همشهری آنلاین-یکتافراهانی : شاید تصور کنیم انیمیشن و تصاویر متحرک از اختراعات دنیای مدرن هستند؛ اما کشفی تازه در یک غار باستانی در فرانسه این تصور را به چالش کشیده است. پژوهشگران صدها حکاکی را شناسایی کرده‌اند که حدود ۲۶ هزار سال پیش روی دیواره‌های غار ایجاد شده‌اند. نکته شگفت‌انگیز این است که بعضی از این تصاویر به شکلی طراحی شده‌اند که ممکن است با تغییر نور، احساس حرکت ایجاد کنند؛ گویی انسان‌های عصر حجر هم به دنبال راهی برای زنده کردن تصاویر بوده‌اند.
شگفتی حکاکی در غار
یکی از نکات جالب این کشف آن است که حکاکی‌ها در غاری پیدا شده‌اند که پیش از این هم شناخته‌شده و مورد بازدید گردشگران بوده است.
در واقع، این آثار نه در غاری ناشناخته و دورافتاده، بلکه در مکانی کشف شده‌اند که انسان‌های زیادی از آن عبور کرده بودند. با این حال، صدها تصویر حک‌شده روی سنگ‌ها همچنان از چشم بازدیدکنندگان و حتی بررسی‌های قبلی پنهان مانده بودند.
پژوهشگران با بررسی دقیق‌تر سطوح سنگی توانستند این حکاکی‌ها را شناسایی کنند. بعضی از آنها تصاویر حیوانات و شکل‌هایی هستند که با خطوط و جزئیات مختلف روی سنگ ایجاد شده‌اند.
اهمیت این تصاویر فقط در قدمت آنها نیست؛ بلکه در شیوه نمایش سوژه‌هاست.
بیشتر بخوانید :
-
نقاشی‌های شگفت‌انگیز در غاری که ۲۱ هزار سال هیچ‌کس وارد آن نشده بود | عکس
-
«دستبندهای صدفی» باستانی در اعماق یک غار | عکس
انسان ماقبل تاریخ فقط نقاش نبود
به گزارش Nature این کشف که در گزارشی از نشریه علمی Nature در ششم نوامبر ۲۰۲۶ معرفی شده، پرسش جالبی را مطرح می‌کند: آیا انسان‌های عصر یخبندان فقط تصاویر حیوانات را روی دیواره غارها ثبت می‌کردند یا تلاش داشتند حرکت و زندگی را هم به آنها منتقل کنند؟
برای مدت‌ها، هنر غارها بیشتر به‌عنوان مجموعه‌ای از نقاشی‌ها و حکاکی‌های ثابت از حیوانات و صحنه‌های زندگی انسان‌های باستان بررسی می‌شد. اما اگر فرضیه نمایش حرکت درست باشد، باید نگاه گسترده‌تری به این آثار داشته باشیم.
در این صورت، غارها فقط مکان‌هایی برای ثبت تصاویر نبوده‌اند؛ بلکه ممکن است فضاهایی برای تجربه بصری، روایت داستان و حتی نمایش باشند. نور آتش، سایه‌های متحرک و سطح ناهموار دیواره‌ها می‌توانسته‌اند بخشی از تجربه تماشای این تصاویر باشند.
تصور کنید انسان‌های عصر یخبندان در کنار آتش نشسته‌اند و با تغییر نور، تصاویر حک‌شده روی دیواره غار شکل متفاوتی پیدا می‌کنند. حتی اگر این تجربه با انیمیشن امروزی فاصله زیادی داشته باشد، ایده اصلی یعنی ایجاد حس حرکت با تصویر، بسیار قابل‌توجه است.
کشفی که تاریخ هنر را دوباره به پرسش می‌کشد
این یافته بار دیگر نشان می‌دهد که توانایی‌های شناختی و خلاقیت انسان‌های باستان احتمالاً بسیار پیشرفته‌تر از تصورهای ساده‌ای است که گاهی درباره آنها داریم.
آنها فقط ابزار نمی‌ساختند و برای زنده ماندن شکار نمی‌کردند؛ بلکه به تصویرسازی، انتقال تجربه و احتمالاً روایت داستان نیز توجه داشتند.
با این حال، باید میان آنچه واقعاً کشف شده و آنچه هنوز یک فرضیه پژوهشی است تفاوت گذاشت. وجود حکاکی‌های باستانی یک یافته است، اما اینکه سازندگان آنها آگاهانه قصد ایجاد انیمیشن داشته‌اند، موضوعی است که به شواهد و بررسی‌های بیشتر نیاز دارد.
شاید نخستین تلاش‌های بشر برای متحرک کردن تصاویر، نه در استودیوهای فیلم‌سازی و نه با دوربین، بلکه کنار آتش و روی دیواره‌های تاریک غارها آغاز شده باشد.