به گزارش همشهری آنلاین، صابر گلعنبری-کارشناس مسائل بینالملل و مترجم: انگار دوباره فضای قبل از شروع جنگ اخیر در نهم اسفند 1404 حاکم است؛ فضای ابهام و تردید درباره شروع جنگی دیگر. برخی ناظران میگویند جنگ خواهد شد، عدهای دیگر معتقدند که آمریکا همین وضعیت «نه جنگ نه صلح»، محاصره و تحریم را ادامه خواهد داد و منتظر نتایج آن است؛ غافل از این که همین وضعیت خود جنگی و سطحی از جنگ است. اساسا وضعیت «نه جنگ نه صلح» با اوضاع چند دهه قبل انطباق داشت، اما از زمان شروع جنگ 12 روزه به ویژه جنگ اخیر و حملات جسته گریخته ادامهدار دو جانبه دیگر نمیتوان این وضعیت را «نه جنگ نه صلح» نامید. اساسا هم اگر اکنون جنگی در جریان نباشد، خود شرط نخست ایران از شروط هفتگانه مبنی بر ضرورت تعهد آمریکا به پایان جنگ دیگر موضوعیت نخواهد داشت.
اکنون پرسش این است که آیا همین وضعیت جنگی به سطح جنگ 40 روزه باز میگردد و دوباره حملات بسیار شدید سراسری علیه ایران شروع میشود یا خیر؟ معتقد هستم که همچنان تا این لحظه احتمال وقوع چنین جنگی بیشتر از توافق است. فعلا خواستههای دو طرف فاصله بسیار زیادی با هم دارند و تحرکات و وساطت دیپلماتیک علی رغم بالا گرفتن آن اما نشانی از یک گشایش جدی ندارد. ایران دلیلی برای کوتاه آمدن از شروط و خواستههای خود نمیبیند و ترامپ نیز توافقی بر مبنای این شروط را به معنای اعتراف به شکست جنگ و نوعی تسلیم میداند. اما واقعیت هم این است که ترامپ به گمان جنگ طلبان آمریکا و اسرائیل، هر چه زمان بیشتر میگذرد زمان مناسب شروع جنگ شدید دیگری علیه ایران را از دست میدهد. البته این گمانه تا حدودی درست است و این تصمیم با آغاز به کار کنگره جدید آمریکا در ژانویه با دشواریها و چالشهای جدی خود مواجه خواهد شد.
بعید است که انتظار ترامپ برای نرم شدن مواضع تهران در نتیجه فشار محاصره و جنگ اقتصادی علت اصلی درنگ او در بازگشت به جنگ شدید باشد. کما این که چندان هم محتمل نیست که تداوم محاصره را جایگزین این جنگ کرده باشد و بیخیال آن شده باشد. محاصره مثل تحریم برای آمریکا بیهزینه نیست، بلکه اعمال آن روزانه بیش از 32 میلیون دلار برای خزانه آمریکا هزینه دارد. حالا اگر کشوری یا کشورهایی هم هزینه آن را متحمل شوند، باز حضور مدام و استهلاک طولانی مدت این همه تجهیزات آمریکا بر روی آب برای اعمال محاصره مطلوب واشنگتن نیست. در پس “تعلل” ترامپ برای بازگشت به جنگ شدید احتمالا تردیدی نهفته باشد که میتواند از یک سو محصول نااطمینانی نسبت به نتایج این جنگ باشد و از دیگر سو، مولودِ فشار و لابیگری کشورهای منطقه تا طیفی در کاخ سفید. در این خصوص میتواند گفت که اکنون تنها اسرائیل و طیفی در کاخ سفید است که برای چنین جنگی به ترامپ فشار میآورند. اما برای جنگ 40 روزه چنین نبود. در واقع اگر ترامپ نسبت به نتایج دلخواه جنگی دیگر اطمینانخاطر داشت خیلی وقت پیش آن را شروع میکرد. با این حال چنین امری بعید است ترامپ را کاملا از جنگ منصرف کند؛ بلکه این احتمال که در منازعه جاری میان مخالفان و موافقان جنگ در نهایت در سایه نبود فرصتی برای توافقی کمهزینه دستور این جنگ را صادر کند، بالاست. در این خصوص یک علت دیگر چنین تعللی هم میتواند تاکتیکی و با هدف یافتن بهترین فرصت عملیاتی به ویژه در زمینه ترورهای دیگر باشد. در کل نظر به اوضاع داخلی اسرائیل و آمریکا احتمال وقوع تجاوز دیگری ظرف دو سه هفته آتی همچنان بالاست.