به گزارش همشهری آنلاین، یازدهمین هم‌اندیشی علمی ـ کاربردی با عنوان «هویت، برندسازی و دیپلماسی شهری در نظام مدیریت کلان‌شهری ایران»، امروز ـ سه‌شنبه ۱۹ آبان‌ماه ۱۴۰۵ ـ با حضور محمدحسین بوچانی، رئیس هیئت اندیشه‌ورز مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران ، صادق وفایی‌نیکو، معاون تبلیغات و انتشارات مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران و تعدادی از اساتید دانشگاه برگزار شد.
حمیدرضا غلام‌زاده، در این نشست و در پیامی ویدئویی با تشریح ابعاد برندسازی بین‌المللی شهرها اظهار کرد: در این موضوع باید دو محور اصلی مورد توجه قرار گیرد؛ نخست، هویت برندی که قرار است در سطح بین‌المللی شکل بگیرد و دوم، فرآیند ایجاد، معرفی و تثبیت این برند در فضای جهانی.
وی با بیان اینکه برندسازی بین‌المللی هر شهر باید در امتداد هویت برند داخلی آن تعریف شود، افزود: این امتداد الزاماً به معنای تکرار یا تطابق کامل برندسازی داخلی در عرصه بین‌المللی نیست؛ چراکه مخاطبان داخلی و خارجی شناخت و پیشینه ذهنی متفاوتی از یک شهر دارند و نمی‌توان مؤلفه‌هایی را که برای شهروندان شناخته‌شده است، بدون مقدمه برای مخاطبان بین‌المللی به کار گرفت.
غلام‌زاده با اشاره به تجربه کمپین «تهران دوست‌داشتنی» تصریح کرد: در این کمپین تلاش شد با معرفی مشاهیر و چهره‌های فرهنگی، هنری، ورزشی و سیاسی و همچنین جاذبه‌های تاریخی، تفریحی و گردشگری، ویژگی‌های تهران برای شهروندان یادآوری و بازنمایی شود.
وی ادامه داد: این مؤلفه‌ها برای مخاطب داخلی ملموس و قابل درک بود، اما در عرصه بین‌المللی ابتدا باید مقدمات شناخت تهران فراهم شود؛ چراکه حتی معرفی نام تهران و شناساندن آن به مخاطبان جهانی، خود گامی مهم و اساسی در مسیر برندسازی بین‌المللی است.
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران گفت: این موضوع صرفاً مختص تهران نیست و حتی بسیاری از کلان‌شهرهای بزرگ دنیا نیز برای معرفی نام و هویت خود در سطح جهانی به اقدامات مقدماتی نیاز دارند. بنابراین، بخشی از مؤلفه‌های هویتی شهر باید پیش از ورود به مرحله اصلی برندسازی بین‌المللی معرفی و شناسانده شوند و بخشی دیگر پس از شکل‌گیری شناخت اولیه، برای ترسیم شخصیت بین‌المللی شهر و تثبیت جایگاه آن مورد استفاده قرار گیرند.
ظرفیت‌های مشترک تهران در برندسازی داخلی و بین‌المللی
غلام‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های مشترک برندسازی داخلی و بین‌المللی پایتخت خاطرنشان کرد: برای مثال، مفهوم «تهران دوست‌داشتنی» با توجه به تجربه مقاومت، بازسازی و انسجام اجتماعی و وحدت ملی که در ایام جنگ شکل گرفت، همچنان در هر دو عرصه داخلی و بین‌المللی موضوعیت دارد.
وی افزود: مقاومت مردم تهران و ایران تنها از سوی شهروندان داخلی مشاهده نشده، بلکه مردم دنیا نیز این مقاومت را دیده‌اند و تهران به‌عنوان پایتخت سیاسی کشور، نمایندگی بخشی از این تجربه را بر عهده دارد.
ضرورت عبور از تفاهم‌نامه‌های کلی به همکاری‌های عملیاتی
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران در ادامه، فرآیند ایجاد و تثبیت برند بین‌المللی را مهم‌تر از صرفاً تعریف هویت برند دانست و گفت: مسئله اصلی، چگونگی عملیاتی کردن این هویت در عرصه بین‌المللی است.
