مردم ایران اسفند سال ۹۸ را با خبر شیوع ویروس کرونا آغاز کردند، ماهی که خانواده‌ها به جای رفتن به خرید عید، به‌اجبار خانه‌نشین شدند و فصلی جدید در زندگی همه آنها رقم خورد. با اعلام تعطیلی مدارس، متولیان امور آموزش نیز برای جلوگیری از توقف و ایجاد خلل در آموزش از طریق تولید محتوا در فضای مجازی امور درسی دانش‌آموزان را تداوم دادند.

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ایرنا،  دانش‌آموزان بعد از گذشت ۵ ماه از فعالیت مدارس با فضای مدرسه، نیمکت، تخته، شیطنت‌های سر کلاس درس، شادی و هیاهوی زنگ ورزش و تفریح و بازی در کنار همکلاسی‌ها خداحافظی کردند و شیوه‌ای جدید از تحصیل را با حضور در فضای مجازی آغاز کردند؛ فضایی که اگرچه بسیاری از کشورها از این روش در آموزش خود استفاده می‌کردند و زمزمه‌های ورود آن به روند آموزش ایران نیز در گذشته وجود داشت، به یکباره در زندگی خانواده‌های ایرانی نفوذ پیدا کرد.

شمار زیادی از دانش‌آموزان به‌ویژه در مقطع ابتدایی که تا پیش از این به فضای مجازی و استفاده از گوشی ورود پیدا نکرده بودند، برای ادامه تحصیل مجبور به استفاده از این روش شدند؛ روشی که هم برخلاف میل بسیاری از خانواده‌هاست و هم بهترین روش از دیدگاه عده‌ای از اولیا. ولی آنچه اهمیت دارد تنها راه‌حل موجودِ آموزش و پرورش برای جلوگیری از اختلال در روند آموزشی مدارس است.

اگرچه آموزش و پرورش تنها راهکار برای ادامه تحصیل دانش‌آموزان را با این روش پیش‌بینی کرده بود، دانش‌آموزان مناطق دورافتاده و عشایری و یا محروم و نیازمند استان ایلام که یا به اینترنت دسترسی نداشتند و یا به دلیل بضاعت مالی گوشی‌های هوشمند نداشتند با مشکل مواجه شدند.

چرا برخی خانواده‌ها تمایلی به آموزش مجازی ندارند؟

معصومه مینایی که از شیوه آموزش مجازی دانش‌آموزان ناراضی است، گفت: فرزند من کلاس سوم ابتدایی است و با وجود تمکن مالی، هنوز تبلت و گوشی برایش نخریده‌ام.

وی ادامه داد: در این مدت سعی کرده‌ام فرزندم را قانع کنم استفاده‌ای از تلفن همراه نکند و ورودی به فضای مجازی نداشته باشد و دوران کودکی‌اش را طی کند.

مینایی اظهار کرد: اگرچه آموزش به روش مجازی موجب کنترل بیشتر بچه‌ها می‌شود، زمینه ورود آنها در استفاده از تلفن همراه و اینترنت در سنین پایین را افزایش می‌دهد.

اما آیا دغدغه والدینی که تمایلی به ورود فرزندانشان به فضای مجازی ندارند درست است؟

آموزش مجازی وابستگی دانش‌آموزان به گوشی را افزایش می‌دهد

یک روان‌شناس در این خصوص گفت: اگرچه تنها راهکار موجود آموزش و پرورش برای ادامه تحصیل دانش‌آموزان استفاده از فضای مجازی است، این روش وابستگی آنها به گوشی‌های تلفن همراه را افزایش می‌دهد.

مریم کریمی افزود: این وابستگی آسیب‌هایی در آینده برای دانش‌آموزان در پی دارد که علاوه بر آسیب‌های روانی موجب ایجاد آسیب‌های چشمی برای دانش‌آموزان خواهد شد.

وی اظهار کرد: به عنوان نمونه، ممکن است استفاده مکرر و هر روز از گوشی برای دانش‌آموزی که مشکل تنبلی چشم دارد خوب نباشد و بیماری‌اش را تشدید کند.

کریمی گفت: تا پیش از آموزش‌های مجازی، عمده والدین و کارشناسان بر استفاده محدود دانش‌آموزان از گوشی‌های همراه تاکید داشتند، ولی در موقعیت کنونی عکس این مساله اتفاق افتاده است.

این روان‌شناس راهکار موجود در این زمینه را انتقال محتوای آموزشی از گوشی به رایانه، لپ‌تاپ و یا تلویزیون عنوان کرد و گفت: والدین با استفاده از این روش می‌توانند از وابستگی فرزندانشان به تلفن همراه پیشگیری کنند.

لزوم حفظ ارتباط دانش‌آموزان با هم‌کلاسی‌ها

این روان‌شناس با تاکید بر این‌که بدون شک دانش‌آموزان به ارتباط با همسن و سال‌هایشان نیاز دارند گفت: با توجه به ایام قرنطینگی و نیاز دانش‌آموزان به ارتباط، والدین زمینه‌ای فراهم کنند که فرزندانشان با دوستان ارتباطات تلفنی داشته باشند.

