همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: شاید اصطلاح «مغز پرنده‌ای» را برای توصیف افرادی شنیده باشید که چندان باهوش به نظر نمی‌رسند؛ اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند این تعبیر درباره بعضی از پرندگان چندان منصفانه نیست. کلاغ‌ها که پیش از این هم به‌دلیل توانایی ساخت ابزار، برنامه‌ریزی و حافظه شگفت‌انگیز مورد توجه دانشمندان قرار گرفته بودند، حالا در یک آزمایش شناختی دشوار، عملکردی بهتر از انسان و میمون از خود نشان داده‌اند.
به گزارش ساینس‌آلرت، دو عصب‌شناس از دانشگاه توبینگن آلمان، توانایی تصمیم‌گیری دو کلاغ سیاه را با استفاده از یک آزمون شناخته‌شده روان‌شناسی بررسی کردند.
در این آزمون که برای سنجش چگونگی تشخیص حرکت و تصمیم‌گیری بر اساس اطلاعات بصری طراحی شده و پیش از این روی انسان‌ها و میمون‌ها نیز اجرا شده بود، پرندگان مقابل یک نمایشگر لمسی قرار گرفتند که تعداد زیادی نقطه روی آن نمایش داده می‌شد. پس از مدتی، بخشی از نقطه‌ها به سمت چپ یا راست حرکت می‌کردند و کلاغ‌ها باید با نوک زدن به یکی از دو سمت صفحه، جهت حرکت آنها را مشخص می‌کردند. هر پاسخ درست نیز با دریافت یک کرم خوراکی جایزه داده می‌شد.
پژوهشگران پیش از ثبت نتایج اصلی، هر کلاغ را در بیش از ۱۰۰ جلسه تمرین دادند تا مطمئن شوند پرندگان با سازوکار آزمون آشنا شده‌اند. نکته مهم این بود که کلاغ‌ها برای پاسخ دادن محدودیت زمانی سختی نداشتند و می‌توانستند تا زمانی که از انتخاب خود مطمئن شوند، صبر کنند.
با وجود این، سرعت تصمیم‌گیری آنها چشمگیر بود. میانگین زمان پاسخ دو کلاغ حدود ۲۳۵ میلی‌ثانیه ثبت شد؛ یعنی تقریبا دو برابر سریع‌تر از عملکردی که پیش‌تر در آزمایش‌های مشابه روی انسان و میمون مشاهده شده بود. این سرعت بالا نیز به قیمت کاهش دقت تمام نشد و پرندگان توانستند پاسخ‌های درستی ارائه دهند.
بیشتر بخوانید:
- بدن انسان در این دو سن وارد «فاز پیری» می‌شود
- کشف راز جوانی | دانشمندان نشانه‌های پیری را در موش‌ها معکوس کردند
- تولید موش ماده از سلول نر | قدمی به سوی آینده تولیدمثل بدون تخمک؟
راز سرعت بالای کلاغ‌ها در مغز آنهاست
در مرحله بعد، محققان با کاشت الکترودهایی در مغز کلاغ‌ها، فعالیت ۲۴۸ نورون را هنگام انجام آزمون ثبت کردند. بررسی‌ها نشان داد این سلول‌های عصبی تنها ۷۰ میلی‌ثانیه پس از شروع حرکت نقطه‌ها، سیگنال‌های مرتبط با تصمیم آینده را ارسال می‌کنند؛ یعنی حدود ۱۷۰ میلی‌ثانیه پیش از آنکه پرنده پاسخ خود را با نوک زدن اعلام کند.
مغز پرندگان برخلاف مغز پستانداران، قشر مخ لایه‌لایه ندارد؛ با این حال، ساختار متفاوت آن به پردازش سریع اطلاعات کمک می‌کند. نورون‌های کوچک‌تر و فشردگی بیشتر آنها باعث می‌شود مغز پرندگان در حجم مشابه، تعداد زیادی سلول عصبی در اختیار داشته باشد.
البته این پژوهش فقط روی دو کلاغ نر انجام شده و نمی‌توان نتایج آن را به تمام کلاغ‌ها تعمیم داد. با این حال، یافته‌های منتشرشده در مجله ساینس نشان می‌دهد مغز پرندگان، با وجود تفاوت ساختاری با مغز پستانداران، می‌تواند از نظر سرعت پردازش اطلاعات عملکردی بسیار پیشرفته داشته باشد.