غلام‌زاده ادامه داد: این فرآیند با ارتباط‌گیری با شهرها، سازمان‌ها و محافل بین‌المللی آغاز می‌شود و با تثبیت جایگاه و حضور مؤثر، ایجاد ادبیات مشترک و در نهایت پیاده‌سازی این ادبیات در قالب همکاری‌های عملیاتی ادامه پیدا می‌کند.
وی با اشاره به اهمیت تثبیت جایگاه تهران در شبکه ارتباطات شهری جهان اظهار کرد: در روابط دوجانبه، توسعه و تقویت روابط خواهرخواندگی می‌تواند به تثبیت جایگاه تهران کمک کند. در سطح چندجانبه نیز حضور فعال در سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی و کسب جایگاه‌های مدیریتی و اثرگذار، زمینه نقش‌آفرینی مؤثرتر پایتخت را فراهم می‌کند.
غلام‌زاده با تشریح اهمیت ایجاد ادبیات مشخص در تعاملات بین‌المللی افزود: روابط خواهرخواندگی نباید صرفاً به تبادلات فرهنگی و مناسبات عمومی محدود شود، بلکه باید بر ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و نیازهای واقعی طرفین استوار باشد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های فنی و تخصصی تهران در حوزه حمل‌ونقل عمومی و مترو تصریح کرد: این توانمندی‌ها می‌تواند زمینه همکاری با شهرهایی همچون بلگراد در صربستان، ایروان در ارمنستان، آستانه در قزاقستان، بغداد در عراق، دوشنبه در تاجیکستان و شهرهای ترکمنستان را فراهم کند.
وی افزود: در چنین شرایطی، شهرهای دیگر بر اساس توانمندی‌های واقعی تهران برای همکاری و انتقال تجربه به این شهر مراجعه می‌کنند.
ظرفیت تهران در حوزه تاب‌آوری شهری
غلام‌زاده همچنین با اشاره به ظرفیت تهران در حوزه تاب‌آوری شهری بیان کرد: توانمندی‌های تهران در این حوزه می‌تواند زمینه انتقال تجربه و همکاری با شهرهایی از مکزیکوسیتی تا دیگر شهرهای آمریکای لاتین و کشورهای منطقه و شرق را فراهم کند.
وی تأکید کرد: در واقع، تعاملات بین‌المللی باید به فرصتی برای معرفی توانمندی‌های واقعی تهران تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که این شهر نه صرفاً دریافت‌کننده تجربه و دانش، بلکه صادرکننده دانش، خدمات، محصولات و ظرفیت‌های تخصصی خود باشد.
بازنگری تفاهم‌نامه‌های بین‌المللی شهرداری تهران
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران با اشاره به بازنگری تفاهم‌نامه‌های بین‌المللی شهرداری تهران در دوره مدیریت شهری فعلی گفت: در ابتدای این دوره، نزدیک به ۴۰ تفاهم‌نامه همکاری و خواهرخواندگی موجود مورد بررسی قرار گرفت و فرصت‌های قابل استفاده از دل آنها استخراج شد.
وی افزود: در ادامه، حدود ۱۰ تفاهم‌نامه جدید طی این پنج سال به امضا رسید و حدود ۱۵ تفاهم‌نامه دیگر نیز در حال حاضر آماده امضاست و فرآیندهای مربوط به آنها در خارج از تهران در حال پیگیری است.
غلام‌زاده تأکید کرد: وجه تمایز این تفاهم‌نامه‌ها، طراحی آنها بر مبنای ظرفیت‌ها و توانمندی‌های واقعی دو طرف و همچنین نیازهای متقابل بوده است. در این فرآیند، هم ظرفیت‌ها و توانمندی‌های تهران و هم ظرفیت‌ها و نیازهای طرف مقابل مورد توجه قرار گرفته و متن تفاهم‌نامه‌ها بر همین اساس تدوین شده است تا همکاری‌ها از سطح توافقات کلی فراتر رفته و به برنامه‌هایی کاربردی و قابل اجرا تبدیل شود.
وی این رویکرد را بخشی از هویت بین‌المللی پایتخت دانست و خاطرنشان کرد: چنین تعاملاتی موجب می‌شود تهران در ادبیات مجامع و سازمان‌های بین‌المللی، از جمله یونسکو و متروپولیس، به‌عنوان شهری یادگیرنده، برخوردار از ظرفیت‌های فنی و تخصصی و توانمند در مسیر توسعه معرفی شود.