کریمی گفت: این روش مانع از انزوای دانش‌آموزان می‌شود و زمینه نشاط روحی و روانی آنها را فراهم می‌کند.

اینترنت و گوشی هوشمند؛ چالش والدین مناطق روستایی و محروم ایلام

مادر یک دانش‌آموز پایه متوسطه اول در یکی از روستاهای ایلام بیان کرد: فرزندم گوشی هوشمند ندارد. ضمن این‌که سرعت اینترنت در روستای ما پایین است.

خدیجه حسین‌بیگی افزود: فرزندم از این بابت بسیار ناراحت است و از این‌که از درس‌هایش عقب مانده دچار استرس شده است.

وی یادآور شد: گوشی هوشمند که امکان دسترسی به آموزش‌های مجازی را برای فرزندم فراهم کند بسیار گران است، اما در نهایت ناچار شدیم با فروش ۲ گوسفند برایش گوشی تهیه کنیم.

مشکلات در مناطق عشایری از این هم بیشتر است، زیرا بیشتر مناطق عشایری در دامنه کوه‌ها و نقاط کور دسترسی به اینترنت قرار دارند و حتی در صورت داشتن گوشی هوشمند، امکان دسترسی به محتواهای آموزش مجازی را ندارند.

مادر یک دانش‌آموز ابتدایی در منطقه عشایری ایلام گفت: از زمان تعطیل شدن مدارس تاکنون یک بار کوچ کردیم و از مناطق گرمسیری مهران به ییلاق و مناطق سردسیر آمدیم و در این مدت فرزندانم از درس و مدرسه دور بوده‌اند.

اناری خندان افزود: ۳ فرزند دانش‌آموز دارم که نه گوشی هوشمند دارند و نه به اینترنت دسترسی داریم و در این مدت تنها دروس قبلی را تا حدودی مرور می‌کنند.

وی گفت: قرار است معلمان در مناطقی که دسترسی به اینترنت ندارند به صورت حضوری دروس را به دانش‌آموزان ارائه دهند. در این صورت مشکل فرزندانم تا حدودی حل می‌شود.  

اما اقدام‌های آموزش و پرورش برای آموزش مجازی و همچنین راهکار آموزش به دانش آموزانی که به اینترنت و گوشی‌های هوشمند دسترسی ندارند چیست؟

تهیه درس‌نامه برای دانش‌آموزانی که دسترسی به فضای مجازی ندارند 

مدیر کل آموزش و پرورش استان ایلام در این خصوص با اشاره به مشکلات برخی نقاط استان در زمینه عدم دسترسی به اینترنت و برخوردار نبودن از امکانات مجازی افزود: ۷۹ درصد دانش‌آموزان مناطق شهری و روستایی استان زیر پوشش این آموزش‌ها قرار گرفته‌اند و ۲۱ درصد باقی مانده که بیشتر مناطق محروم و عشایری استان هستند، موجب شده است آموزش یکپارچه مجازی در استان محقق نشود.

رضا زینی‌وند مقدم با تاکید بر حل مشکلات نقاط کور استان به لحاظ دسترسی به اینترنت اظهار کرد: مناطق فاقد اینترنت در استان شناسایی و به منظور پر کردن خلا موجود با ارتباط موثر و مستمر با مدیران شهرستان، روزانه فعالیت‌هایی چون ارسال درس‌نامه‌ها، پیگیری‌ مسائل آموزشی توسط کاربران آموزشی، تولید کلیپ و بسته‌های آموزشی رصد می‌شود.

وی با اشاره به برگزاری جلسات متعدد با مدیران و راهبران آموزشی شهرستان و مناطق، ارزیابی فعالیت‌ها و تشویق و ترغیب همکاران تصریح کرد: در مناطقی که تحت پوشش اینترنت همراه نیستند در کلاس‌های چندپایه با تعداد دانش‌آموزان کم، راهبران و آموزگاران پرتلاش با رعایت تمام پروتکل‌های بهداشتی به صورت حضوری روند آموزش دانش‌آموزان را پیگیری و بسته‌های آموزشی را در اختیار آنان قرار می‌دهند.

زینی‌وند مقدم با اشاره به پیگیری‌های تلفنی مستمر و روزانه همکاران از روند آموزش دانش‌آموزان بیان کرد: در مجموعه آموزش و پرورش استان برنامه‌هایی با رعایت همه پروتکل‌ها و نکات بهداشتی تدوین و مشکلات همه روستاها شناسایی و جمع‌آوری شده است که در جلسه آینده شورای آموزش و پرورش طرح و برطرف خواهند شد.

گفتنی است که ۱۰۰ هزار دانش‌آموز ایلامی در مقاطع مختلف به تحصیل اشتغال دارند.