همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: یکی از سؤال‌های مهم ما ایرانی‌ها همیشه این است که چرا قدیمی‌ها آن‌همه مو داشتند و ما نداریم؟ وقتی آلبوم عکس‌های خانوادگی را ورق می‌زنیم یا چهره‌های مشهور دهه‌های ۴۰ و ۵۰ را می‌بینیم، موهای انبوه‌شان جلب توجه می‌کند. شاید بگویید چهره‌های مشهور قبل از رفتن جلوی دوربین گریم و آرایش مو داشتند، اما حتی در تصاویر قدیمی راهپیمایی‌ها، اردوهای دانش‌آموزی، عکس‌های به‌جامانده از ادارات، بیمارستان‌ها و مدارس هم کمتر مردی را با سر طاس یا زنی را با موهای کم‌پشت می‌بینیم. امروز اما از هر ۵ مرد جوانی که در طول روز می‌بینیم، دست‌کم ۲ نفر موهای کم‌پشتی دارند یا درجاتی از طاسی را تجربه می‌کنند. کاشت مو در ایران طی سال‌های اخیر به یکی از صنایع پررونق حوزه زیبایی تبدیل شده است. خیلی از زنان هم از کم‌پشتی موها شکایت دارند و به دنبال درمان‌اند. حتی در سنین پایین. اما آیا مقایسه موهای ایرانی‌های امروز با نسل قدیم مبنای علمی دارد؟ چه اتفاقی برای موهای ما افتاده است؟
چه اتفاقی برای موهای ما افتاده است؟
وقتی از موهای پرپشت مادرها و مادربزرگ‌هایمان، پدرها و عموها و دایی‌ها، خوانندگان و بازیگران قدیمی و حتی افرادی که در مستندهای تلویزیونی قدیمی می‌بینیم صحبت می‌کنیم، این سوال مطرح می‌شود که آیا واقعا وضعیت موهای نسل‌های گذشته با نسل امروز تفاوت داشته است؟ چه اتفاقی برای ما رخ داده که خیلی از ما - مرد و زن هم ندارد - دنبال درمان کم‌مویی هستیم؟
دکتر امیرهوشنگ احسانی، متخصص پوست، مو و زیبایی، دبیر بورد تخصصی پوست کشور و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی تهران به همشهری می‌گوید: «این مقایسه میان کم‌پشتی موهای نسل امروز و پرپشتی موهای نسل‌های گذشته اصلاً نادرست و بی‌اساس نیست. تغییر عوامل محیطی و سبک زندگی بر وضعیت موها و سن شروع ریزش آنها تأثیر گذاشته است.»
به گفته دکتر احسانی، «ریزش مو دیگر مسئله‌ای محدود به سن بالا نیست و شروع آن در سنین خیلی پایین هم گزارش می‌شود. امروز در مقایسه با گذشته شاهد کاهش حجم و رشد موها و بروز ریزش موی ارثی در سنین پایین‌تری هستیم. موارد زیادی داریم که این نوع ریزش مو از ۱۳، ۱۴ یا ۱۵ سالگی آغاز می‌شود. اتفاقی که در گذشته کمتر با آن مواجه بودیم.»
این متخصص پوست و مو در پاسخ به این سوال که پس مقایسه‌ای که ایرانی‌ها درباره حجم موهای خود با نسل قدیم می‌کنند، مبنای علمی دارد، می‌گوید: «بله، این مقایسه تا حد زیادی درست است. عوامل محیطی در این مسئله نقش پررنگی دارند. استرس‌های محیطی، تغییر الگوی تغذیه و استفاده از رژیم‌های غذایی نامناسب و سرشار از فست‌فودها، همچنین آلودگی هوا و حتی مواجهه با امواج رادیویی و استفاده از تلفن همراه و همچنین استرس ناشی از مواجهه مداوم با مدیا (رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی) از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر وضعیت سلامت مو تأثیر بگذارند.»
به گفته این استاد دانشگاه، «این عوامل باعث شده‌اند شروع ریزش موی ارثی نه تنها در ایران، بلکه در دنیا افزایش پیدا کند و به طور کلی نسبت به قبل، با افزایش بروز و شیوع ریزش مو مواجه باشیم.»
بیشتر بخوانید؛
سبک زندگی امروز چه سهمی در کم‌پشتی موها دارد؟
علاوه بر ژنتیک، رژیم‌های سخت لاغری، کاهش وزن سریع، دریافت ناکافی پروتئین و کمبود آهن از عواملی هستند که می‌توانند چرخه طبیعی رشد مو را مختل کنند. در سال‌هایی که رژیم‌های غذایی محدودکننده و کاهش وزن‌های سریع رواج بیشتری پیدا کرده‌اند، نمی‌توان تأثیر آنها را بر سلامت مو نادیده گرفت. استرس‌های شدید، بیماری، جراحی و اختلالات تیروئید نیز ممکن است باعث شوند تعداد زیادی از موها زودتر از موعد وارد مرحله استراحت شوند و چند ماه بعد بریزند.
از طرف دیگر، آنچه امروز در ظاهر موها تغییر کرده، فقط به ریزش از ریشه محدود نمی‌شود. رنگ و دکلره مکرر، استفاده زیاد از سشوار و اتوی مو و بستن محکم موها می‌تواند به ساقه مو آسیب بزند و باعث شکنندگی و کم شدن حجم ظاهری آن شود و در طولانی‌مدت خط رویش مو را عقب ببرد.
احسانی در پاسخ به این سوال که چطور با ریزش مو مقابله کنیم، مهم‌ترین توصیه را داشتن سبک زندگی متعادل عنوان می‌کند. او می‌گوید: «دیر خوابیدن، بد خوابیدن، استفاده بیش‌ازحد از تلفن همراه و درگیر بودن مدام با فضای مجازی و البته تغذیه نامناسب می‌توانند بر وضعیت موها تأثیر منفی بگذارند. در همه این موارد باید تعادل را رعایت کنیم.»
این متخصص پوست و مو تاکید می‌کند که « این موارد به خصوص مدیریت استرس و خواب مناسب اهمیت زیادی دارند؛ خواب کافی و به‌موقع و کنترل استرس می‌توانند تأثیر مثبتی بر رشد و حفظ حجم موها داشته باشند.»