از هر ۴ نفر بزرگسال یک نفر به فشار خون مبتلاست. از همین رو طرح ملی فشار خون بالا تا روزهای آینده در سراسر کشور اجرا میشود؛ طرحی بزرگ از سوی وزارت بهداشت که در آن با نگاهی دوراندیشانه به نکته بسیار مهمی توجه شده است. چنانچه فردی به فشار خون بالا مبتلا باشد و درمان و داروی مناسب استفاده نکند، به بیماریهای دیگری مبتلا میشود که ممکن است جان فرد را به خطر بیندازد و از طرفی هزینههای بسیار زیادی را برای نظام سلامت، بیمهها و خانوادهها به بار آورد از این رو این طرح صرفه اقتصادی هم دارد. درباره بیماری فشار خون، راههای کنترل و درمان آن با «حسین کریم» سرپرست دانشگاه علوم پزشکی البرز به گفتوگو نشستیم که در ادامه میخوانید.
- فشار خون بالا چیست؟
فشار خون بالا یعنی داشتن فشار خون سیستولیک ۱۴۰ و بالاتر یا فشار خون دیاستولیک ۹۰ و بالاتر از آن. اگر شما در ۳ نوبت متوالی به فاصله چند هفته تا چند ماه فشارخونی بالا داشته باشید، پزشک به شما خواهد گفت که دچار بیماری فشار خون بالا هستید.
- مهمترین دلیل ابتلا به این بیماری چیست؟
علت آن در اغلب موارد نامعلوم است، اما برخی عوامل خطر مثل سابقه فامیلی، سن بالا، چاقی، سیگار، غذای پرنمک و رژیم غذایی ناسالم و نوشابههای الکلی بروز آن را زیاد میکنند. ابتلا به برخی داروها، دیابت، بیماریهای مزمن کلیه، بیماریهای غدد فوق کلیوی و استعمال مواد مخدر نیز میتوانند در بروز این بیماری موثر باشند.
- فشار خون علامت خاصی دارد که فرد را متوجه کند؟
در بیشتر موارد بیعلامت است. گاهی بیماران احساس سردرد دارند و اگر فشار خون خیلی بالا باشد ممکن است در بینایی خود دچار اختلال شوند. عوارض آن نیز بیماریهای قلبی، خطر سکته مغزی، مشکلات بینایی و بیماری کلیه است.
- درباره ارتباط فشار خون و نارسایی کلیه کمی توضیح دهید؟
کلیه هورمونهای تنظیم فشار خون را میسازد. به همین علت بیماری کلیه باعث افزایش فشار خون میشود. برعکس این مساله نیز ممکن است اتفاق بیفتد. فشار خون بالا به رگهای بدن آسیب میرساند وخونرسانی به کلیه کم میشود. علاوه بر این، فشار خون بالا به نفرونها که واحدهای کوچک تصفیه خون در کلیه هستند نیز آسیب میرسانند. اگر کسی بیماری مزمن کلیه داشته باشد نیز فشار خون بالا باعث بدتر شدن آن میشود. این بیماری قابل کنترل است. اگر بیماری مزمن کلیه یا فشار خون داشته باشید، فشار خون شما باید زیر ۸/۱۳۰ میلیمتر جیوه بماند.
- اولین قدم برای درمان این بیماری چیست؟
کم کردن وزن، ورزش کردن، کمتر کردن مصرف چای، قهوه و نوشابه، تغذیه مناسب و رژیم غذایی کمنمک، مصرف سبزیجات و میوهها، کم کردن استرس، قطع سیگار و الکل به عنوان قدمهای اول درمان فشار خون توصیه میشوند. در صورت کنترل نشدن بیماری با تغییر دادن عادات غذایی و شیوه زندگی، پزشک داروهای لازم را تجویز میکند. ممکن است به چند دارو نیاز داشته باشید یا داروهای مختلفی برای درمان امتحان شوند.