به گزارش همشهری آنلاین و براساس گزارش رویترز در سی‌ام اکتبر۲۰۲۶ (۸آبان۱۴۰۵)، شاخص نزدک۱۰۰ در طول این ماه بیش از ۵.۸درصد کاهش یافت و ارزش بازار شرکت‌های حاضر در آن با افتی بیش از ۲تریلیون دلار مواجه شد. نگرانی اصلی سرمایه‌گذاران، فاصله فزاینده میان سرمایه‌گذاری‌های عظیم در هوش مصنوعی و بازده اقتصادی این فناوری بود.
بازندگان بزرگ
براساس داده‌های مؤسسه Dealroom، شرکت‌هایی که بیشترین ضرر را در این جریان داشته‌اند مشخص شده است. این آمار تا پایان اکتبر۲۰۲۶ (شنبه گذشته) محاسبه شده است.
اینتل: ۴۵ %
دل: ۲۱%
آلفابت: ۱۹%
ای‌ام‌دی: ۱۷%
متا: ۱۵%
اسپیس‌ایکس: ۱۱%
انویدیا: ۱۰%
اوراکل: ۵%
آمازون: ۳%
رویای هوش مصنوعی، کابوس سرمایه‌گذاران
شرکت‌های بزرگ فناوری طی سال‌های اخیر صدها میلیارد دلار برای ساخت مراکز داده، خرید پردازنده‌های پیشرفته و توسعه مدل‌های هوش مصنوعی هزینه کرده‌اند. بانک جی‌پی‌مورگان پیش‌بینی می‌کند سرمایه‌گذاری جهانی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی طی سال۲۰۲۶ به ۹۰۰میلیارد دلار برسد؛ رقمی که احتمالاً تا سال۲۰۳۰ به مجموع ۵.۵تریلیون دلار خواهد رسید. بااین‌حال، رشد درآمدها هنوز نتوانسته نگرانی‌ها درباره سرعت بازگشت سرمایه را کاملاً برطرف کند. افزایش استقراض و فشار بر جریان نقدی، حساسیت بازار نسبت به گزارش‌های مالی شرکت‌ها را بیشتر کرده است.
شوک تنگه هرمز به اقتصاد دیجیتال
اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، فشار مضاعفی بر اقتصاد جهانی وارد کرده است. براساس داده‌های پایش بحران انرژی، قیمت نفت برنت در سی‌ام اکتبر به حدود ۱۱۳.۵۴دلار رسید. این رقم نسبت به پیش از آغاز بحران، افزایش چشمگیری نشان می‌دهد. افزایش بهای انرژی، هزینه برق مراکز داده، حمل‌ونقل تجهیزات و تولید نیمه‌رساناها را بالا می‌برد. هم‌زمان، فشارهای تورمی می‌تواند روند کاهش نرخ بهره در آمریکا را دشوارتر کند.
چرا نرخ بهره خطرناک است؟
افزایش یا تداوم نرخ‌های بهره بالا، دو پیامد مهم دارد: نخست، تأمین مالی پروژه‌های عظیم هوش مصنوعی گران‌تر می‌شود؛ دوم، ارزش فعلی سودهای مورد انتظار آینده کاهش می‌یابد. این مسئله به‌ویژه برای شرکت‌هایی خطرناک است که بخش بزرگی از ارزش سهام‌شان بر مبنای رشد درآمد در سال‌های آینده تعیین شده است.
پایان عصر رشد بدون سود؟
ریزش اخیر لزوماً به معنای فروپاشی صنعت هوش مصنوعی نیست، بلکه می‌تواند نشانه تغییر معیارهای سرمایه‌گذاری باشد. بازار اکنون به‌جای وعده‌های بلندپروازانه، به‌دنبال درآمد واقعی، جریان نقدی پایدار و بازده قابل‌اندازه‌گیری است. در چنین شرایطی، تداوم بحران انرژی و نااطمینانی ژئوپلیتیک می‌تواند فشار بر ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری را افزایش دهد.
پیام بازار روشن است: عصر سرمایه‌گذاری بی‌محابا در هوش مصنوعی، بدون پاسخ‌گویی درباره سودآوری، با چالشی جدی روبه‌رو شده است.