غلام‌زاده افزود: تهران شهری است که با وجود محدودیت‌ها و تحریم‌ها توانسته مسیر پیشرفت را دنبال کند و اکنون ظرفیت انتقال تجربه، دانش و ارائه خدمات به سایر شهرها را نیز دارد.
تبدیل ظرفیت‌های تهران به ادبیات اثرگذار در مجامع جهانی
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران با تأکید بر ضرورت تبدیل ادبیات شکل‌گرفته در تعاملات بین‌المللی به اقدامات عملیاتی بیان کرد: پس از ایجاد چارچوب همکاری، باید این ادبیات از طریق برگزاری رویدادها، برنامه‌های مشترک و پروژه‌های مشخص در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی و تخصصی اجرایی شود.
وی افزود: این اقدامات به مفاهیم و ظرفیت‌های معرفی‌شده عینیت می‌بخشد و تصویر اولیه‌ای را که از شهر در ذهن مخاطبان بین‌المللی شکل گرفته است، تثبیت می‌کند.
غلام‌زاده با اشاره به اهمیت حضور مستمر و نقش‌آفرینی فعال در مجامع بین‌المللی گفت: زمانی که یک شهر با حضور پایدار و مشارکت مؤثر بتواند در سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی شهرها و حکومت‌های محلی (UCLG) و متروپولیس جایگاه مناسبی به دست آورد، امکان طرح و پیگیری دیدگاه‌های خود را در حوزه‌های سیاسی، فنی و محتوایی نیز پیدا می‌کند.
تجربه تهران در تعامل با شهرهای روسیه
وی با اشاره به تجربه تعاملات تهران با شهرهای روسیه اظهار کرد: توسعه روابط شهری تهران با روسیه، از جمله نمونه‌های عملی این رویکرد است.
غلام‌زاده گفت: در جریان اجلاس UCLG، تهران از موضع روسیه دفاع کرد و اقدامی را انجام داد که حتی شهر کازان نیز نتوانسته بود به آن دست پیدا کند؛ به‌گونه‌ای که مانع از صدور بیانیه‌ای علیه روسیه شد و در نهایت، بیانیه‌ای کلی در نقد جنگ به‌صورت عام به تصویب رسید.
وی افزود: این اقدام به تقویت روابط تهران و کازان به‌عنوان یکی از نقاط کانونی روسیه برای تعامل با جهان اسلام کمک کرد و زمینه افزایش ارتباطات میان دو شهر را فراهم آورد.
نقش تهران در اتحادیه شهرهای بریکس
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران، عضویت و نقش مؤسس تهران در اتحادیه شهرهای بریکس را نیز از دیگر نمونه‌های توسعه حضور بین‌المللی پایتخت برشمرد و گفت: همکاری‌های مختلفی که طی این سال‌ها در چارچوب اتحادیه شهرهای بریکس شکل گرفته، از نتایج همین فرآیند ارتباط‌سازی و تثبیت جایگاه بین‌المللی تهران است.
وی با اشاره به تجربه همکاری با شهرهای ترکیه و چین نیز تأکید کرد: این تعاملات نمونه‌های دیگری از ظرفیت دیپلماسی شهری تهران برای ایجاد روابط پایدار و نقش‌آفرینی در عرصه بین‌المللی است.
غلام‌زاده در جمع‌بندی سخنان خود تصریح کرد: مهم‌تر از تعریف هویت برند بین‌المللی یک شهر، فرآیند ایجاد و تثبیت آن است.
وی افزود: این فرآیند با ارتباط‌گیری آغاز می‌شود، با استمرار ارتباطات و تثبیت جایگاه در مجامع بین‌المللی ادامه می‌یابد، از طریق ایجاد ادبیات مشخص و متناسب با ظرفیت‌های طرفین توسعه پیدا می‌کند و در نهایت با تبدیل این ادبیات به همکاری‌های عملیاتی به نتیجه می‌رسد.
رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران خاطرنشان کرد: طی شدن این مراحل، زمینه را فراهم می‌کند تا یک شهر و مجموعه مدیریت بین‌الملل آن بتوانند با سهولت و اثربخشی بیشتری هویت و برند مورد نظر خود را در عرصه جهانی معرفی، طراحی و تثبیت کنند.