دانشمندان در اعماق اقیانوس آرام به دنیایی پنهان از حیات رسیده‌اند؛ جایی که سنگ‌های فلزی چند میلیون‌ساله، برخلاف ظاهر ساده‌شان، پناهگاه هزاران موجود ریز دریایی هستند. این کشف نشان می‌دهد استخراج منابع معدنی از کف اقیانوس ممکن است به نابودی زیستگاه‌هایی منجر شود که هنوز شناخت چندانی از آنها نداریم.

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: سنگ‌های تیره و فلزی که در کف اقیانوس‌ها پراکنده‌اند، سال‌هاست به دلیل داشتن فلزاتی مانند نیکل، کبالت و مس موردتوجه شرکت‌های معدنی قرار گرفته‌اند. اما پژوهش تازه دانشمندان نشان می‌دهد این سنگ‌ها فقط ذخایر ارزشمند معدنی نیستند؛ در شکاف‌ها و حفره‌های کوچک آنها، موجودات زنده‌ای زندگی می‌کنند که بخشی از اکوسیستم ناشناخته اعماق دریا را تشکیل می‌دهند.



خانه‌ای کوچک در دل‌سنگ‌های عظیم اقیانوس

پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه که نتایج آن در نشریه Scientific Reports منتشر شده، نشان داده‌اند سنگ‌های فلزی کف اقیانوس می‌توانند زیستگاه موجودات بسیار کوچکی باشند که با چشم غیرمسلح به‌سختی دیده می‌شوند.

این سنگ‌ها که «گرهک‌های چندفلزی» نام دارند، طی میلیون‌ها سال و با تجمع تدریجی مواد معدنی شکل می‌گیرند. ترکیبات اصلی آنها آهن و منگنز است و فلزاتی مانند نیکل، مس و کبالت نیز در ساختارشان وجود دارد.

دانشمندان برای بررسی این زیستگاه پنهان، ۲۴۴ نمونه از این گرهک‌ها را در منطقه کلاریون -کلیپرتون در اقیانوس آرام بررسی کردند. نتیجه شگفت‌انگیز بود: در مجموع ۴۱۳۹ جانور در شکاف‌ها و حفره‌های این سنگ‌ها شناسایی شد.

بیشتر بخوانید :

بسیاری از این موجودات بسیار کوچک هستند و اندازه آنها حتی به یک میلی‌متر هم نمی‌رسد. کرم‌های لوله‌ای و سخت‌پوستان ریز از جمله جاندارانی هستند که در این شکاف‌ها پیدا شده‌اند.

اهمیت کشف فقط به تعداد موجودات محدود نمی‌شود. بررسی‌های ژنتیکی نشان داده است اجتماعات زیستی داخل این سنگ‌ها با موجودات ساکن رسوبات گل‌آلود اطراف تفاوت دارند. به بیان دیگر، این سنگ‌ها محیط زندگی ویژه‌ای ایجاد کرده‌اند که همه موجودات کف اقیانوس نمی‌توانند جایگزین آن شوند.


تهدیدی به نام استخراج معادن اعماق دریا

اهمیت این یافته زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم گرهک‌های چندفلزی به دلیل داشتن فلزات ارزشمند، یکی از اهداف اصلی برنامه‌های استخراج معادن در اعماق اقیانوس هستند.

برداشتن این سنگ‌ها به معنای از بین رفتن پناهگاه موجوداتی است که درون آنها زندگی می‌کنند. مسئله مهم‌تر اینکه شکل‌گیری دوباره چنین سنگ‌هایی میلیون‌ها سال زمان می‌برد؛ بنابراین بازسازی سریع این زیستگاه‌ها عملاً امکان‌پذیر نیست.

پژوهشگران هشدار می‌دهند استخراج تجاری این منابع ممکن است به ازدست‌رفتن تنوع زیستی ناشناخته و حتی گونه‌هایی منجر شود که هنوز به‌درستی شناسایی نشده‌اند.

این مطالعه بار دیگر نشان می‌دهد اعماق اقیانوس‌ها بسیار پیچیده‌تر از چیزی هستند که تصور می‌کنیم. گاهی یک سنگ معمولی در کف دریا، دنیایی زنده را در خود پنهان کرده است؛ دنیایی که پیش از آغاز بهره‌برداری صنعتی باید بهتر شناخته شود.