به گزارش همشهری آنلاین، دکتر احمد اسماعیلزاده مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با بیان اینکه با شیب افزایش بیماریهای غیرواگیر در کشور مواجه هستیم، اظهار کرد: اگرچه وزارت بهداشت اقدامات متعددی در حوزه آموزش، پیشگیری و درمان انجام میدهد، اما همچنان بیماریهای غیراوگیر مانند دیابت بار عمده بیماریهای جامعه را به خود اختصاص دادهاند. اما سوال آن است که چرا با وجود اقدامات متعدد با روند افزایشی بیماریهای غیرواگیر مواجه هستیم؟
وی ادامه داد: دلیل تداوم این روند به ماهیت چندعاملی بیماریهای غیرواگیر بازمیگردد. منظور از چندعاملی این است که بروز بیماریهایی از این دست تنها یک علت ندارد. به طور مثال، اضافهوزن و چاقی جزو عوامل اصلی ابتلا به دیابت محسوب میشود؛ هنگامی که شیوع چاقی در جامعه افزایش مییابد، به طور طبیعی در افزایش دیابت، سرطانها و بیماریهای قلبی_عروقی نیز نقش دارد.
نقش تغذیه در بروز بیماریهای غیرواگیر
اسماعیلزاده با اشاره به نقش تغذیه در بروز بیماریهای غیرواگیر گفت: عوامل بروز و شیوع بیماریهای غیرواگیر فقط به چاقی و تغذیه محدود نمیشود، بلکه عوامل و مولفههای دیگری مانند استرس و فعالیت بدنی در بروز این بیماریها نقش دارند.
وی افزود: متاسفانه، در زمینه کنترل عوامل تغذیهای در سطح جامعه موفق نبودهایم. حتی اگر بتوانیم عوامل تغذیهای را کنترل کنیم، باز هم نمیتوان تضمین کرد که روند ابتلا به دیابت حتما کاهشی شود چراکه این بیماریها چندعاملی هستند.
اقدامات وزارت بهداشت در حوزه تغذیه
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با بیان اینکه اقدامات متعددی در حوزه تغذیه داشتهایم، توضیح داد: فرهنگسازی غذایی، تقویت و پیادهسازی الگوی غذایی سالم در جامعه از اقدمات تغذیهای در ارتباط با بیماری دیابت بهشمار میرود. اگرچه آموزش و فرهنگسازی از طریق کارشناسان و رسانهها بهطور مستمر انجام میشود، اما فرهنگ غذایی و تغذیه موضوعی نیست که بتوان بهراحتی و طی بازه زمانی یک یا دو ساله تغییر کند.
وی افزود: تمام حوزههای فرهنگی بهویژه سبک زندگی از جمله غذا و تغذیه، عادتهای غذایی از دوران کودکی شکل میگیرند، بنابراین تغییر عادتها و فرهنگ غذایی در ایران کار راحتی نیست. با این حال، باید تلاش کنیم در مسیر اصلاح عادتهای غذایی گام برداریم، هرچند این تغییر بهسرعت اتفاق نمیافتد.
این مسئول درباره دیگر اقدامات انجامشده اظهار کرد: کنترل میزان قند موجود در فرآوردههای غذایی و اصلاح ترکیبات محصولات غذایی از جمله اقداماتی است که در حوزه تغذیه دنبال میشود. برچسبگذاری محصولات غذایی در کشور انجام میشود، بنابراین باید به مردم آموزش دهیم که از برچسبهای محصولات غذایی به نحو احسن استفاده کنند و محصولاتی را انتخاب کنند که میزان قند، نمک و سایر ترکیبات نامطلوب کمتری دارند.
استانداردهای غذایی به طور کامل در اختیار وزارت بهداشت قرار ندارد
اسماعیلزاده درباره تغییر فرمولاسیون مواد غذایی توضیح داد: دفتر بهبود تغذیه با سازمان غذا و دارو، تغییر فرمولاسیون موادغذایی را پیگیری میکنند. موضوع استقبال صنعت از تغییر فرمولاسیون و استانداردهای غذایی به طور کامل در اختیار وزارت بهداشت قرار ندارد چراکه مسائلی مانند تحریم سبب میشود که با مانعی برای ورود تکنولوژیهای پیشرفته تولید صنعت غذا به کشور مواجه باشیم.
گذار تغذیهای و کاهش فعالیت بدنی
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با بیان اینکه میزان فعالیت بدنی جامعه پایین است، توضیح داد: با وجود تمام تلاشها در حوزه تغذیه و تحرک، میزان فعالیت بدنی مردم بهویژه در شهرهای بزرگ به نسبت پایین است. همچنین گذار تغذیهای در حال اتفاق افتادن است؛ سبک زندگی مردم تغییر کرده و گرفتاریهای آنها بیشتر شده است، به همین دلیل بسیاری از افراد زمان کافی برای تحرک ندارند.
وی با اشاره به موانع فعالیت بدنی در جامعه افزود: افراد جامعه اگر زمان برای فعالیت بدنی داشته باشند، از فضاهای کافی برای فعالیت بدنی برخوردار نیستند. آلودگی هوا نیز به این مسأله دامن میزند و اجازه نمیدهد افراد تحرک کافی داشته باشند. البته بخشی از این موضوع نیز به کسالت و تنبلی خود افراد بازمیگردد؛ چراکه گروههایی از زمان کافی، ابزار و امکانات لازم برخوردار هستند، اما فعالیت بدنی برای آنها نهادینه نشده است.
چاقی خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد
اسماعیلزاده با بیان اینکه فعالیت بدنی از اجزای مهم سبک زندگی برای پیشگیری از دیابت و اضافهوزن است، گفت: حتی اگر غذای سالم مصرف کنیم، اما چنانچه بیش از نیاز بدن غذا بخوریم، دچار اضافهوزن و چاقی میشویم.
وی افزود: دریافت کالری اضافی، حتی اگر از طریق مواد غذایی سالم مانند میوه باشد، همچنین مصرف مواد غذایی بیش از نیاز بدن طی طولانیمدت میتواند موجب چاقی شود و خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد. همچنین عوامل دیگری مانند استرس و اختلال در خواب در بروز و افزایش دیابت نقش دارند.