است ک در سایزهای مختلفی وجود دارد و پارچه را با کِش مخصوص بر روی آن میبندند.
انواع شلوار بندری
رنجبر به انواع شلوار بندری اشاره کرد و گفت: جنگلی، بادله، نیمفاصله، شک و وعدو، گل و بُشکی و... انواع شلوار بندری هستند که پرطرفدارترین آن پایه و پامرغی است که از قدیم مورد استقبال افراد بوده است و همچنان این علاقمندی ادامه دارد.
ابزار موردنیاز
وی اضافه کرد: وسیلههای اولیه برای ساخت شلوار بندری از خوس ساخته میشود که شامل: اَلب یا دَمی، زَری، وعدو و شَک هستند که با کاموا بافته میشوند و وسیلهها روی پارچه کنار هم و با چرخخیاطی دوخته میشوند.
این خیاط هرمزگانی گفت: برای بافت خوس به کاموا، خوس در رنگ دلخواه و شیئی که کاموا یا خوس را به دور آن بپیچیم(چرخک)، خوس را روی شیئی به نام بالشتک میبافند.
رنجبر افزود: روزبهروز مدلهای شلوار بندری و لباس بندری(گلابتونی) در حال تغییر است و مدلهای جدیدتر و بهروزتری در بازار عرضه میشود و هرروزه طرفداران بیشتری را از شهرها و کشورهای مختلف به سمت خود جذب میکند.
وی ادامه داد: هر شلوار یا لباس، بستگی به طرح انتخابی مشتری دارد که مدت دوخت آنهم یک هفته تا یک ماه است و علت زمانبری آن نیز به این دلیل است که این حرفه کاملاً کار دست است.